آسيب‌ها- علی اصغرمحمدی:  
انتشار آماری مبنی بر وجود بین 30 تا 35 هزار دانش آموز معتاد در کشور، اعتراض وزیر آموزش و پرورش را برانگیخت به‌طوري كه نسبت به زیر سؤال رفتن امنيت مدارس هشدار داد.

محمود فرشیدی گفت: من به صراحت اعلام مي‌كنم و همه نيز مي‌دانند كه محيط مدارس از نظر فرهنگي و تربيتي يك محيط كاملا امن است و هيچ دانش‌آموزي در محيط مدرسه به اين نوع گرفتاري‌ها دچار نمي‌شود.

وی افزود: اعلام آمار آسيب‌هاي اجتماعي در سنين نوجواني با اطلاق عنوان دانش‌آموز صحيح نيست،  زيرا اعتياد اين افراد كه لزوما به تحصيل آن‌ها مربوط نمي‌شود.

به فرض،  اگر هم آمار وجود 30 هزار معتاد در سنين دانش‌آموزي صحت داشته باشد،  آوردن واژه دانش‌آموز در اين ميان تنها باعث نگراني افكار عمومي مي‌شود كه براي مثال، نكند فرزند ما هم در مدرسه دچار اعتياد شود و نكند اين نابساماني در مدارس شايع است.

وزیر آموزش و پرورش در حالی نسبت به  استفاده واژه دانش‌آموز در این مسئله اعتراض می کند که متأسفانه امسال وزارتخانه تحت پوشش او حتی از عهده چاپ و توزیع جزوة پیشگیری از اعتیاد در مدارس بر نیامده و از طرفی ارایه آموزش پیشگیری از اعتیاد در مدارس را منوط به رفع محدوديت‌هاي اعتباري کرده و در واقع این وزارتخانه گامی عملی در این زمینه برنداشته است.

این در حالی است که علی باقرزاده،  معاون آموزش و پرورش عمومي در نشست خبری طرح همیار پلیس بدون اشاره به آمار دانش‌آموزان معتاد تأكيد کرد: الگوي هميار پليس بايد براي كاهش اعتياد در مدارس نيز اجرا شود.

متوقف شدن آموزش‌ها

از سوی دیگر جانشين دبيرکل ستاد مبارزه با مواد‌مخدر رياست‌جمهوري با انتقاد از متوقف شدن  برنامه های پیشگیری از اعتیاد در آموزش و پرورش گفت: در آموزش و پرورش برنامه‌هاي پايه‌اي مانند ايجاد ارتباط با انجمن‌هاي اوليا و مربيان،  آگاهي بخشي به خانواده‌ها و دانش آموزان،  فعال کردن معلمان در موضوع اعتياد،  برقراري کلاس‌هاي آموزشي و راه‌اندازي مجدد طرح مهارت‌هاي زندگي، مدتي است متوقف شده است.

محمدرضا جهاني درباره برنامه‌هاي ستاد در جهت جلوگيري از کاهش سن اعتياد در ميان دانش آموزان گفت: در آموزش و پرورش چالش جدي براي اعتياد وجود دارد به‌طوري كه در حال حاضر ميانگين سن اعتياد دانش‌آموزان 3/1 سال كاهش يافته است.

وی خواستار تعامل بيشتر آموزش و پرورش با اين ستاد شد و تصريح کرد: برای تعامل بيشتر با آموزش و پرورش،  ستاد مبارزه با مواد‌مخدر اعتبار خوبي پيش‌بيني کرده است و از آن‌ها خواسته‌ايم برنامه‌هاي خود را در قالب برنامه‌هاي پيشگيري براي ما ارسال کنند.

روع 25درصد اعتياد از  مدرسه

از سوي ديگر عضو كميسيون اجتماعي مجلس ‌هشدار داد كه 25 درصد معتادان،  اعتياد را از زمان مدرسه شروع مي‌كنند.

موسي‌الرضا ثروتي گفت: بر اساس آماري كه ستاد مبارزه با مواد‌مخدر اعلام كرده است،  25 درصد معتادان،  اعتياد را از زمان مدرسه شروع كرده‌اند،  20 درصد دانشجويان يكي از انواع مواد‌مخدر سنتي يا صنعتي را مصرف مي‌كنند و شيوع اعتياد و ايدز در گروه معتادان زنداني بسيار نگران‌كننده است.

35هزار نوجوان معتاد

همچنين جانشين دبيرکل ستاد مبارزه با مواد‌مخدر با اشاره به وجود حدود 30 هزار دانش آموز معتاد در سامانه آموزش و پرورش گفت: براي آينده اين جمعيت فعال کشور پوشش برنامه‌هاي پيشگيرانه در جهت جلوگيري از ابتلاي آنان به اعتياد آنان بايد برنامه‌ريزي کرد.

