ايران- سيد ابوالحسن مختاباد:
به فاصله دو هفته اركستر سمفونيك تهران به رهبري نادر مشايخي اواخر هفته گذشته به مدت سه شب در تالار وحدت به اجراي برنامه پرداخت
و اين گونه كه خبر ميرسد، قرار است يكي، دو هفته بعد هم قطعاتي را در همين مكان بنوازند.
اركستر سفونيك تهران چند سالي است با بحران تماشاگر روبهرو است و حتي كنسرت دو هفته قبلش با بياقبالي تماشاگران روبهرو شد به نحوي كه در شب نخست تعداد تماشاگران از تعداد نوازندگان اركستر هم كمتر بود.
البته اين كمبود تماشاگر به اين معنا نيست كه برنامههاي اين اركستر و قطعات انتخابي خوب و مورد پسند نيست، بلكه دليل را در جاي ديگري بايد جستوجو كرد و آن نبود اطلاعرساني مناسب و بهنگام براي برنامههاي اين اركستر است. اين معضل البته منحصر به اركستر سمفونيك نيست، بلكه مبتلا به تماميبرنامههايي است كه به نوعي رنگوبوي دولتي برآن پاشيده ميشود.
قاعده تبليغات براي كارهايي از اين دست اين است كه سامانه تالار وحدت يا انجمن موسيقي كه پشتيباني مالي چنين برنامههايي را در دست دارند، بايد بخشي از بودجه را به اطلاعرساني و تبليغات اختصاص دهند. اين بودجه بايد نسبت معقولي با كل هزينهاي كه براي يك برنامه صورت ميگيرد، داشته باشد. براي نمونه اگر هر شب اجراي اركستر بين 5 تا 7ميليون تومان هزينه داشته باشد، بايد 10 تا 15 درصد اين رقم صرف تبليغات و اطلاعرساني شود.
اطلاعرساني هم به زمان نياز دارد و دستاندركاران اركستر سمفونيك نبايد به گونهاي برنامهريزي كنند كه فاصله برنامههاي آنها هم كوتاه باشد. براي نمونه هنوز مركب اجراي قبلي خشك نشده، اجراي تازهاي را صورتبندي و روي صحنه بياورند؛ كاري كه در دو هفته اخير انجام دادهاند. نگاهي به گذشته برنامههاي اركستر نشان ميدهد كه اين اركستر و برنامههاي آن از نظر استقبال مردمي و جذب مخاطب، دوران نشيب خود را ميگذراند.
پس در چنين وضعيتي روا نيست كه بدون مطالعه و بسترسازي تعداد اجراهاي اركستر را به يكباره افزايش دهيم و البته با برنامههاي مشابه همانند اركستر ملل (به لحاظ تعداد نوازندگان ) آن را همزمان برگزار كنيم.
نقد در حوزه عمومي
نخستين برنامه نقد نغمه، شنبه هفته گذشته در فرهنگسراي شفق برگزار شد. ويژگي اين برنامه كه شايد تاكنون كمتر نظيري داشته است، تمركز صرف بر كنسرتها و آلبومهاي تازهاي است كه به بازار موسيقي راه مييابند. اين تفاوت را در همان برنامه نخست كه با حضور هوشنگ كامكار (آهنگساز و سرپرست گروه كامكارها) و منتقد برنامه (مهران مهرنيا) برگزار شد، ميشد حس كرد.
جناب مهدي آذرسينا آهنگساز و نوازنده و رديفدان كه از جمله تماشاگران اين برنامه بود، در سخناني گفت كه در اين مدت براي همه چيز جشنواره و برنامه ترتيب داده شد، به جز آلبوم موسيقي و كنسرتها و ما از نقد مستقيم اين دو محصول فرهنگي كمتر نشاني ديدهايم. وي گفت كه براي فيلم و سريال اين امكان فراهم است، براي كتاب و رمان و شعر هم فضاي نقد و برنامههاي متعدد نقد داريم اما براي موسيقي و آلبومهاي موسيقي كه به بازار ميآيند نه برنامهاي وجود دارد و نه امكاني براي معرفي آنها.
برنامه نقد نغمه پاسخي است به اين نياز مخاطبان و البته توليدكنندگان موسيقي كه پشتيبانيهاي آن را هم بخش موسيقي سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران و مسئول بصير آن، جناب عباس سجادي، صورتبندي كردهاند. ويژگي اين برنامهها كه در وهله نخست قرار است تا اواسط بهار ادامه داشته باشد، نقد مستقيم آلبوم و كنسرت است(بيشتر آلبوم) و سعي دارد كه از پرداختن به حواشي كار بپرهيزد؛ حواشي چون تاخير در كنسرت، برگزاركنندگان كنسرت، مسائل ديگر موسيقي و اختلافات ميان اهل موسيقي و... البته در نخستين برنامه به جز نقد برخي مسائل حاشيهاي هم مورد بحث و بررسي قرار گرفت، اما آن مباحث هم به نوعي در ذيل بحث اصلي ميگنجيد.
ويژگي اين برنامه مصداق آن سخن يورگن هابرماس، واضع نظريه نقد در حوزه عمومياست كه معتقد است سخناني كه در منابر و مناظر عموميبيان ميشود و البته در فضايي آزاد براي اظهار نظر منتقدان، ميتواند به ارتقاي فهم عمومياز موضوع و البته افراد و انديشهها مدد رساند. در همين نشست بسياري دريافتند كه هوشنگ كامكار چه ديدگاههايي درباره موسيقي، گروه نوازي، آهنگسازي، تلفيق شعر و موسيقي، شعر نو و موسيقي، نقش خواننده در اركستر و اصولا آهنگسازي براي موسيقي ايراني دارد. پخش دو قطعه از اجراي كنسرت شور نيز به درك دقيقتر مخاطبان و حاضران اين نشست از اين معيارها نزد آقاي كامكار بيشتر كمك كرد.
قرار است در برنامه بعدي جناب فريدون شهبازيان در اين برنامه حاضر شوند و به دور از تعارفات معمول، اثر تازه منتشرهشان(گريز) مورد نقد و ارزيابي منتقد برنامه (سيدعليرضا ميرعلينقي) قرار گيرد
