فوتبال- شروين طاهري:
به نظر شما آيا در بازيهاي آخر هفته جام حذفي ديگر بار شاهد روز بزرگ شگفتيسازان كوچك خواهيم بود؟
و يا اينكه حذف يكي از دو قهرمان - قهرمان نيم فصل ايران و قهرمان جامحذفي فصل پيش - جامحذفي و ليگ را تحت تاثير خود قرار خواهد داد. از زمان ابداع فوتبال همواره بازيهايي كه به شكل حذفي (يا آنطور كه بريتانياييها ميگويند «صعودي» يا qualification) برگزار شدهاند بستري براي يك جنگ تن به تن پديد آوردهاند كه طبيعتا چنين نبردهايي آبستن حوادث بسياري است.
شايد اگر مراحل پاياني جامهاي جهاني، جامهاي ملتها، ليگ قهرمانان اروپا و جام يوفا و بسياري از تورنمنتهاي مشابه به شكل حذفي برگزار نميشدند مفهومي به نام «شگفتيسازي» تا اين حد در روح فوتبال رسوخ پيدا نميكرد.
بيستمين دوره جام حذفي باشگاههاي ايران هم از اين قاعده مستثني نيست به ويژه كه شكسته شدن فوتبال دوقطبي و غولكشي از همان دوره نخست جام حذفي در سال 1355 با راهيابي ملوان انزلي و تراكتورسازي تبريز به فينال مرسوم شده بود.
حتي ملوان انزلي تا اوايل دهه هفتاد قطب بلامنازع رقابتها به شمار ميرفت كه روحيه رقابتطلبي انزليچيها و امتياز ميزباني در مقابل غولهاي پايتخت نقش عمدهاي در 6 بار فيناليست شدن و 4 عنوان قهرماني قوي سپيد طي 7 دوره نخست جام حذفي داشت. شگفتيسازان كوچك همواره طي دوره جامهاي حذفي خود را نشان دادند. خيبر خرمآباد در سال 1365 با شكست پرسپوليس و راهيابي به فينال، فوتبال ايران را در شوك فرو برد هر چند لرستانيهاي دلير با بازيكنان گمنامي مثل رضا محمدياصل، مسعود سجادي، دليگوند و حسين حسينبيگي در فينال مغلوب ملوان شدند.
دو سال بعد نوبت يك تيم خوزستاني بود كه شگفتي بيافريند. شاهين اهواز غولها و سرآمد آنها پرسپوليس را يكي پس از ديگري از سر راه برداشت و در فينال به ملوان رسيد و گرچه در آنجا سه بر صفر مغلوب قطب جام حذفي، ملوان انزلي شد ولي اين سرآغازي دوباره براي ظهور فولاد خوزستان بود. اتفاقي كه با نايبقهرماني جنوب اهواز در فصلهاي آتي ليگ سراسري و جام حذفي تكميل شد. غولكش بعدي فتح تهران بود كه سنگينترين شكست تاريخ پرسپوليس را در سال 1373 در چارچوب جام حذفي با نتيجه شش بر صفر رقم زد. اين شكست تلخ به پاي حميد درخشان نوشته شد كه سرمربي آن پرسپوليس سرگردان ميان عصر پروين و عصر استانكو بود.
برق شيراز هم در سال 1376 دست به كار بزرگي زد و در فينال بهمن كرج را همراه با 5 بازيكن مليپوش در ضربات پنالتي شكست داد.
آن روز يك چهره جديد به عرصه مربيگري ايران معرفي شد و او كسي نبود جز غلام پيرواني كه سمت دستياري «ابراهيم پيوگراتزيچ» سرمربي بوسنيايي برق را بر عهده داشت و خود پس از نشستن روي نيمكت فجرسپاسي در سال 1379 با شكست ذوب آهن در فينال قهرمان جام شد.
