روابط عمومی- چهارمين جشنواره انتشارات روابط عموميهاي كشور در حالي برگزار شد كه اين حوزه در دولت در برابر انتقادهاي زيادي قرار گرفته است
نگاه جدي به روابط عمومي در سالهاي اخير باعث شده اظهارنظرهاي گوناگون و گاه متفاوتي در برابر اين حرفه قرار گيرد.
از سويي دستورالعملهاي بازدارنده در مورد انتشار نشريات داخلي دستگاهها و حركت به سمت نشريات الكترونيكي فرصتها و چالشهايي را در اين عرصه بهوجود آورده است و از ديگر سو عدمتخصيص بودجه مناسب، روابط عمومي دستگاههاي زيادي را از حركت فعالانه باز داشته است.
اهميت، تنوع و تعدد حوزههاي فعاليت روابط عمومي در دستگاهها و سازمانها باعث شده تا اخيراً گردهمايي و نشستهاي مختلفي حول محورهاي مرتبط با اين حرفه برگزار شود.
آنچه در پي ميآيد حاصل گفتوگو با دكتر داوود زارعيان رئيس انجمن متخصصان روابط عمومي است.
- قبل از هر بحثي در مورد جشنواره بفرماييد چه برنامههايي در آن دنبال شد؟
جشنواره انتشارات روابط عمومي در 5 بخش برنامه ريزي شده بود. كارگاههاي آموزشي كه با 3 موضوع خبرنويسي مدرن، كاربرد عكس در انتشارات و انتشارات الكترونيك تدارك ديده شد و جمعاً در اين 3 كارگاه حدود 300 نفر شركت داشتند.
سمينار علمي كه به بررسي جايگاه انتشارات در روابط عمومي، تكنيكهاي تهيه خبر و گزارش و پادكست در روابط عمومي توجه داشت. بخش سوم نمايشگاه انتشارات روابط عموميها بود كه در آن 60 شركت و سازمان كارهاي انتشاراتي خود را به نمايش گذاشتند.
قسمت بعدي بخش رقابتي جشنواره در زمينه پوستر، بروشور، كاتالوگ، كتاب، نشريه داخلي، سايت و اينترانت بود كه 193 واحد روابط عمومي با بيش از هزار اثر در آن حضور داشتند. البته لازم به ذكر است كه در بخش اينترانت اثري به دبيرخانه ارسال نشد.
در نهايت بخش ويژه جشنواره يعني بزرگداشت استاد علي ميرسعيد قاضي بود. وي از اساتيد و پژوهشگران قديمي حوزه روابط عمومي است و تاكنون خدمات ارزنده علمي و اجرايي بسياري در اين عرصه از خود به جا گذاشته است.
- تعداد واحدهاي روابط عمومي شركتكننده در جشنواره گوياي استقبال نهچندان مناسب اين واحدها از جشنواره نيست؟!
خب، روابط عمومي اكثر وزارتخانهها امكانات انتشاراتي خاصي در حد شركت در بخش رقابتي ندارند اما سازمانها و شركتهاي بزرگ و توانمند در جشنواره حضور داشتند.
توان روابط عمومي وزارتخانهها با توجه به بودجه و يك سري مقرراتي كه در آنجا وجود دارد نسبت به شركتها كمتر است.
بررسيهاي ما نشان ميدهد كه روابط عمومي وزارتخانهها و دستگاههايي كه به شكل كاملاً دولتي اداره ميشوند توان محدودتري در عرصه رقابت با شركتهاي خصوصي دارند و اصولاً اين قبيل سازمانها در جشنواره شركت نكردهاند.
از طرفي جشنواره آن طور كه بايد جا نيفتاده است و اميدواريم در دورههاي آينده شاهد استقبال گستردهتري از جشنواره باشيم.
- بخشنامه دولت به دستگاهها در مورد توقف انتشار چند نشريه داخلي در يك سازمان و نيز جايگزيني نشريات چاپي با نشريات الكترونيكي چه فرصتها و چالشهايي را در اين عرصه بهدنبال دارد؟
اين بخشنامه هنوز اثر خود را در سازمانها نگذاشته است اما به عقيده من به هر ميزاني كه رسانهها و انتشارات الكترونيك پيشرفت ميكند به همان ميزان نيز نياز به رسانههاي مكتوب وجود دارد.
رسانههاي مكتوب تاريخ ماندگار يك سازمان، يك كشور و يك فرهنگ است و نميتوان آن را به راحتي كنار گذاشت. عرصههايي كه آني و فوري است و ماندگاري آنها اهميت زيادي ندارد ميتواند الكترونيك باشد؛ اما اينها به اين معني نيست كه ما ميتوانيم انتشارات يا اطلاع رساني مكتوب چاپي را ناديده بگيريم.
- به جشنواره برگرديم. با توجه به اينكه حرفه روابط عمومي در دنيا به سمت فعاليتهاي برنامه ريزي شده و عملي حركت ميكند آيا ارزيابي پوستر و كاتالوگ و حتي سايت در جشنواره گوياي عقب ماندگي ما در اين حرفه نيست؟ افكار عمومي و مباحثي كلان در عرصه روابط عمومي دنيا موضوع بحث و مناظره نشستهاي روز دنياست آيا ما همچنان بايد به ارزيابي روابط عموميهاي خود در اين بخشها بپردازيم؟
من موافقم كه سنجش و ارزيابي روابط عمومي بايد در كل انجام شود آن هم نه در فنون بلكه در برنامه. اما ما در جشنواره انتشارات نگاه تخصصي به يك رشته داريم. آن هم رشتهاي كه در روابط عموميها پرهزينه است و عموماً واحدهاي روابط عمومي در سال حداقل يك بروشور دارند يا نشريه داخلي توليد ميكنند.
به همين دليل اين زمينه از فعاليت روابط عموميها را تحت ارزيابي و بررسي قرارداديم تا بتوانيم به ارتقاي آن كمك كنيم. انجمن ما نميتواند به تنهايي عرصههاي مختلف روابط عمومي را مورد سنجش قرار دهد زيرا از توان ما خارج است اما سعي كرديم نگاهمان را حرفهاي كنيم و با تخصصي كه انجمن در اين زمينه دارد بخش انتشارات را مورد بررسي قرار داديم.
- دولت نهم حجم بالايي از توليد و انعكاس اخبار را بهخود اختصاص داده است. با اين وجود عدهاي معتقدند نقص اطلاع رساني در دولت به چشم ميخورد. عوامل آن چيست؟
در اين مدت تعداد اخبار منعكس شده زياد بود اما آيا كيفيت و زمان ارسال اخبار مناسب بود؟! بهعنوان مثال زماني كه بحث بحران افزايش قيمت چاي در كشور مطرح نبود آيا اطلاع رساني در زمينه چاي و قند خوب بود؟! اما وقتي بحراني ايجاد شد و عدهاي منافع خود را بهدست آوردند و بعد ما اطلاع رساني كرديم قطعاً نبايد انتظار اثرگذاري مناسب خبر ارائه شده را داشته باشيم.
برخي اخبار نيز تدافعي بود؛ به اين معني كه از طرف مخالف دولت موضوعي بيان ميشد و اخبار بعدي در ادامه به دفاع از آن موضوع ميپرداخت.
رامتين فرزاد
