تکنولوژی و نرم‌افزار- همشهري آنلاين - زهرا رفیعی:
سومين نشست علمي مركز آموزش همشهري با عنوان «اس ام. اس رسانه خبر» در توضيح كاركردهاي اطلاع‌رساني و خبردهي اين فناوري جديد برگزار شد.

در این نشست داود زارعيان، مدير كل روابط عمومي شركت مخابرات ايران، با بيان پيشينه استفاده از تلفن همراه در ايران گفت: تلفن همراه از سال 73 در ايران شروع به كار كرد. در آن سال شمار واگذاري تلفن‌هاي همراه از 5000 فراتر نرفت و حتي شركت مخابرات براي كساني كه فردي را ترغيب به خريد اين تلفن مي‌كردند هديه‌اي در نظر گرفته بود. اما هم اكنون 11 ميليون تلفن همراه در كشور داير است و پيش بيني مي‌شود تا پايان سال اين رقم به 15.5 ميليون خط برسد. از سال 84 تلفن همراه تاليا نيز بر تعداد كاربران موبايل افزوده است. با اضافه شدن ايران سل به خدمات دهندگان تلفن همراه پيش بيني مي‌شود تا پايان برنامه چهارم توسعه به 35 ميليون نفر خدمات ارايه شود.

وي افزود: SMS ديرتر وارد ايران شد. اين فناوري از سل 1990در اروپا راه اندازي شد و در سال 98 به بلوغ رسيد. سرويس SMS در ايران از سال 1381 ارايه شد.

به گفته زارعيان در حالي كه 37 درصد در آمد شركت‌هاي مخابراتي در دنيا از طريق اين سرويس به دست مي‌آيد، درآمد شركت مخابرات از ارائه اين خدمت هنوز بسيار اندك است.

وي با اشاره با توضيح اينكه در ارائه سرويس پيام كوتاه قابليت ارسال پيام از يك مشترك به يك مشترك و از يك مشترك به چند مشترك و دسترسي به پيام در هر زمان فراهم است گفت: در صورت خاموش بودن تلفن همراه مشتركان، هر پيام اس. ام. اس معمولا تا 12 ساعت در شبكه مخابرات كشور نگهداري مي‌شود و بلافاصله پس از روشن شدن دستگاه تلفن همراه ارسال مي‌شود.

زارعيان با اشاره به قيمت‌هاي ارسال SMS به تعداد زياد گفت: در سال 81 تعداد مشتركين  SMS 268 هزار نفر بود. اما همپاي فراگير شدن تلفن‌همراه بر تعداد مشتركان افزوده شده و هم اينك به 10.5 ميليون رسيده است.

مدير كل روابط عمومي شركت مخابرات ايران در باره محتوايSMS ‌ها گفت: طنز و فكاهي، مسايل اجتماعي، سياسي، عشقي، تبليغي، مذهبي، خرافي، اطلاع‌رساني، ادبي، ورزشي عمده موضوعاتي است كه در SMS ها رد و بدل مي‌شود.

وي عمده‌ترين دلايل استقبال از SMS را در صرفه اقتصادي، اطلاع‌رساني آزاد، امنيت نسبي، پاسخگو بودن به نياز سرگرمي جامعه آن دانست و در مورد كاركرد SMS گفت: پيام رساني، ايجاد ارتباط انساني و سرگرم كردن عمده‌ترين كاركرد‌هاي پيام كوتاه‌است. اين سرويس همچنين مي‌تواند به كار ارسال پيام‌هاي سياسي اجتماعي، تبليغاتي و نظر سنجي بيايد. سرعت عمل، دسترسي دائم، فراگيري مخاطبان و خصوصي بودن كاركرد‌هاي رسانه‌اي اين فناوري هستند.

وي در مورد خدماتي كه مي‌توان از طريق اين رسانه ارائه كرد گفت: بانك‌ها، سازمان هواشناسي و شركت‌هاي تبليغاتي هر يك به نحوي از اين رسانه استفاده  مي‌كنند. با اين سرويس مي‌توان به جاي خريد كارت پارك، وجه مربوطه را از طريق اس. ام. اس پرداخت. همچنين مي‌توان پاسخ مسابقات تلفني رسانه‌اي چون صدا و سيما را داد. اما كاركرد بسيار مهم اس. ام. اس كه امروزه بسيار مورد توجه است، استفاده از  آن در مواقع بروز بحران است.

بر اساس آمارهايي كه زارعيان ارائه داد در هفت‌ماهه نخست امسال 4 ميليارد و 200 ميليون SMS ( روزانه 20 ميليون پيام كوتاه ) فرستاده شده است. در اين ميان بيشترين شمار پيام كوتاه  مربوط به تبريك سال نو  و حدود 50 ميليون بوده است. پس از آن عيد نيمه شعبان، 13 رجب، عيد مبعث، عيد فطر و 21 ماه رمضان مناسبت‌هايي هستند كه شهروندان بيشترين SMS را فرستاده‌اند.

