اخلاق سايبر- همشهری آنلاین - ترجمه دكتر على ملائكه:
احتمالاً شما هم اىميلهايى با محتواى تند و غيرمحترمانه و حتى سرشار از ناسزا دريافت كردهايد
و شايد خودتان هم چنين اىميل هايى را فرستادهايد. تامل درباره اين پديده بيانگر نوعى بىتوجهى به افرادى است كه با آنها از طريق ایميل ارتباط برقرار میكنيم؛ به اين معنا كه در ارتباط اينترنتى برخلاف ارتباط مستقيم و غيرمجازى نياز به ابراز خودكار توجه و احترام به عنوان پيششرط ارتباط وجود ندارد و احتمالاً بسيارى از افرادى كه اىميل هاى تند و توهين آميز براى افراد ناآشنا مىفرستند، غيرممكن است در يك ارتباط با يك فرد غريبه به صورت رو در رو چنين سخنانى را اظهار كنند.
تا حدى اين تفاوت را مىتوان بر مبناى خصوصيات واضح اىميل توضيح داد:
اول آنكه: اىميل معمولاً به طور خودانگيخته و فورى نوشته مىشود و بنابراين احتمال بسيارى وجود دارد چيزهايى با عجله در يك اىميل نوشته شود كه اگر فرد زمانى را صرف تامل ميكرد، اصلا آنها را بيان نمىكرد.
دوم آنكه: اينترنت تسهیلکننده نوعی ارتباط تقريباً گمنام است. بنابراين ما در زندگىهاى مجازىمان بر روى اينترنت با احتمال بيشترى ممكن است با افرادى ارتباط برقرار كنيم كه هرگز ملاقاتشان نكردهايم و قرار هم نيست ملاقاتشان كنيم و آنها هم چيزى درباره ما نمىدانند.
در چنين وضعيتى احتمال بيشترى وجود دارد كه ما با اين افراد به طريقى رفتار كنيم كه گويى آنها سوژه هاى كاملاً انسانى نيستند.
سوم آنكه: ارتباط از طريق اينترنت همراه با فاصلهاى جغرافيايى است كه بسيارى از موانع را كه براى ابراز رفتار پرخاشگرانه در دنياى واقعى و غيرمجازى وجود دارد، برطرف مىكند.
دست كم به خاطر فرستادن اىميلى توهينآميز مشتى حواله صورت شما نمىشود، در حالى كه در ارتباطى رو در رو چنين واكنشى به ناسزاگويى بسيار محتمل است.
گرچه همه اين عوامل مهم هستند، اما تنها بخشى از ماجرا را بيان مىكنند. امرى كه به همان اندازه مهم این است كه قواعدى كه ما براى استفاده از اىميل آموختهايم، بسيار سردستىتر از ساير اشكال ارتباط نوشتارى است. براى مثال بسيارى از افراد هنگام نوشتن اىميل به قواعد نامه نويسى مانند اداى احترام آغازنامه، استفاده از حروف بزرگ، جملات كامل، عبارت تعارفآميز انتهاى نامه و مانند آن و حتى گاهى املاى صحيح كلمات فكر نمىكنند.
امتياز اين غيررسمى بودن در مرتبه اول افزايش سرعت است؛ اما اين امتياز در اغلب موارد به قيمت بىتوجهى به شخصى كه اىميل را مىخواند، تمام مىشود.
قواعد استفاده از اىميل براساس اين فرض هستند كه در ارتباط بيش از همه محتواى پيام است كه اهميت دارد و نه برداشتها و احساسات شخصى كه پيام را دريافت مىكند.
اين نحوه ارتباط بسيار متفاوت از نوشتن نامه معمولی است كه در آن بسيارى قواعد سبكى سنتى، كه برخى از آنها هنوز هم رايجند، دقيقاً براى برقرارى ارتباطى محترمانه، گرچه كليشهاى، با دريافتكننده نامه به كار مىروند، مثلاً عدم ابراز احترام در ابتداى يك نامه كاغذى در بسيارى اوقات علامتى از بىاحترامى شمرده مىشود.
ادعاى من اين نيست كه افرادى كه با يكديگر اىميل مبادله مىكنند براى همه احترامى قائل نيستند، مسلماً در بسيارى موارد اين گونه است.
مسئله اصلى اين است كه ضرورتى براى نشان دادن چنين توجه و احترامى احساس نمىشود. در بسيارى از اىميل هاى كوتاه و سطحى كه افراد روزانه براى يكديگر مىفرستند چنين توجهى ديده نمىشود؛ و در نتيجه گرايشى به بىتوجهى به اينكه اىميل ها چه اثرى بر گيرنده دارد - هنگامى كه محتواى پيام چنين توجهى را ايجاب مىكند (مثلاً هنگامى كه اى ميلى توهين آميز فرستاده مى شود) - وجود دارد.
به عبارت ديگر غيررسمى بودن و سرعت ارتباط از راه اىميل در شرايطى معين ضرورت مسلم اخلاقى رفتار با افرادى را كه با آنها ارتباط برقرار مىكنيم، به عنوان سوژههاى كامل انسانى بر هم مىزند.
- جرمى استنگروم دبير بخش رسانه در Philosopher’s Magazine و يكى از ويراستاران كتاب «آنچه فيلسوفان به آن مى انديشند» (انتشارات Continum )است.
Philosopher’s Magazine
