روزنامهنگاری- وحيد رضا نعيمي:
اوت 1992 بود. خبري از لپتاپهاي بدون سيم، بلاگ و غيره نبود. تلفن همراه همهگير نشده بود.
باب كايزر مدير مسئول وقت روزنامه واشنگتن پست پس از شركت در كنفرانسي در شهر هاكونه در ژاپن كه توسط شركت اپل برگزار شده بود، پيشنهاد كرد نخستين روزنامه الكترونيك جهان توسط اين روزنامه راهاندازي شود.
اما چند سال طول كشيد تا washingtonpost.com متولد شود. در واقع همين چند هفته پيش بود كه مسئولان اين سايت، ده سالگي آن را جشن گرفتند.
البته راهاندازي سايت اوج تجارب ديگري بود كه از سال 1995 و با تأسيس "Digital Ink" شروع شده بود. مشتركان ميتوانستند با استفاده از خدمات شركت AT&T به طور الكترونيك به نسخهاي خاص از روزنامه درست پيدا كنند. اما سال بعد استفاده از اين خدمات به نفع استفاده از مرورگرهاي وب مانند Netscapeدر وب متوقف شد.
روز 17 ژوئن 1996، سايت washingtonpost.com در شهر آرلينگتون در ايالت ويرجينيا كه همسايه واشنگتن است، افتتاح شد. شيفت هاي كاري به گونهاي طراحي شده بود كه در سراسر شبانهروز، سايت به روز ميشد. براي بسياري، انگيزه كار جديد هيجانزدگي از پيشگامي در رسانهاي جديد بود كه امكانات بيحد و مرزي داشت.
مري لو فولتن مدير مسئول وقت سايت گفت: «كساني كه جذب كار در Digital Ink شدند، همگي ضرورتاً از نيروهاي روزنامه نبودند. آنان مجذوب كار در رسانهاي جديد و با دلايل كاملاً متفاوت شده بودند.» با اين حال جداسازي بخش الكترونيك روزنامه از بخش سنتي چاپي، چه از نظر مكاني و چه از نظر مالي به سرعت انجام نشد.
شركت واشنگتن پست در دهه 1990 ميليونها دلار در سايت سرمايهگذاري كرد و مقاديري هم زيان داد. دو سال پيش، سايت نخستين سود خود را داد و اين روند با روي آوردن آگهيدهندگان به نسخه الكترونيك روزنامه، ادامه داشته است.
تحريريه washingtonpost.com اكنون 65 نفر عضو دارد. تصميم به جداسازي عمليات وب از نسخه چاپي گاه به تنش بين دو تحريريه و بخش آگهي آن دو انجاميده است.
در اين ميان وجوه ناشناخته رسانه جديد باعث تشديد اين تنش بوده است، از جمله نگراني در اين زمينه كه نسخه الكترونيك مجاني نسخه چاپي پولي را ميخورد، نگراني از سرمايهگذاري سنگين در رسانهاي جديد و تطبيق با تحولات جديد در چگونگي مصرف رسانهها توسط مخاطبان.
امروز جيم برادي دبير اجرايي سايت بيشتر وقت خود را صرف رفت و آمد بين روزنامه و سايت ميكند. در عين حال، بسياري از دبيران بخشهاي مختلف سايت روابط محكمي را با همتايان خود در روزنامه ايجاد كردهاند.
تعامل بين اعضاي بخشهاي بازاريابي و آگهي در طول زمان گسترش يافته است. در حالي كه ساير سازمانهاي رسانهاي با جار و جنجال از ادغام فعاليت هاي الكترونيك و چاپي سنتي صحبت ميكنند، دونالد گراهام رئيس هيئت مديره و مدير اجرايي شركت واشنگتن پست تصريح كرده است اين دو عمليات فعلاً جدا از هم باقي خواهد ماند.
براي جذب خوانندگان به سايت واشنگتن پست، قابليت هايي مانند بلاگ، نظردهي در مورد مقالات و بلاگ و بخش بزرگ نظريات در نظر گرفته شده است. در اين حال گراهام و ساير دبيران ارشد پايبندي خود را به توليد خبر براي انواع رسانهها اعلام كردهاند. مثلاً چند ماه قبل واشنگتن پست قراردادي با شركت بانويل منعقد كرد تا راديوي واشنگتن پست را راهاندازي كند.
اين روش ديگري براي ارائه اخبار به ساكنان محلي است. هدف شركت ايجاد تحريريه 24 ساعته با قابليت توليد براي تمام رسانههاست. در اين مسير طبعاً كاركنان بخش خبري، چند رسانهاي ميشوند. مسئولان شركت اميدوارند از روزنامه براي جذب خوانندگان به بخش راديويي يا روزنامهنگاري چند رسانهاي در بخش وب استفاده كنند.
