در حالي كه 10 سال پيش برآورد انجام شده توسط گروه بين‌المللي جايكا بيانگر ابتداي نيم درصد جمعيت شهر به بيماري‌هاي ناشي از آلودگي‌ هوا بود، ارزيابي‌هاي اخير شركت كنترل كيفيت هوا حكايت از افزايش اين مقدار به بيش از يك درصد دارد.

براساس اين گزارش درباره ميزان مرگ و مير ناشي از آلودگي هوا اتفاق نظر وجود ندارد و اين شمار در گزارش جايكا بين 7 تا 9 هزار نفر در سال، در گزارش چندي پيش شركت كنترل كيفيت هوا نزديك به 4 هزار نفر در سال و در گزارشي كه توسط ايسنا منتشر شد،  بين يك تا 2 هزار نفر در سال اعلام شده است. البته منبع گزارش ايسنا فقط نقل قول دكتر ايرج خسرونيا متخصص داخلي است.

وي با اعلام اين که در هواي آلوده مژک‌ها که باعث جلوگيري از ورود عناصر زائد به ريه‌ها مي‌شوند، مسموم شده و ذرات معلق در هوا به راحتي وارد دستگاه تنفسي مي‌شوند، گفت: اين ذرات در لابه‌لاي ريه‌ها تجمع يافته در نتيجه اکسيژن رساني و تهويه دستگاه تنفسي دچار اختلال شده و دي اکسيد کربن جانشين اکسيژن در گلبول‌هاي قرمز مي‌شود.

وي افزود: به اين ترتيب به مغز، کليه و کبد به اندازه کافي اکسيژن نرسيده و شخص مبتلا در ابتدايي‌ترين مراحل دچار حالت تهوع، سرگيجه، ضعف عمومي و تپش قلب مي‌شود.
اين متخصص، تجمع اکسيژن رساني به مغز در اثر هواي آلوده را موجب از دست دادن قدرت تفکر نيز دانست و عنوان کرد: همچنين، تجمع بيش از حد سرب در بدن باعث ايجاد مشکلاتي براي سيستم عفوني، گلبول‌ها و سيستم عصبي مي‌شود.

دکتر خسرونيا 10 تا 15 درصد افراد را در معرض آلودگي هوا در فصول مذکور دانست و اعلام کرد: اغلب اين افراد به دليل کهولت يا بيماري دچار عوارض ناشي از آلودگي هوا مي‌شوند؛ ضمن آنکه 5 درصد آنها مجبور به مراجعه به پزشک شده و يک درصد در بيمارستان بستري مي‌شوند و از اين ميان يک تا 2 در هزار فرد مبتلا فوت مي‌کند.

موتورسيكلت‌ها 40 برابر اتوبوس‌ها

اما گزارش ديگري درباره منبع انتشار آلودگي در هواي تهران حكايت از آن دارد كه نقش موتورسيكلت‌ها در اين باره 40 برابر اتوبوس‌هاست.

سما به نقل از روابط عمومي معاونت حمل‌و‌نقل و ترافيك شهرداري تهران ديروز اعلام كرد كه ٍخودروهای شخصی با 5/48 درصد، وانت بارها با 5/24 درصد و موتورسیکلت‌ها با 21 درصد به ترتیب بیشترین سهم را در آلودگی هوای تهران دارند.

در این میان، سهم تاکسی‌ها 5 درصد و اتوبوس‌های شرکت واحد کمتر از نیم درصد و سایر وسایل نقلیه از جمله مینی‌بوس‌ها، کامیون‌ها و اتوبوس‌ها مجموعاً نیم درصد است.

بر اساس این گزارش که از سوی شرکت کنترل کیفیت هوا تهیه و تدوین شده از انواع منابع متحرک، خودروهای سواری به تنهایی عامل تولید 50 درصد انتشار ذرات معلق بوده‌اند. 

همچنین خودروهای سواری با 5/49 درصد، وانت بارها با 14 درصد و مینی‌بوس‌ها و موتورسیکلت‌ها هریک با 5/9 درصد بیشترین سهم را در تولید ذرات معلق داشته‌اند. 

پس از آن، اتوبوس‌های شرکت واحد 5/8 درصد، کامیون‌ها 5 درصد، اتوبوس‌ها 3 درصد و تاکسی‌ها یک درصد در انتشار ذرات معلق سهیم بوده‌اند. 

شایان ذکر است، بیش از 5000 دستگاه اتوبوس شرکت واحد که از نخستین ساعات بامداد تا آخرین ساعات شب در معابر شهری به جابه‌جایی بیش از 3 میلیون مسافر می‌پردازند، درمجموع 44/0 درصد یعنی کمتر از نیم درصد در آلودگی هوای تهران سهم دارند.