تحقيقات- صدف كوه‌كن:
خبر اين است: انستيتو تحقيقات تغذيه ايران در بررسي‌هاي خود به اين نتيجه رسيده است كه مصرف كم لبنيات سبب شده تا 90درصد خانواده‌هاي ايراني، كمتر از حد استاندارد كلسيم دريافت كنند.

اين مسئله هم به نوبه خود باعث شده سن پوكي استخوان در زنان ايراني به 35 سال كاهش يابد.

دكتر احمدرضا درستي، متخصص تغذيه و رئيس انستيتو تحقيقات تغذيه و صنايع غذايي ايران، با تاييد اين خبر مي‌گويد: در پي مطالعاتي كه طي سالهاي 79تا 81 در انستيتو انجام شد، ما به اين نتيجه رسيديم كه بيشترخانواده‌هاي ايراني با كمبود كلسيم مواجه هستند، اما اين آمار بالا يعني 90درصد، از آنجايي به دست آمده است كه RDA (جيره غذايي روزانه) براي كلسيم در سال‌هاي اخير بالا رفته است و نه تنها در ايران كه در تمام دنيا شاهد آمار بالايي از افراد هستيم كه به اين  كمبود دچار هستند. يعني اگر قرار بود معيار سنجش RDA قديمي‌باشد، اين كمبود اين‌قدر بالا نبود.

دكترسيدمرتضي صفوي، مديركل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت نيز با اشاره به تحقيقاتي كه در سال61 انجام شده و در گزارش بررسي مصرف انستيتو تغذيه كه تمام كشور را دربر مي‌گيرد نيز آمده است مي‌گويد: براساس اين مطالعات، متوجه شديم كه دريافت لبنيات و در نتيجه آن، كلسيم دريافتي بالاي 90درصد افراد كم است و تنها 10درصد از افراد جامعه به ميزان كافي، كلسيم دريافت مي‌كنند.

وي در ادامه به عوارض خطرناك ناشي از اين كمبود اشاره مي‌كند و مي‌گويد: خبر بدي كه ريشه در اين كمبود كلسيم گسترده دارد، اين است كه سن پوكي استخوان در زنان ايراني به 35 سال كاهش يافته است و اكثر اين خانم‌ها با پوكي استخوان وارد دهه چهارم زندگي شان مي‌شوند.

صفوي در پاسخ به اين سؤال كه پس ازآگاهي از اين آمارها، وزارت بهداشت چه راهكارهايي را براي بهبود دريافت كلسيم در افراد انجام داده است به همشهري مي‌گويد: ما به عنوان اولين قدم، فرهنگ‌سازي را شروع كرديم چرا كه معتقديم هر اصلاحي در نتيجه فرهنگ‌سازي صحيح و اطلاع رساني  مناسب، هم نتيجه بخش خواهد بود و هم تثبيت خواهد شد.

وي در ادامه به اقدامات ديگر وزارت بهداشت از جمله تغييرنوشيدني‌هاي مورد استفاده در ادارات دولتي اشاره مي‌كند و مي‌گويد: طبق مصوبه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي كه رئيس جمهور، رياست آن و وزير بهداشت، سمت دبيري آن را به عهده دارد، از دي ماه سال 1384به بعد، دوغ جايگزين نوشابه در ادارات دولتي شد و از آن زمان تا به حال، نوشيدني‌هاي شيرين گازدار جايگاهي را در ميان نوشيدني‌هاي مورد استفاده در ادارات دولتي ندارند؛ بنابراين، هم يكي از منابع مفيد دريافت كلسيم يعني دوغ را وارد برنامه غذايي افراد كرديم و هم از سوي ديگر يكي از عوامل پيشگيري از جذب كلسيم  و بروز پوكي استخوان راكه همان نوشيدني‌هاي شيرين گازدار است، حذف كرديم.

صفوي به عنوان اقدام ديگر وزارت بهداشت، از برنامه شير مدرسه ياد مي‌كند و مي‌افزايد: در حقيقت برنامه توزيع200ميلي‌گرم شير، به صورت يك روز در ميان، طرحي است كه براي كودكان سنين دبستان به اجرا در آمده است و چون اين بچه‌ها در سنين رشد هستند و از گروه‌هاي در معرض خطر به شمار مي‌آيند، دريافت شير مي‌تواند تا حدودي كمكي براي جبران كمبود كلسيم باشد.

دكتر درستي هم در اشاره به گروه‌هاي در معرض خطر به دو گروه اشاره مي‌كند و مي‌گويد: هم كساني كه نياز بالاتري به ماده مغذي كلسيم دارند و هم افرادي كه در سنين رشد و نمو قرار دارند در صورت دريافت كمتر از حد توصيه شده كلسيم، در معرض خطر هستند كه از اين افراد مي‌توان به زنان باردار، شيرده و كودكان در حال رشد اشاره كرد و اولويت برنامه‌هاي اصلاحي هم بايد بر اين افراد متمركز شود.

اما، صفوي، مديركل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت، به اين سؤال كه براي مادران باردار و شيرده چه اقدامي‌صورت گرفته است، بازهم به فرهنگ سازي و اطلاع رساني در رسانه‌هاي ارتباط جمعي فراگير اشاره مي‌كند و البته در پي آن خبر از آغاز غني سازي محصولات لبني از جمله شير با كلسيم و ويتامين D مي‌دهد.

به گفته صفوي، تسهيلاتي هم براي شركت‌هاي توليدكننده اين مواد غذايي غني شده از جمله صدور مجوز سريع و اجازه قيمت گذاري بالاتر از محصولات لبني معمولي، ايجاد شده است تا شركت‌هاي توليدكننده هم به اين غني سازي ترغيب شوند كه البته مديركل دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت تاكيد مي‌كند در اين زمينه جاي كار زيادي وجود دارد.

اين در حالي است كه دكتر درستي پيش از اين، در اشاره به مطالعات تكميلي انستيتو تحقيقات تغذيه در زمينه راهكارهاي مناسب براي جبران كمبود كلسيم، به طرحي اشاره كرده و گفته بود: ما در بررسي طرح غني‌سازي شير و آبميوه‌ها به اين نتيجه رسيده‌ايم كه نتيجه به دست آمده در حد انتظار ما از اين طرح نبوده است و دريافت كلسيم از راه آبميوه‌ها و شير، احتياج به بررسي‌هاي بيشتري دارد.

در اين ميان و با توجه به فعاليت‌هاي وزارت بهداشت در راستاي ارائه راهكارهاي عملي براي جبران كمبود كلسيم در خانوارهاي ايراني و گنجاندن منابع غذايي حاوي كلسيم در برنامه روزانه افراد، به نظرمي‌رسد چيزي كه اهميت بيشتري دارد، گذشته از پرداختن به شيوه‌هاي تبليغاتي مفيد در راستاي افزايش سرانه مصرف مواد لبني و مواد غذايي حاوي كلسيم، هماهنگي‌هاي بين بخشي و حتي اختصاص يارانه به محصولات لبني است تا اين كمبود در سال‌هاي آينده برطرف شود.