تحقيقات- در سالهاي اخير مطالعات علمي زيادي براي كشف خاصيت مواد غذايي گوناگون و حتي ادويهجات مختلف انجام شده تا حتيالامكان بتوان به جاي استفاده از انواع داروهاي شيميايي، از خوراكيهاي معمول و در دسترس براي پيشگيري ازانواع بيماريها استفاده كرد.
سير، يكي از اين خوراكيهاست كه به تازگي توجه محققان را به خود جلب كرده و هرازچندگاهي مطالعهاي پيرامون خواص آن منتشر ميشود.
يكي از اين مطالعات را چند روز پيش، محققان دانشگاه آلاباما گزارش دادند. در اين مطالعه، سازوكار احتمالي تأثير سير در كاهش فشار خون روشن شده است.
البته تأثير سير در كاهش فشار خون، از مدتها قبل شناخته شده بود، اما اين بار محققان تلاش داشتند بفهمند سير چگونه اين تأثير ويژه خود را اعمال ميكند.
به گزارش بيبيسي، اين محققان متوجه شدهاند ماده اصلي مسئول خواص مفيد سير، مادهاي است موسوم به «آليسين».
اين ماده در خون و در مجاورت گلبولهاي قرمز، به سولفيدهيدروژن تبديل ميشود؛ همان ماده بدبويي كه موجب متصاعد شدن بوي نامطبوع از دهان سير خوردهها ميشود و مشابه بوي تخممرغ گنديده هم هست.
اين ماده بدبو، اما در رگهاي بدن ما، خاصيت خوب و ارزشمندي دارد و آن اين كه باعث شل شدن و گشاد شدن آنها ميشود و به اين ترتيب فشار خون افزايشيافته را به حد طبيعي باز ميگرداند.
نتيجه اين امر براي بدن حياتي است؛ اين كه خون اكسيژندار ميتواند به راحتي از ميان رگها عبور كند و خود را به سلولهاي نيازمند برساند.بررسيهاي اين محققان در آزمايشگاه و روي عروق موشها، نشان داده كه سولفيد هيدروژن بلافاصله بعد از مجاورت آليسين با گلبول قرمز توليد ميشود و ميتواند تنش و انقباض رگها را تا 72 درصد كاهش دهد.
نتايج اين مطالعه در آخرين شماره نشريه «پيشرفتهاي آكادمي ملي علوم آمريكا» منتشر شده و به اين ترتيب ميتواند تا حدي توضيح بدهد كه چرا بيماريهاي قلبي و عروقي، در كشورها و اقوامي كه بهطور معمول از سير در رژيم غذاييشان استفاده ميكنند، كمتر است؛ كشورهايي مانند كشورهاي حوزه مديترانهاي (با رژيم موسوم به رژيم مديترانهاي) و نيز كشورهاي خاور دور مانند چين و ژاپن.
يك سير و هزار فايده
پيش از اين نيز، پژوهشهاي گوناگوني درباره سير و خواص آن در دانشگاههاي سراسر دنيا انجام شده بود؛ طوري كه از سير بهعنوان پيشگيريكننده بيماريها، از سرماخوردگي ساده گرفته تا سرطان، ياد ميشد. حتي محققان احتمال دادند كه شايد اين گياه همهفنحريف، بتواند ميزان كلسترول خون را هم كاهش دهد كه البته مطالعات نتوانست اين فايده سير را اثبات كند. اما در عوض اثر سير در تقويت دستگاه ايمني بدن، تا حدود زيادي از سوي كارشناسان پذيرفته شده است؛ به طوري كه حتي به مبتلايان به ضعف دستگاه ايمني بهدليل شيميدرماني يا بيماري ايدز نيز توصيه ميشود سير را در برنامه غذاييشان بگنجانند.
بهعنوان مثال، محققان دانشگاه ساسكس انگلستان، در سال 2001 متوجه شدند آليسين موجود در سير، حتي وقتي به صورت مكمل دارويي هم مصرف ميشود، نه تنها در بهبود سريعتر بيماران مبتلا به سرماخوردگي مؤثر است، كه از ابتلا به سرماخوردگي در افراد سالم هم تا حد زيادي پيشگيري ميكند.
در مطالعه ديگري كه در سال 2000 در دانشگاه كاروليناي شمالي در آمريكا انجام شد، مشخص شد مصرف سير خام يا پخته، ميتواند ميزان ابتلا به سرطانهاي معده و روده بزرگ را به ترتيب به نصف و دوسوم كاهش دهد.
در اين مطالعه اخير، مصرف عصارههاي سير موجود در مكملها، اين خاصيت را نداشته است.
سير در سفره
البته مصرف بيرويه سير نيز، مثل هر ماده ديگري، ميتواند خطرناك باشد.
به همين علت بهتر است توصيه كنيم كه درصورت تمايل، در مصرف آن اعتدال را رعايت كنيد.
با اين حال، از مجموع اين پژوهشها ميتوان نتيجه گرفت كه مصرف معمول سير در دستورهاي غذايي، ميتواند علاوه بر خاصيت طعمدهندگي به آن، فوايد ديگري نيز در پيشگيري از انواع بيماريها و تقويت دستگاه ايمني ما براي دفاع از آنها داشته باشد.