تأكيد بر روزنامهنگاري چند منظوره در ايجاد قابليتهاي جديد نيز در نظر گرفته ميشود. يك مثال، بخشي است كه فعلاً «منبع روزانه» نام دارد و قرار است در پاييز راهاندازي شود. اين بخش را اولين بخش واقعاً تعاملي روزنامه خواندهاند. تا خوانندگان به سايت مراجعه نكنند، نميتوانند تأثير كامل آن را احساس كنند.
اين سايت هميشه از تجربه 10 ساله امروزي برخوردار نبوده است. در روزهاي اول، بسياري چيزها با آزمون و خطا به دست ميآمد.
مثلاً در سال 1996، در اولين شب انتخابات مشكلي فني پيش آمد كه باعث شد سايت به مدت طولاني به روز نشود. تعداد مراجعان به سايت به قدري زياد بود كه سرورهاي آن نتوانستند از عهده ارائه خدمات به آنان برآيند.
يكي از مسئولان آن دوره گفت: «از اين حادثه يك درس گرفتيم. نه سرور و نه فروشنده هيچكدام نبايد آن قدر از ما دورباشند كه نتوانيم گوششان را بپيچانيم.»
با فراگيري درس شب انتخابات، معلوم شد وقايع خبري عمده موتور عمده رشد مخاطبان سايت و نيز جذب آگهي براي آن است. در حول وحوش وقايع خبري عمده، تعداد مراجعان بالا ميرفت و هر بار اين تعداد بالا ميرفت، در سطح جديدي به ثبات ميرسيد.
بسياري معتقدند رسوايي كلينتون- لوينسكي عمدهترين خبري بود كه آوازه و مراجعان سايت را افزايش داد. براي پيتر پيكر كه در دوره رياست جمهوري كلينتون خبرنگار واشنگتن پست در كاخ سفيد بود، وب فرصتي بيهمتا براي چاپ اخبار لحظه به لحظه اين ماجرا خارج از چرخه روزنامه بود.
وي شب بيداريهاي شبهاي پيش از رأيگيري در مجلس نمايندگان در مورد استيضاح رئيس جمهوري و رأي برائت سنا را به ياد دارد. با تلاشهاي بيكر و سايرين، تدريجاً تهيه خبر براي سايت به بخشي از فرهنگ اين روزنامه تبديل شد.
انتخابات سال 2000 كه در جريان بود، كاركنان بخش وب از چنان جايگاهي برخوردار بودند كه در كنار دبيران گزارشگران قرار گرفتند. گراهام انتخابات سال 2000را بلوغ سايت توصيف كرد.
در طول اين دوره بود كه تكامل بخش چند رسانهاي سايت آغاز شد. تام كندي مدير بخش چند رسانهاي سايت از نشريه نشنال جئوگرافيك به كار گرفته شد. وي بخش نمايش و روايت تصويري سايت را فعال كرد.
در جريان پوشش خبري حملات 11 سپتامبر، فيلم هاي ويدئويي زيادي در كنار عكسهاي ويراني در نيويورك در سايت قرار گرفت. برخي كارشناسان معتقدند 11 سپتامبر روزي بود كه اينترنت به مجراي مهمي براي ارائه اخبار به آمريكاييان بدل شد، همانطور كه در روز ترور جان افكندي، اخبار تلويزيوني اهميت پيدا كرد.
وقايع سالهاي 2000 و 2001 به مديران شركت واشنگتن پست كمك كرد تا گستره ملي و بينالمللي چشمگير سايت را بشناسند. آنان متوجه شدند سايت محصول كاملاً جداگانهاي نبود بلكه ميتوانست به بازاريابي هر چه بيشتر واشنگتن پست كمك كند.
امروز، سايت به طور شبانه روزي از ميز خبري خود تغذيه ميشود كه شامل سه دبير و پنج گزارشگر است. اين افراد هر لحظه مشغول نگارش مطالب خود يا يادداشتبرداري از مطالب روزنامه هستند.
در اين حال، استقبال از سايت همچنان رو به افزايش بوده است. در سال 2005، سايت بيش از 4/2 ميليارد بار تماشاي صفحه داشت. در سه ماه اول 2006، اين روند ادامه داشته است.
يك چالش هميشگي سايت در خلال فعاليت ده ساله، خبررساني همزمان به مخاطبان داخلي و خارجي بوده است. بخش بزرگي از مخاطبان خارج از منطقه شهري واشنگتن هستند. از سال 2005، سايت واشنگتن پست دات كام راهبردي دوگانه را در نظر گرفته است.
كاربراني كه در حين ثبت نام كد پستي محلي را وارد كردهاند، صفحه خاص آن را ميبينند، در حالي كه كساني كه با هر كد پستي ديگري ثبت نام كردهاند، صفحهاي ديگر را ميبينند كه تناسب ديگري با اخبار داخلي و خارجي دارد.
يكي از مديران سابق واشنگتنپست گفت: «واشنگتن پست دات كام هواپيمايي كه واشنگتن پست را به آينده ميبرد.»
واشنگتن پست 19 ژوئن 2006
http://www.washingtonpost.com