به گفته زارعيان نكته جالب، استفاده از اس. ام. اس براي ارسال پيام‌هاي تبليغاتي و بازرگاني است. سه شبكه (CP) در بخش خصوصي هر ماه 9 تا 20 ميليون پيام را ارسال مي‌كنند

مدير كل روابط عمومي مخابرات به تحقيقي نيز اشاره كرد كه در امريكا، ايتاليا و انگلستان انجام شده و گفت: بر اساس اين تحقيق زنان بيشتر از مردان از SMS استفاده مي‌كنند. به طوري كه تنها 40 درصد مردان تمايل دارند از اين امكان استفاده كنند. زنان تمايل به استفاده از تصوير و مردان به موسيقي دارند . 12 درصد از كاربران روزانه 20 پيام كوتاه ارسال مي كنند.

وي در ادامه گفت: اميدواريم به‌زودي از فناوري‌هايGPRS ، MMS و سيم كارت SMS نيز بهره بگيريم.

سخنران دوم كه كار خود را شروع كرد يك پيام كوتاه به تمام كساني كه شماره تلفن همراه  خود را در قسمت پذيرش نشست تخصصي ثبت كرده بودند ارسال شد: "دكتر نيامنش : اولين سيستم SMS  در ايران مرداد 1381  از سوي يك شركت ايراني طراحي شد."

"دكتر مهدي نيا منش" دانشجوي دكتراي دانشگاه صنعتي شريف و مديرعامل شرکت پیک آسا در سخنراني خود به چشم‌انداز تحولات SMS و آينده اين فناوري پرداخت. وي گفت: شبكه موبايل با سه نسل آنالوگ ، ديجيتال، 2.5G و 3G  كار كرده است.

وي با اشاره به سير تكامل پيام كوتاه، به توضيح فناوري‌هاي مطرح امروز يعني EMS، MMS، VMS و UMS پرداخت.

وي در توضيح بيشتر  گفت: سيستم VMS اين قابليت را مي‌دهد تا در صورت خاموش بودن تلفن همراه مشترك، پيام صوتي مربوط به وي حفظ و پس از روشن شدن تلفن مشترك از وجود اين پيام آگاه شود. در سيستم MMS  هر گونه پيام از گرافيك و صدا تا عكس و متن بدون محدوديت حجم ارسال شود. البته اين سيستم به خاطر قطع و وصل شدن هاي مكرر ارتباط كارايي مطلوبي ندارد. UMS  نيز تركيبي از دو سيستم قبلي است كه شامل متن، صدا، ايميل، صدا به متن و... است.

وي با اشاره به اينكه هم‌اكنون اينترنت و موبايل خدمات همانندي را ارائه ‌مي‌كنند و به نوعي رقيب يكديگر به‌‌شمار مي‌روند در مورد آينده اين دو فناوري گفت: به نظر مي‌رسد سرويس دهندگان به سمت كاربرد IMS  كه آميزه‌اي از اين دو فناوري و در عين حال مستقل از هر دو آن‌هاست پيش مي‌روند.

SMS بعدي با حضور مهندس عباس احمدي عضو هيأت‌مديره شركت مگفا پشت تريبون، با اين مضمون، براي حضار ارسال شد: " مهندس عباس احمدي سرويس‌هاي SMS  را از سوي شركت مگفا تشريح كرد."

وي در مورد كاربرد هاي SMS در نشريات گفت: SMS در روزنامه‌ها ابزاري براي ايجاد و افزايش خوانندگان و در نهايت جذب آگهي است. ايجاد وفاداري از طريق ارتباط مستمر، ارسال اخبار فوري، سراسري و محلي و يا خلاصه خبر‌ها از جمله امكاناتي است كه  SMS در اختيار روزنامه‌نگاران و مطبوعات قرار مي‌دهد.

وي با اشاره به كاربرد SMS  در نشريات آلماني گفت : قابليت جستجو در اخبار، راي‌گيري و پيش‌بيني مسابقات فوتبال، ارسال آگهي مزايده‌ها و مناقصات، ارائه قيمت‌هاي سهام و ارز، ارسال جواب جدول روزانه نشريه از جمله استفاده‌هاي مطبوعات آلماني از SMS  است.

وي در ارزيابي بازار ايران گفت: در ايران هيچ گونه مشكل نرم‌افزاري وجود ندارد. چرا كه علاوه بر فراهم بودن امكان ارسال و دريافت انبوه پيام كوتاه ، امكان فراهم آوردن  ارزش افزوده متناسب با نياز موسسات ( مديريت ثبت، اطلاع رساني، نظر سنجي، قابليت اتصال) فراهم است. وي در عين حال به به محدوديت‌هاي بازار SMS نيز چنين اشاره كرد: مهمترين محدوديت بازار ايران براي استفاده از سرويس‌هاي مذكور عدم امكان پيش‌پرداخت و پرداخت معكوس مخابرات است.

وي در ادامه گفت: نشريات براي ايجاد ارزش افزوده از طريق خبرهاي اس. ام. اس بايد اخبار ارزشمند توليد كنند.

