آموزش و پژوهش- دكترسيد محمد مهديزاده*
كارل پوپر- فيلسوف علم معاصر- كتاب، نشريه و امروزه فضاي مجازي را كه قلمروي دانش و معرفت علمي، فلسفي، هنري و... است،
«جهان 3» تلقي ميكند كه امكان گفتوگو و نقد را فراهم ميكند. جهان 1، جهان اعيان و اشياي مادي است؛ جهان 2، جهان تصورات، تخيلات و تراوشات فكري است؛ و جهان 3، جهاني است كه مقررات و تراوشهاي فكري، صورت عيني و مادي در قالب گفتار، نوشتار و تصوير پيدا ميكند.
امروزه، جهان، 3 علم ارتباطات، مجموعه كتب، نشريات، سي ديها و سايتها و وبلاگها و در كل تمامي كالاها و محصولات فكري است كه در دسترسي عموم قراردارد.
اگر چه انبوه كتابها و مجلات حاوي انديشهها و يافتههاي پژوهشي به بسط و توسعه كمي و كيفي اين حوزه انجاميده است؛
اما در حال حاضر، ظهور عصر دوم رسانهها و شكلگيري فضاي مجازي و جامعه شبكهاي، امكانات و قابليتهايي را فراهم آورده است كه ميتوان از آن در تسريع و تعميق دانش ارتباطات بهره گرفت.
اين قابليتها و امتيازات را ميتوان چنين برشمرد:1 - تراكم و انباشت يا به عبارتي، حجم بالاي دانش و اطلاعات در حوزه ارتباطات در فضاي مجازي در مقايسه با محدوديتهاي زماني و مكاني در رسانههاي چاپي و سمعي و بصري امكان آن را فراهم ميكند كه توليدات و يافتههاي فكري و ذهني انديشمندان اين حوزه، بهصورت نامحدود در اختيار كاربران قرار گيرد.
2 - كاربران با وارد شدن به فضاي مجازي، به مقالات و يافتههاي پژوهشي در حوزه ارتباطات دسترسي سريع و آسان پيدا ميكنند و بر فواصل زماني و مكاني دنياي واقعي فائق ميآيند.
3 - دريافت و استفاده از مقالات و يافتههاي پژوهشي در قالب تاليف و ترجمه در حجم بالا، با پرداخت حداقل هزينه و حتي بهصورت رايگان امكانپذير ميشود و كاربران بر محدوديتهاي مادي غلبه ميكنند.
4 - به هنگام مطالعه و استفاده از مقالات موجود در فضاي مجازي به سهولت و سرعت ميتوان به ارجاعات و لينكهاي مقالات (درصورت موجود بودن در فضاي مجازي) مراجعه و دسترسي يافت و به عبارتي از دانش تكميلي استفاده كرد.
5 - فضاي مجازي داراي قابليت بالاي انعطاف پذيري يا به عبارتي، افزودن و حذف مقالات و به روز شدن است؛ امكاني كه در رسانههاي چاپي به سرعت و سهولت ميسر نيست.
6 - با توجه به تعاملي بودن فضاي مجازي، امكان اظهار نظر و گفتوگوي انتقادي درخصوص هر يك از مقالات و پژوهشهاي ارائهدهنده به سرعت و سهولت فراهم است.
7 - كاربر با كمترين هزينه و اشغال جا يا مكان ميتواند حجم بالايي از اطلاعات مورد نياز را در فايل خود يا لوح فشرده ذخيره و به هنگام لزوم از آنها استفاده كند.با توجه به قابليتهاي يادشده، هر گونه سرمايهگذاري مادي و انساني براي راهاندازي، تداوم و تقويت سايت مركز تحقيقات مؤسسه همشهري داراي توجيه عقلاني است.
قطعا اين سايت يكي از منابع و ارجاعات اصلي دانشپژوهان مركز تحقيقات خواهد بود. براي دستاندركاران سايت، آرزوي موفقيت ميكنم.
* عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي