فجايع- الميرا صديقي:
زمين لرزه يكي از ترسناكترين پديدههاي طبيعي است كه اتفاقا زياد هم اتفاق ميافتد.
معمولا تصور ما اين است كه زميني كه روي آن زندگي ميكنيم همان خاك سختي است كه هيچ چيز نمي تواند آسيبي به آن برساند اما خيلي زود و با اولين زمين لرزه مي فهميم كه چنين نيست و حتي همان چيزهايي كه ما تصورش را ميكنيم كه آسيب پذير نيستند هم به راحتي دچار خرابيهاي سنگين مي شوند. زمين لرزهها در عرض چند ثانيه ميتوانند تمام آنچه را كه بشر ساخته است را تخريب كند.
در طي سالهاي سال دانشمندان تلاش بسياري كردهاند تا در مورد زمين لرزهها همه چيز را بدانند اما هنوز هم نكات بسياري وجود دارند كه هنوز از آنها سر در نياوردهاند.
به همين علت است كه با وجود پيشرفتهاي بسيار براي آنكه بتوان بشر را از وقوع زلزلهاي در راه با خبر ساخت، اما هنوز هم در سراسر دنيا زماني فرا مي رسد كه در عرض چند ثانيه و بدون اطلاع قبلي زمين چنان مي لرزد كه انگار هرگز قصد ايستادن ندارد.
تحقيقات نشان مي دهد كه زمين لرزهها در جهان بسيار بيشتر از آنچه ما تصورش را مي كنيم اتقاق مي افتند. آمارها حاكي از آن است كه در هر سال حدود 3 ميليون زمين لرزه قوي يا ضعيف در دنيا به وقوع مي پيوندد كه معني آن 8000 تكان در روز يعني 1 زلزله در هر 11 ثانيه است.
اين آمار مي تواند ترس و اضطراب بسياري را بر انگيزد اما آماري است كه كاملا صحت دارد و نشان ميدهد زمين لرزهها بيش از آنچه ما فكر ميكنيم به ما نزديك هستند.
در صد سال گذشته تا كنون بيش از 1.5 ميليون زلزله به وقوع پيوسته كه بسياري از آنها تخريب هاي بسياري را به همراه داشتهاند. زيرا اين زمين لرزهها هستند كه ميتوانند سونامي ها و رانش زمين را نيز پديد آورند كه بسيار مخربند.
مطالعه زمين لرزه
تحقيقات دانشمندان روي زمين لرزهها كه از قرن 20 ميلادي آغاز شده است نشان ميدهند كه معمولا آنچه كه منجر به لرزش زمين ميشوند لايه هاي زمين است. اگر آتشفشاني فعال شود باعث ميشود كه ساختمان زمين دچار لغزش شود و در نهايت زمين لرزه بشود.
تئوريهاي پايه روي زمين لرزهها نشان ميدهد كه لايه ها و طبقات مختلف زير زمين ممكن است جا به جا شوند، به يكديگر فشار بياوردند و يا اينكه روي هم بلغرند. با وجود هر كدام از اين اتفاقات شكستگي و گسل ها پديد ميآيد و به همين خاطر است كه در مناطقي كه اين گسلها و رانش ديده مي شود امكان وقوع زلزله بسيار بيشتر است.
وجود شكستگيها و جا به جاييهاي متعدد زيرزمين كه مي تواند بر اثر فشارهاي وارد به طرفين لايه هاي زير زميني به جهات مختلف صورت گرفته باشد يكي ديگر از علل زمين لرزههاست.
زيرا قدرت دروني زمين كه انباشته شده باشد ميتواند سبب تكان خوردن زمين شده و زمين لرزه را رقم بزنند. و اين دقيقا همان دليلي است كه باعث ميشود كه در مناطقي همچون ژاپن در هر چند روز، زمين بارها بلرزد.
سوناميها هم به همين دلايل پديد ميآيند. جا به جايي طبقات و لايههاي زيرين درجات مختلف زير اقيانوسها باعث ميشود كه موجهاي بسيار بلند بوجود آيند. اگر لايه در جهت شمال به جنوب حركت كنند موجهاي بسيار بلند به سمت سواحل آمده و پديده بسيار مرگبار سونامي را رقم ميزنند.
در مورد زلزله چه كرده ايم؟
نتايج دانشمندان نسبت به سالهاي گذشته پيشرفت بسياري داشته است اما هنوز هم اسرار بسياري وجود دارد كه ما از آنها اطلاع نداريم. ممكن است هر كدام از ما پس از بوجود آمدن موجهاي نسبتا بلند احساس خطر كنيم و آن را به نزديك بودن زلزله تعبير كنيم، اما حتي آن هم چند دقيقه قبل از وقوع زلزله است و كار زيادي از دست كسي بر نميآيد.
محققان اكنون تقريبا مي توانند حدس بزنند كه زلزله چه زماني اتفاق ميافتد و آن هم با در نظر گرفتن حركات زير زميني در مناطقي با لايههاي شكسته و جا به جا شونده است كه قبلا شناسايي شدهاند.
مهمترين پيشرفتي كه بشر پس از مطالعه روي زمين لرزه بدست آورده است آن است كه مهندسي ساختمانها تا حد بسيار زيادي پيشرفت كرده و ساختمانها به نحوي ساخته ميشوند كه كمترين آسيب را هنگام لرزش زمين داشته باشد.
اما با اين وجود، آموزشهاي زيادي بايد به هر كسي كه در كشورهاي زلزله خيز زندگي ميكند به طور كامل و مفصل داده شود تا هنگام مواجه با زمين لرزه بتواند به خوبي از خود دفاع كند.