پيرواني دو دوره ديگر (28 و 1380) هم فجر را به فينال هدايت كرد. در سال1383 شاهين بوشهر در خانه خود نايب قهرمان ليگ برتر، استقلال تهران را غافلگير كرد. بوشهريها با سرمربيگري محمود ابراهيمي خاطره پيروزي پايمال شده ايرنجوان بوشهر بر استقلال دهه شصت را با شكست استقلال قلعهنويي در ضربات پنالتي زنده كردند.
آخرين شگفتيساز در دوره قبل چهره شد.
نوژن ساري (البته به لطف انصراف استقلال) خود را به جمع چهار تيم نهايي رساند و حتي ميتوانست در ضربات پنالتي پرسپوليس اوج گرفته با آريهان را شكست دهد كه چنين نشد.
در اين دوره رقابتها پيش از آنكه مقاومت مرصاد شيراز و شموشك نوشهر در نبردهاي روز جمعه مرحله يك شانزدهم دو رقيب ليگ برتري يعني استقلال و پاس تهران را ميزباني كنند، تا اينجاي كار تيم داماش با مربيگري و مديريت امير عابديني بزرگترين تيم كوچك بوده است. داماش تيم ليگ دو در يك رالي گل (5-6) ديهيم ليگ يكي را پشت سر گذاشت و سپس ذوبآهن ليگ برتري را در پنالتي حذف كرد و حالا در مرحله يك هشتم رقيب برق تهران است.
مقاومت بسيج شيراز – استقلال تهران
(يك شانزدهم نهايي)
شيرازيها در اين سالها هميشه مانعي جدي براي حركت استقلال در جام حذفي بودهاند.
اين روياروييها ميان كاكوها و آبيها از سال 1374 آغاز شد كه استقلال در فينال برق شيراز را شكست داد و پس از يك دهه جام حذفي ايران را به خانه برد. پس از آن برق، كما و فجرسپاسي بارها در مسير صعود استقلال قرار گرفتهاند. اما مرصاد تيم ليگ يكي شيرازي كه حريف فرداي استقلال در بازي به تعويق افتاده از مرحله يك شانزدهم نهايي است، از حيث سرسختي، بيشتر تيمهاي بوشهري در همان نزديكي شيراز را يادآوري ميكند.
ابتدا ايرانجوان كه به اتهام استفاده از يار غيرمجاز پيروزياش بر استقلال با شكست معاوضه شد و سپس شاهين بوشهر كه دو فصل پيش در چنين مقطعي با تيمي كاملاً بومي به مربيگري محمود ابراهيمي شاگردان قلعهنويي را در يكي از ناآمادهترين روزهايشان از گردونه جام بيرون انداخت. اين بار پس از اينكه برف سنگين شيراز مرصاد – استقلال را به تعويق انداخت، محافظهكاري باشگاه استقلال كاملاً معنادار بود چراكه در صورت حذف مرصاد آنها بايد تن به يك داربي در مرحله يك هشتم ميدادند.
حتي صمد مرفاوي كه نميخواست اتفاق دو فصل قبل در بوشهر تكرار شود با تركيب اصلي خود به شيراز رفت كه بارش برف بيسابقه در شيراز انتظار عمومي براي شكلگيري داربي احتمالي را شديدتر كرد. اگر استقلال فردا از پس مرصاد برآيد بايد سيزدهم بهمنماه كه موعد برگزاري بازيهاي يك هشتم نهايي است براي دومين بار در فصل 86-85 به مصاف پرسپوليس برود. واقعيتي كه تا امروز مديران آبي ريسك آن را بالا دانستهاند. برنده داربي احتمالي با برنده داماش و برق تهران بازي خواهد كرد و سپس در مرحله يك چهارم نهايي احتمال برخورد استقلال يا پرسپوليس با برنده سپاهان - سايپا نيز وجود دارد.
شموشك نوشهر – پاس (يك شانزدهم نهايي)
اين مسابقه نيز به خاطر وضع نامساعد آب و هوايي بندر نوشهر تا جمعه 29 ديماه به تعويق افتاده است.