سخنران بعدي دكتر حسن نمك‌دوست بود كه به بيان چند نكته در ارتباط با تعامل تحولات در عرصه اجتماعي و فناوري ارتباطات پرداخت.

دكتر حسن نمك دوست در مورد تاثيرات اجتماعي SMS گفت: انسان موجودي ارتباط‌گر است. تفاوتي كه انسان با ساير موجودات براي برقراري ارتباط دارد در اين است كه انسان‌ها به شيوه‌هاي بسيار و متنوع و متكثري ارتباط برقرار و آن را فهم مي‌كنند. چندان كه برخي، انسان را موجود ارتباط‌گر نام نهاده‌اند.

وي در ادامه با اشاره به اينكه در كنگره آزادي اطلاعات كه در سال 1947 از سوي سازمان ملل متحد برگزارس شد اين آزادي به جستجو، انتقال، انتشار و دريافت تعبير گرديد گفت: خوشبختانه بر اثر تحولات اجتماعي و تلاش مهندسان و فناوران موانع انتقال، انتشار و دريافت اطلاعات برطرف گرديده‌اند. در اين ميان فناوري‌هاي اطلاعات و ارتباطات به‌وي‍ژه در دو دهه پاياني قرن بيستم نقش بنيادي داشته‌اند. به بيان ديگر تحقق مفهوم آزادي بيان و اطلاعات مرهون تلاش مهندسان نيز هست و ما به عنوان متخصصان علوم ارتباطات و روزنامه‌نگار قدرشناس تلاش آنان هستيم.

دكتر نمك‌دوست افزود: دستاورد‌هاي هر تكنولوژي از جامعه‌اي به جامعه‌ ديگر متفاوت است هر جامعه‌اي بنا به بافت اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي خود از فناوري‌ استفاده مي‌كند. به همين دليل نحوه و ماهيت استفاده از فناوري تجويزي نيست و ما نمي‌توانيم بگوييم براي مثال ارسال يك لطيفه از طريق SMS  الزاما اشتباه است. در واقع يك متخصص علوم اجتماعي مي‌كوشد در پرتو اين كاربردها به شناخت بهتر و دقيق‌تر از مختصات جامعه نائل شود.

دكتر نمك‌دوست گفت : اين نشست به دنبال آن است كه بگويد  مي‌توان ازطريق SMS ، به عنوان يك رسانه، به ارسال خبر پرداخت. خبر براي ما روزنامه‌نگاران مترادف آگاهي است. به اين اعتبار اس. ام. اس مي‌تواند ابزاري در دست روزنامه‌نگاران براي آگاهي‌دهي باشد.

مهندس محمد حسن آجيگل، مدير بخش انفورماتيك روزنامه همشهري،  با ارائه آماري از شمار استفاده كنندگان SMS  در جهان گفت: روزنامه همشهري  از سال گذشته ارسال خبر به شهروندان تهراني را از طريق يك سيم كارت به صورت آزمايشي، و براي 10 نفر در دقيقه، شروع كرد. اكنون در هر در دقيقه 300 پيام و در هر روز 140 هزار پيام كوتاه ارسال مي‌شود. سيستم پيام كوتاه همشهري با سه خط 1000251،3000251 و2000251 به مخاطبان خبر ارسال مي‌كند.

وي با اعلام اين خبر كه از امروز امكان دريافت اس. ام. اس‌هاي فارسي براي مشتركان اين سرويس همشهري فراهم شده است، در مورد آينده اطلاع رساني الكترونيك روزنامه همشهري گفت: راه اندازي صندوقي براي SMS هاي مخاطبان براي خبرنگاران، مدير مسوول و سردبير همشهري، افزايش گرو‌ه‌هاي خبري، فعال و غير فعال كردن سيستم پيام كوتاه، امكان ثبت نام از طريق اينترنت، گزارش آب و هوا ، فرهنگ لغت فارسي و انگليسي، كد منطقه مورد نظر، تبديل واحد‌ها و پول‌ها، بخش سرگرمي و خانواده، فاصله شهر‌ها، برنامه هاي تلويزيون، وضعيت سهام و بورس و قسمت راهنما از جمله بخش‌هايي است كه قرار است هم‌زمان با سالگرد همشهري (24 آذر) راه اندازي و تا نيمه سال آينده تكميل شود.

محمد مهاجري مسئول اطلاع رسانی الکترونیک روزنامه همشهری نیز با ارائه گزارشي از عملكرد اطلاع‌رساني الكترونيك گفت: اخبار اقتصادي، ورزشي، IT، اجتماعي، سياسي، شهري و فرهنگي به ترتيب بيشترين مخاطبين را در اين سيستم دارد و 20 درصد مخاطبان از شهرستان‌ها هستند.

وي در ادامه گفت: در برنامه‌هاي آينده اطلاع‌رساني از طريق SMS براي گروه‌هاي تخصصي مانند پزشكان، مهندسان، بازرگانان و... صورت خواهد گرفت.

در اين نشست سخنرانان به پرسش‌هاي حاضران پاسخ گفتند.