آسيایميانه- همشهري آنلاين:
جمهوري ازبكستان كشوري در آسياي ميانه است كه در سال ۱۹۹۱ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی استقلال خود را به دست آورد.
این کشور از غرب و شمال با قزاقستان، از شرق با قرقیزستان و تاجیکستان و از جنوب با ترکمنستان و افغانستان همسایه است.
این منطقه از دو هزار سال پیش از میلاد مسیح مسکونی بود. نشانههای زندگی مردم در این دوره زمانی در شهرهای سمرقند، خوارزم، تاشکند و بخارا یافت شده است.
در سده دهم ميلادی، منطقه کنونی ازبکستان جزیی از قلمرو سامانيان بود. منطقه کنونی ازبکستان بعدها به ترتیب جزئی از حکومتهای غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی، مغول، تیموری و ازبک شد.
در قرن نوزدهم امپراتوری روسیه سرزمینهای خود را گسترش داد و آسیای میانه را تصرف کرد. به این ترتیب ازبکستان بخشی از شوروی شد.
ازبکستان پرجمعیتترین کشور منطقه آسیای میانه است و بزرگترین تولیدکننده پنبه در جهان به شمار میآید. گاز، نفت و طلا از غنيترين منابعي است كه در طبيعت اين كشور نهفته است.
سياست در ازبكستان
رئیس حکومت در این کشور رئیس جمهور است. اسلام کریماف، رئیس جمهور این کشور، در سال ۱۹۹۰ با رای شورای جماهیر انتخاب شد و تاکنون بر مسند قدرت است.
اگربخواهيم بهشكلي دقيق تر در باره وضعيت او در رهبري ازبكستان قضاوت كنيم بايد گفت اواز ژوئن 1989 يعني دوسال قبل از فروپاشي شوروي زماني كه بهعنوان دبير اول حزب كمونيست انتخاب شد، زمام امورازبكستان را در دست گرفت.اما او توانست در دسامبر1991 بهعنوان اولين رئيسجمهوري ازبكستان پس از استقلال نام خود را در تاريخ اين كشور ثبت كند. با آنكه قرار بود پنج سال پس از آن براي باردوم در انتخابات شركت كند، تحت شرايطي ويژه تصميم گرفت با برگزاري همه پرسي در مارس 1995 مدت رياستجمهوري خود را تا سال 2000 تمديد كند.
كريم اف در ژانويه 2000 مجددا براي دومين بار درانتخابات پيروز شد اما اينبار هم تنها پس از دو سال با اصلاح قانون اساسي درسال 2002 دوره رياستجمهوري را از 5 سال به هفت سال افزايش داد.
او در انتخابات 2007 نيز بار ديگر توانست رهبري از بك ها را در دست بگيرد.
در ازبكستان، رئیس دولت نخست وزیر است که رئیس جمهور او را انتخاب میکند. بر اساس قانون اساسی ازبکستان رئیس جمهور باید با رای مردم برای دورهای هفت ساله (قابل تمدید برای دور دوم) انتخاب شود.
شورای عالی قانونگذاری در این کشور ۱۰۰ کرسی دارد که ۸۴ نماینده آن با رای مردم و ۱۶ نماینده به انتخاب رئیس جمهور برای دورهای پنج ساله انتخاب میشوند.
مجلس ملی این کشور ۱۲۰ کرسی دارد که نمایندگانش با رای مردم برای دورهای پنج ساله تعیین میشوند.
اقتصاد در ازبکستان
تولید ناخالص داخلی این کشور 15/64میلیارد دلار است. رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۰۷ میلادی 5/9 درصد بود. ۱۴ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر نیروی کار این کشور را تشکیل میدهند.
بر اساس آمار وزارت کار این کشور نرخ بیکاری در ازبکستان هشت دهم درصد است و به علاوه ۲۰ درصد نیز جویای کار هستند.
۳۳ درصد از مردم این کشور زیر خط فقر زندگی میکنند. در سال ۲۰۰۷ نرخ تورم در این کشور به طور رسمی 3/12 درصد اعلام شد.
محصولات صادراتی این کشور شامل پنبه، طلا، انرژی، کودهای معدنی، فلزات آهنی و غیرآهنی، منسوجات، محصولات غذایی، ماشینآلات و اتوموبیل است که به کشورهای روسیه (8/23 ردصد)، لهستان (7/11 درصد)، چین (4/10 درصد)، ترکیه (7/7 درصد)، قزاقستان (9/5 درصد)، اوکراین (7/4 درصد) و بنگلادش (3/4 درصد) صادر میشود.
محصولات وارداتی این کشور شامل ماشینآلات و تجهیزات، مواد غذایی، مواد شیمیایی و فلزات آهنی و غیرآهنی است که از کشورهای روسیه (8/27 درصد)، کره جنوبی (2/15درصد)، چین (4/10 درصد)، قزاقستان (3/7درصد)، آلمان (1/7 درصد)، اوکراین (8/4درصد) و ترکیه (5/4 درصد) وارد میشود.
مردم ازبکستان
جمعیت این کشور حدود ۲۸ میلیون و ۲۶۸ هزار نفر با میانگین سنی ۲۳ سال است. امید به زندگی برای زنان ۶۹ و برای مردان ۶۲ سال است.
کمتر از يك دهم درصد از جمعیت بزرگسال این کشور به بیماری ایدز مبتلا هستند. ۸۰ درصد از مردم آن ازبک، ۵.۵ درصد روس و ۵ درصد تاجیک هستند.
۸۸ درصد از مردم ازبکستان مسلمان هستند که اغلب آنها پیرو مذهب شیعهاند. زبان رسمی این کشور ازبکی است.
ارتباطات در ازبکستان
در این کشور یک میلیون و ۷۹۳ هزار خط تلفن ثابت و پنج میلیون و ۸۰۰ هزار خط تلفن همراه وجود دارد.
ازبکستان ۱۱ هزار و ۸۲۳ میزبان اینترنتی و یک میلیون و ۷۰۰ هزار کاربر اینترنت دارد.
ازبکستان در یک نگاه
| مساحت |
۴۴۷،۴۰۰ کیلومترمربع |
| جمعیت |
۲۸،۲۶۸،۴۴۰ نفر |
| پایتخت |
تاشکند |
| واحد پول |
سوم |
| دامنه اینترنتی |
uz. |
| پیش شماره |
۹۹۸+ |