روزي كه دو مربي بازمانده از مكاتب قديمي هما و پاس با هم روبرو ميشوند. بهمن فروتن با مجموعهاي از جوانان مازني با متوسط سني زير 23 سال ميزبان همايون شاهرخي است كه از بهترين بازيكنان ليگ برتر سود ميبرد، اما روند رو به رشد شموشك و قرار گرفتن سبزقباهاي مازندران در جايگاه صعود نيمفصل و در مقابل روند رو به افول پاس در هفتههاي اخير كه اين تيم را به جايگاه دوازدهم ليگ برتر تنزل داده شانس دو تيم كوچك و بزرگ را در زمين مسابقه يكسان ميسازد. در سالهاي اخير شموشك در ورزشگاه خانگياش كه در چنين فصلي «باتلاق» خوانده ميشود، بارها پاس را شكست داده يا متوقف ساخته است. مثلاً مصطفي دنيزلي دو بار با پاس به نوشهر رفت كه بار اول در واپسين ثانيهها از شكست گريخت و بار دوم مغلوب شموشك فروتن شد.
شخصيت بزرگ تيم پاس ميتوانست شموشك ليگ يكي را به چالش بكشاند ولي از بد حادثه همايون شاهرخي بهترين مهرههايش را در اختيار ندارد. نصرتي دست كم تا يكي دو ماه مصدوم است و شكوري هم از آسيبديدگي مزمني رنج ميبرد. علي كريمي به تراكتورسازي بازپس فرستاده شده و ميختاريان مهاجم ارمني پاسيها در اردوي تيمملي كشورش به سر ميبرد.
آخرين شگفتيسازي مازندرانيها به صعود نوژن تا نيمه نهايي دوره قبل بازميگردد اما آخرين شگفتيسازي شموشك خاطره تلخ ورزشگاه شهيد متقي ساري را يادآوري ميكند. روزي كه سبزپوشان مازندران با دو گل سهراب انتظاري در نيمه اول از پرسپوليس پيش بودند كه ناگهان سقف ورزشگاه ساري فرو ريخت و چندين فوتبالدوست شمالي قرباني شدند. پروين به احترام قربانيان پرسپوليس را كنار كشيد و شموشك در مرحله يك چهارم نهايي حذف شد.
سپاهان – سايپا (يك هشتم نهايي)
اين ديدار نهتنها دو قهرمان ابتداي فصل (فينال جام حذفي 85-84) و ميانه فصل را در ورزشگاه نقشجهان اصفهان رودرروي هم قرار ميدهد بلكه از يك نگاه ديگر نيز نبرد قهرمان با قهرمان به حساب ميآيد. سپاهان سال قبل مدافع قهرماني جام صباباتري را از گردونه حذف كرد و حالا سايپا چنين شانسي را در مقابل مدافع عنوان قهرماني اين دوره يعني سپاهان دارد.
علي دايي و سايپا در ليگ برتر پيشتاز هستند اما از اين واقعيت درنميگذرند كه با ادامه مسير در جام حذفي و حتي قهرماني در آن پشتوانهاي براي تضمين بليت ليگ قهرمانان آسياي فصل آتي ايجاد كنند. از اين نظر سپاهان – سايپا براي نارنجيهاي مدعي حكم يك فينال در ابتداي نيمفصل دوم را دارد كه پيروزي يا شكست در آن ميتواند مشابه همين سرنوشت را در ادامه راه ليگ برايشان رقم بزند.
اما سپاهان هم با هدايت لوكا بوناچيچ شانس كمي ندارد چراكه در ابتداي فصل سبك بازي مربي كروات اساساً براي نتيجهگيري در رقابتهاي حذفي طراحي شده بود.احتمالاً برنده اين ديدار در مرحله نيمه نهايي سد راه برنده داربي احتمالي پايتخت خواهد شد.
دو قهرمان در اصفهان به مصاف هم ميروند. قهرمان جام حذفي سال گذشته و قهرمان نيم فصل ليگ برتر ايران. كدام يك حذف خواهند شد؟