خاورميانه- همشهري آنلاين:
جمهوري لبنان كشوري كوچك و كوهستاني در خاورميانه است كه در ساحل شرقي درياي مديترانه واقع شده است. اين كشور كوچك سالهاست كه در قلب درگيريهاي خاورميانه واقع شدهاست.
اين كشور در ماه جولاي سال 2006 ميلادي شاهد جنگي خونين با اسرائيليها بود كه به جنگ 33 روزه معروف شد و نتيجه آن پيروزي لبنان بود.
لبنان از شمال و شرق با سوريه همسايه است و از جنوب با فلسطين اشغالي. 7/59 درصد مردم آن مسلمان (اعم از شيعه، سني و دروزی)، 39 درصد مسيحي (كاتوليك ماروني، ارتودوكس يوناني، ارتودوكس ارمني و ...) و 3/1 درصد بقيه مذاهب را دارند.
به دليل تنوع مذاهب در اين كشور نظام سياسي منحصربفردي در اين كشور بر سر كار است كه در آن براي گروههاي مختلف جايگاهي در نظر گرفته شده است.
واژه لبنان از واژه سامی «لبن» گرفته شده است که اشاره به قلههای سفید کوهستانهای لبنان دارد. پایتخت آن شهر بندری بیروت است.
هوای سواحل لبنان در زمستانها سرد و بارانی و در تابستانها گرم و شرجی است. در نواحی بلندتر به ویژه کوهستانها، زمستانها با بارش برف همراه است و دمای هوا به زیر صفر میرسد.
لبنان تا سال 1941 ميلادي مستعمره فرانسه بود. اين كشور در 22 نوامبر سال 1943 به طور رسمي استقلال خود را به دست آورد.
پرچم لبنان سرو سبزي دارد در زمينهاي سفيد كه دو خط قرمز يكي در بالا و ديگري در پايين آن به چشم ميخورد. سرو ميان اين پرچم نشانهاي از سرو لبنان است كه در كتاب عهد قديم از آن نام برده شده است.
پيش از آغاز جنگ داخلي،لبنان كشوري آرام بود كه درآمد خوبي از راه گردشگري، كشاورزي و بانكداري جذب ميكرد. اين كشور به دليل بانكهاي زيادش به سوئيس خاورميانه مشهور بود، اما از سال 1975 تا اوايل دهه 90 ميلادي اين كشور درگير جنگ داخلي خونيني شد.
بر اساس گزارش دانشنامه ويكي پديا، جنگ داخلي در اين كشور از آنجا آغاز شد كه در ماه آوریل ۱۹۷۵ میلادی مردان مسلح به روی کلیسایی در شرق بیروت آتش گشودند تا پیر جمیل مؤسس حزب فالانژ لبنان را ترور کنند.
البته او جان سالم به در برد ولی این سوءقصد باعث مجموعهای از اقدامات متقابل شد که در نهایت به جنگ داخلی ۱۵ ساله در لبنان منجر شد.
نامها: سيدحسن نصرالله / جان قهوهچي / جورجي زيدان / سمير سامي قنطار
عماد مغنيه
سياست در لبنان
نظام دموكراسي در لبنان بر پايه مجلس استوار است و ساختار سياسي اين كشور ساختار ويژهاي به نام طایفهای (confessionalism) است. اين ساختار براي اين طراحي شده كه از درگيريهاي فرقهاي در اين كشور جلوگيري كند.
در اين نظام تلاش شده براي همه گروههاي مذهبي تاثيرگذار جايگاهي در بدنه سياسي كشور در نظر گرفته شود. مثلاً رئيس جمهور اين كشور از ميان مارونيهاي كاتوليك انتخاب ميشود، نخستوزير سني است، جانشين نخستوزير از ميان مسيحيان ارتودوكس انتخاب ميشود و رئیس مجلس شيعه است.
اين ماجرا در ميان 128 نماينده مجلس هم تكرار ميشود و صندليهاي مجلس به طور مساوي بين مسلمانان و مسيحيان تقسيم ميشود. البته نمايندگان مجلس با رأي مستقيم مردم براي يك دوره چهار ساله انتخاب ميشوند.
در لبنان چهار گروه و احزاب سياسي اصلي وجود دارد. گروه 14 مارس يكي از اين گروههاست. اين گروه كه اكثريت مجلس لبنان را دارد پس از آن تشكيل شد كه رفيق حريري در جريان يك حمله تروريستي كشته شد.
يكي ديگر از گروههاي سياسي فعال در لبنان گروه حزبالله است كه در حقيقت حزب سياسي شيعيان لبنان است. اين گروه كه شاخهاي نظامي هم دارد توانست در جريان جنگ 33 روزه نقش مهمي در پيروزي لبنان ايفا كند.
امل، گروه ديگر سياسي در لبنان است كه شيعيان طرفدار سوريه عضو آن هستند و رئيس آن نبیه برّي، رئیس مجلس است.