در همین حال معاون مؤسسه تحقيقات داريوش از وجود 35 هزار دانش‌آموزان معتاد در كشور خبر داد و اظهار داشت: متأسفانه اغلب دانش‌آموزان در دوره دبيرستان مواد‌مخدر جديد از نوع شيشه و كراك را مي‌شناسند اما مسئولان مدارس در اين زمينه اطلاعات كمي دارند.

هومن نارنجی‌ها در نشست پژوهشي و هم‌انديشي پژوهشگران و كارشناسان سوء مصرف مواد‌مخدر با استناد به آخرين نتايج تحقيقات RCA در زمينه مصرف مواد‌مخدر افزود: اغلب معتادان از سطح تحصيلات پاييني برخوردار بوده و زير ديپلم و ديپلم هستند و به همين دليل نقش آموزش و پرورش در پيشگيري از اعتياد بسيار حائز اهميت است.

زنگ خطر برای مسئولان

معاون سابق آموزش عمومی وزارت آموزش و پرورش فروردین ماه امسال با اشاره به کاهش سن اعتیاد در کشور تصریح کرد: بسیاری از جوانان در دوره راهنمایی در مدارس کشور به اعتیاد روی مي‌آورند.

حسین احمدی با هشدار نسبت به عواقب این موضوع اظهار داشت: مدیران باید کنترل خود را در مدارس نسبت به فعالیت های دانش آموزان بیشتر نمایند تا شاهد فاجعه عظيمی در جامعه فرهنگی کشور نباشیم.

آموزش پیشگیری از اعتیاد

رئیس پلیس مبارزه با مواد‌مخدر نیروی انتظامی از امضای پروتکلی برای پیشگیری از اعتیاد دانش آموزان با وزارت آموزش و پرورش خبر داد که بر اساس آن گروه های آموزشی به دبیرستان‌ها و مدارس راهنمایی می روند.

سردار حمید رضا حسین آبادی گفت: اطلاع رسانی در مدارس با تهیه تیزرها و بروشورهای آموزشی همراه است.

همچنین مشاور دبير كل ستاد مبارزه با مواد‌مخدر گفت: تنها 5درصد دانش‌آموزان زير چتر پيشگيري آموزش‌وپرورش قرار گرفته اند،  اما با توجه به جمعيت 14 ميليون نفري دانش‌آموزان،  هنوز در ابتداي فعاليت‌هاي پيشگيرانه از اعتياد در آموزش وپرورش قرار داريم و فاصله زيادي تا رسيدن به نقطه مطلوب پيشگيري از اعتياد در مدارس باقي مانده كه انتظار مي‌رود مديران وزارت آموزش و پرورش و به تبع آن مدارس،  به كاهش اين فاصله توجه بيشتري نشان دهند.

امید است وزارت آموزش و پرورش در زمينه اعتياد دانش‌آموزان،  به جای فرافکنی به فکر راه کارهای علمی و عملی باشد،  زیرا نمی توان موضوع اعتیاد حدود 30 هزار دانش آموز در کشور را کتمان کرد. همچنین كمبود بودجه نمی تواند بهانه‌اي برای انجام ندادن مسئولیت‌ها باشد.

سؤالی كه در پایان مطرح می شود این است که آیا برنامه جامعي براي كاهش گرايش به اعتياد در  نوجوانان  كشور وجود دارد،  و اگر پاسخ مثبت است این برنامه با استفاده از چه ابزارهايي قابلیت اجرایی خواهدداشت.

بنابر اظهارات مشاور دبير كل ستاد مبارزه با مواد‌مخدر،  وزارت آموزش و پرورش موظف است نسبت به تدوين و اجراي طرح جامع آموزشي و اطلاع‌رساني پيشگيري از مصرف مواد‌مخدر وروانگردان‌ها در ابعاد شناختي،  مهارتي و نگرشي براي دانش‌آموزان از دوره پیش دبستانی تا پايان دوره متوسطه اقدام كند.

 اجراي برنامه مهارت‌هاي زندگي در مدارس،  درج متون مناسب و مفيد آموزشي در كتب درسي در مقاطع مختلف تحصيلي،  اتخاذ تدابير لازم براي دانش‌آموزان در معرض خطر و رهاسازي دانش آموزان معتاد از بند اعتياد،  آموزش والدين براي توانمندسازي آن‌ها در جهت مبارزه پيشگيرانه،  توليد بسته‌هاي آموزشي اعم از كتاب،  نوار و سي دي آموزشي منطبق بر نيازسنجي و بومي‌سازي فعاليت‌ها،  انجام پژوهش‌هاي كاربردي و بنيادي،  استفاده از تشكل‌هاي دانش‌آموزي در عرصه مبارزه نرم‌افزاري و فرهنگي با مواد‌مخدر و در نهايت ‌تقويت مراكز مشاوره براي گرايش نيافتن دانش‌آموزان به اعتياد از جمله اقداماتي است كه آموزش و پرورش بايد به جد در برنامه جامع پيشگيري از اعتياد در مدارس موردنقد قرار دهد.