اينترنت- رؤيا راوري:
«اينترنت در کشور تبديل به اسباب بازي و وسيله سرگرميشده است، در حالي که دولت ساليانه هزينه هنگفتي را بابت اتصال به شبکه جهاني متقبل ميشود.»
اين جمله دبير شوراي فناوري اطلاعات در سخنرانيهفته گذشتهاش، اگرچه حرف چندان تازهاي نبود، اما بيان مكرر آن از زبان يك مقام مسئول نشان داد كه هنوز درك جامعي از فلسفه و كاركرد ارتباطات سايبر در مسئولان اين حوزه وجود ندارد.
عبدالمجيد رياضي دبير شوراي فناوري اطلاعات در حالي اين سخنان را گفت که يک پروژه عظيم ملي شامل سازمان جوانان، آموزش عالي و آموزش و پرورش به دنبال تدوين و پياده سازي برنامههايي جهت پر کردن اوقات فراغت و سرگرميجوانان و نوجوانان در کشور هستند.
كارشناسان، در واكنش به چنين رويكردي، ميگويند فناوري اطلاعات از جنبههاي مختلف داراي ارزش است، حتي بازيهاي رايانهاي و سرگرميکه براي مدتي در کشور مورد
بي توجهي قرار گرفت.
علي اکبر جلالي، محقق و کارشناس فناوري اطلاعات ميگويد: «در کشوري مانند کره جنوبي اينترنت به گونهاي بوميشد که ابتدا سرگرميهاي آن به عنوان محور فرهنگ سازي درون جامعه گسترش يافت و حتي افراد بالاي 60 سال نيز به بازيهاي رايانهاي مشغول شدند، در نتيجه تا جايي پيش رفتند که هم اکنون اين کشور رتبه اول در دولت الکترونيک با ارائه بيش از 500 خدمات آنلاين در جهان را کسب کرده است، در حالي که کشور ما هنوز نتوانسته بحث دولت الکترونيک را آغاز کند.»
بهمن صالحي، مشاور سابق وزيرفرهنگ و ارشاد اسلاميهم ضمن اظهار تاسف از اين سخنان دبير شوراي فناوري اطلاعات ميگويد: «اين نظر، نظر کارشناسي نيست، چرا که حتي اگر اينطور باشد، در دنيا بحث سرگرميو پر کردن اوقات فراغت يک مقوله بزرگ و مهم به شمار ميرود.»
رئيس سابق کميته فرهنگي و اجتماعي شوراي عالي اطلاع رساني ميافزايد: «حتي اگر اين نظر غلط را قبول کنيم و بگوييم اينترنت در کشور تبديل به يک وسيله سرگرميشده است باز هم اينترنت توانسته نقش مهميرا براي جامعه به ويژه جوانان ايفا کند.»
حسين ابراهيم آبادي، رئيس مرکز پژوهشکده ارتباطات نيز معتقد است يکي از کارکردهاي فناوري جديد سرگرمياست و در واقع همين شاخص باعث تفاوت فناوري جديد با فناوري قديم شده است. استاد دانشگاه علم و صنعت ميگويد: «نسل جوان امروز با آمدن کوچکترين خدمت کاربردي مشتاقانه به سوي آن ميرود كه ميتوان خدماتي مانند ثبت نام کنکور، ثبت نام درخواست وام آنلاين را مثال زد. شايد نسل قديم که اکنون مسئولين توسعه اين فناوري هستند، علاقهاي به اين موضوع ندارند ولي مطمئناً تاخير آنها نميتواند باعث جلوگيري توسعه اين فناوري در دراز مدت شود.»
اعتقاد شخصي مسئولين، مانع اصلي
علي اکبر جلالي محقق و کارشناس فناوري اطلاعات البته نظر راديكالتري دارد: « بهتر است مسئوليني که اعتقاد به اينترنت و توسعه کاربرد فناوريهاي اطلاعات کشور ندارند و حتي تلاشي براي افزايش بودجه سرانه آن هم نميکنند، جاي خود را به افرادي واگذار کنند که بتوانند در اين شرايط حساس که تمام دنيا با سرعت زياد پيش ميروند ما نيز حداقل چند گام بر داريم.»
به گفته علي اکبر جلالي اگر سرعت توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در جهان توسعه يافته 100 باشد، سرعت توسعه اين فناوري در کشور ما در دو سال گذشته حدود 30 و امروز (با توجه به نبود برنامه، و عدم اعتقاد مسئولين به اينترنت) به 10 رسيده است.
وي معتقد است در صورتي اين پديده ميتواند در کشور توسعه يابد که مديران بخش دولتي از عقايد شخصي و تفکرات ذهني خود دست بردارند و با واقعيات به صورت عيني و واقعي برخورد کنند. جلالي ميگويد: «اگر امروز بعضي مسئولين که بايد عامل اصلي فرهنگ سازي و توسعه اين پديده باشند، آن را اسباب بازي ميدانند و هزينه کردن در اين حوزه را براي کشور مفيد نميدانند و بر اعتقادات خود اصرار بورزند، بايد در سالهاي آينده پاسخگوي نسل جوان باشند که امروز کاملاً به اين فناوري تسلط دارند و ديگر آرزوي داشتن دولت الکترونيک، تجارت الکترونيک، بانکداري و بهداشت الکترونيک و ساير خدمات آن را در سر بپرورانند.»
بهمن صالحي، مشاور وزير سابق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلاميدر اين باره ميگويد: «به طور طبيعي هر تکنولوژي که بخواهد بوميشود بايد مصرف خانگي و بوميپيدا کند. بر اين اساس بوميشدن تکنولوژي دليل بر بي مصرفي و بي اهميت بودن آن نيست. در واقع استفاده ابزاري از يک تکنولوژي نيز ميتواند کمک فراواني به يک جامعه بکند و زائد به حساب نميآيد.»
نياز فرهنگي را فراموش نكنيد
ابراهيم آبادي، رئيس مرکز پژوهشکده ارتباطات گردش کم اطلاعات علميدر اين فضا را تاييد ميکند، اما از سوي ديگر معتقد است مقصد اصلي کاربران نيستند بلکه مراکز اجتماعي و فرهنگي کشور بايد زمينههاي آن را براي بهره وري هرچه بيشتر مهيا کنند: «در جامعهاي مانند جامعه ما تکنولوژي از نياز فرهنگي و اجتماعي بيرون نميآيد و به همين دليل باعث ميشود تکنولوژي بيشتر جنبه سرگرميپيدا کند.»
وي ميافزايد: «هر چند يک بخش از سرگرميباعث ميشود نوجوانان و جوانان با اين فناوري بيشتر آشنا شوند و همين عنوان افزايش مهارت آنان در استفاده از تکنولوژي را در پي خواهد داشت.»
كارشناسان ميگويند اگر توسعه فناوري اطلاعات با درايت و بر اساس اصول علميپياده سازي شود و از تجربيات ساير کشورها نيز استفاده شود مطمئناً به ابزاري کارآمد جهت توسعه اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در خواهد آمد.