جريان آزاد ملي لبنان گروه ديگري است كه اعضاي آن را مسيحيان تشكيل ميدهند و رهبري آن را رئيس سابق ارتش لبنان، ميشل عون، به عهده دارد.
اقتصاد در لبنان
جنگ داخلي ضربههاي زيادي به اقتصاد لبنان وارد كرد و درآمد اين كشور را به نصف تقليل داد و جايگاه مركز بانكداري خاورميانه را از آن گرفت. در سالهاي پس از جنگ، لبنان تلاش كرده است با گرفتن وامهاي سنگين موقعيت اقتصادي خود را ترميم كند.
اين كشور هماكنون 2/190درصد از توليد ناخالص داخلي خود را بدهكار است. توليد ناخالص داخلي لبنان در سال 2006 ميلادي 86/22 ميليارد دلار بود. 1/5درصد اين رقم از كشاورزي، 4/18 درصد از صنعت و 4/76 درصد آن از خدمات تعيين ميشود.
1/5ميليون نفر از لبنانيها شاغل هستند. در عين حال در حدود يك ميليون نفر نيروي كار خارجي در اين كشور وجود دارد. نرخ بيكاري در لبنان 20 درصد است و 28 درصد از مردم آن در سال 1999 ميلادي زير خط فقر زندگي ميكردند.
در سال 2006 ميلادي صادرات اين كشور عبارت بودند از جواهرات، مواد شيميايي غيرآلي، مواد مصرفي مختلف، ميوه، تنباكو، مواد معدني، ابزار آلات برقي و كاغذ كه به كشورهاي سوريه (8/26 درصد)، امارات متحده عربي (12 درصد)، سوئيس (6 درصد)، عربستان سعودي (7/5درصد) و تركيه (5/4 درصد) صادر شدند.
مواد وارداتي عبارت بودند از مواد نفتي، ماشين، محصولات بهداشتي، البسه، گوشت و حيوانات زنده و مواد مصرفي كه از كشورهاي سوريه (6/11 درصد)، ايتاليا (8/9 درصد)، آمريكا (3/9 درصد)، فرانسه (7/7 درصد)، آلمان (6 درصد)، چين (5 درصد) و عربستان سعودي (7/4 درصد) وارد شدند.
مردم لبنان
نخستین ساکنان شناخته شده لبنان، کنعانیها، مردمی از نژاد سامی پودهاند که یونانها آنها را فنیقی مینامیدند. فنیقیها قومی، دریانورد و بازرگان بودند و قلمرو آنان شامل دولت-شهرهایی مستقل در شرق مدیترانه و مهاجرنشینهایی در کرانههای مدیترانه بود.
زبان رسمی لبنان عربی است، اما هر یک از اقلیتهای نژادی به زبان خود سخن میگویند. زبان فرانسه نیز کاربرد دارد.
ميانگين سني لبنانيها 3/28 سال است و اميد به زندگي در اين كشور براي مردان67/70سال و براي زنان 77/75سال است.
0/1درصد از مردم اين كشور به HIV مبتلا هستند و در سال 2003 ميلادي كمتر از 200 نفر بر اثر اين بيماري جان خود را از دست دادند.
95 درصد از مردم اين كشور را عربها تشكيل ميدهند، چهار درصد را ارمنيها و يك درصد را بقيه اقوام. لبنان در عين حال ميزبان تعداد زيادي پناهنده از فلسطين است.
ارتباطات در لبنان
در لبنان 681 هزار و 400 خط تلفن ثابت وجود دارد و 103/1ميليون خط تلفن همراه. همچنين 15 ايستگاه تلويزيوني دارد.
به گزارش بي.بي.سي شبكههاي تلويزيوني اين كشور جزو شبك
ههاي توسعهيافتهاي هستند كه توانستهاند در حفظ يكپارچگي اين كشور موثر باشند.
لبنان نخستين كشور عربي بود كه اجازه تاسيس راديو و تلويزيون خصوصي را داد. تعدادي از شبكههاي خصوصي موجود در اين كشور وابسته به احزاب مختلف است.
همچنين گزارشگران بدون مرز اعلام كردهاند روزنامهها در لبنان بيش از هر كشور عربي آزادي اطلاعرساني دارند. در دوران جنگ داخلي بيش از 100 شبكه راديويي خصوصي در اين كشور فعال شدند. پس از اتمام جنگ دولت تعداد راديوهاي خصوصي را محدود كرد.
5 هزار و 635 ميزبان اينترنتي در اين كشور فعال است و 950 هزار نفر از جمعيت آن كاربر اينترنت هستند.
لبنان در يگ نگاه
| مساحت |
10،452 كيلومتر مربع |
| جمعيت |
4،099،000 نفر |
| پايتخت |
بيروت |
| واحد پول |
ليره لبنان |
| دامنه اينترنتي |
lb. |
| پيششماره |
961+ |
