آسيبها- روشنك محمدی:
جهان امروز جهان علم و فنآوري است و بيشك پيشرفت را نميتوان از آن جدا كرد. اين در حالي است كه همگام با پيشرفتهاي علمي به خصوص در زمينه رايانه و اينترنت عدهاي برخلاف خدمتگزاران بشريت كه به فكر استفادههاي مثبت از فنآوريها هستند به فكر سوءاستفادهاند.
سرقت و كپيبرداري از برنامهها و وارد شدن به حريم خصوصي اشخاص، سرقت از آثار و تحقيقات افراد از طریق وارد شدن، به كامپیوترهای شخصی، جرائم مرتبط با تكنولوژي اطلاعاتي، ارتباطاتي، كامپيوتري، ماهوارهاي و شبكههاي بينالمللي جاسوسي كامپيوتري، سرقت آثار ادبي و سوءاستفاده غير قانوني از سيستمهاي كامپيوتري مجموعه جرایم رایانهای را تشكیل میدهند.
به دست آوردن اطلاعات فراوان در مدت زمان بسيار كم، در دسترس بودن، گروهي بودن، غفلت كردن و لو دادن مدارك از سوی كارشناسان عمدهترین دلایل بروز جرایم رایانهاي است.
طبقهبندي مجرمان جرايم رايانهاي
مجرمان جرايم رايانهاي نیز به كودكان و بزرگسالان بين ردههاي سني 6 تا 18 سال، هكرهاي سازمانيافته، هكرهاي پيشرفته كه به كراكر معروفند، و مستخدمان ناراضي تقسیم میشوند كه هر گروه از اقدام خود اهداف خاصی را دنبال میكنند.
جعل اسناد و مدارك
پلیس سلماس، احمد و شاهین را به جرم جعل اسناد و مدارك هویتی دستگیر كرد. هر دو 19 ساله و بسیار آشنا به كامپیوتر هستند. شاهین گفت: چند وقت پیش تصمیم گرفتیم سر كار بریم، اهل درس نبودیم و جز كارگری كار دیگری برای ما دو نفر پیدا نشد، كارگری هم سخت است و هم پول كمی دارد، برای همین تصمیم گرفتیم بیشتر و راحتتر پول دربیاوریم.
احمد ادامه داد: یك روز پدر یكی از دوستهای شاهین شناسنامهاش را گم كرد و برای یك كار اداری به شناسنامه احتیاج داشت، ما كارش را راه انداختیم و مبلغی را از او انعام گرفتیم، از همان روز به این فكر افتادیم كه از این راه پول در بیاوریم.اين 2 جوان بهزودی قادر شدند هر مدركی را جعل كنند. شناسنامه، گواهينامه و مدارك تحصيلي و... ولی در آخر به دام ماموران نيروي انتظامي افتادند.
آگهیهای تجاری
یكی دیگر از بزههایی كه از طریق رایانه ممكن شده و به سختی قابل پیگیری است، آگهیهای تجاری از سوی شركتهای مجهولالهویه است.قالبا در این آگهیها انواع فعاليتهايي كه ناقض حقوق كاربران اينترنتي هستند، بهعنوان مفاد آموزشي توسط يك موسسه مجهول آموزش داده میشود. ازجمله آموزشهاي آنها كنترل كامل بر كامپيوتر افراد در چت روم، كنترل بر كامپيوتر ديگران هنگام اتصال، يافتن رمز عبور، ورود با اسامي مختلف در ياهو و نفوذ به ياهوميل اشاره كرد.
كاربران اينترنت معمولا اين گونه فعاليتها را خرابكاري اينترنتي توسط نفوذگران شبكهاي مينامند.گفتني است طبق مقررات و ضوابط شبكههاي اطلاعرساني رايانهاي، اين قبيل استفادهها از اينترنت، ناقض حقوق كاربران است و غيرقانوني محسوب ميشود.میثم به همین جرم دستگیر شده بود، جوانی كه بعد از دستگیری انگیزهاش را از هك كردن ایمیلهای كاربران یاهو، دسترسی به اطلاعات شخصی آنها و به قول خودش فضولی عنوان كرد.
البته شاید اوایل تنها هدف او سرك كشیدن در احوال شخصی آدمها بود اما وقتی فهمید كه میتواند در برخی موارد با داشتن یك سری اطلاعات از صاحبان آنها اخاذی كند دیگر برای تفریح این كار را انجام نمیداد. خوب پول درمیآورد از فروش آبروی مردم به خودشان! فقط خدا میداند كه اگر مونا از او شكایت نكرده بود چند نفر دیگر به دام او میافتادند و مجبور بودند برای حفظ اسرارشان به این مرد اخاذ، باج بدهند؟
ترويج بلوتوث غیر اخلاقی
چندی پیش اطلاعاتی در اختیار پلیس آذربایجان غربی قرار گرفت كه حاكی از پخش شدن بلوتوثی حاوی تصاویر لواط بود. بهعلت حساسيت موضوع و جريحهدار كردن اذهان عمومي این موضوع مورد پیگیری پليس قرار گرفت.ماموران نیروي انتظامي آذربایجان غربی با به دست آوردن كليپ مورد نظر با هماهنگي مقام قضايي، فرد مفعول در فيلم به نام «حجت» 17 ساله را كه در مغازه برادرش مشغول به كار بود دستگير كردند.
نامبرده پس از بازجويي اعتراف كرد كه شخص فاعل در فيلم به نام «سالار» بوده و فرد ديگري به نام «مهدي» نيز با استفاده از اين فيلم و تهديد به پخش آن اقدام به این عمل میكرده است.با تلاش پليس در رابطه با این پرونده 5 نفر دستگير و تحويل مراجع ذيصلاح قضايي شدند.
سرهنگ «شهنام رضايي» جانشين فرماندهي انتظامي سلماس بلوتوث تلفنهاي همراه را يكي از عوامل جديد ترويج بيبندوباري ميان جوانان و نوجوانان دانست.
وی در خصوص استفاده از ماهواره و امكان بروز هر اتفاق مشابهي هشدار داد و گفت: امروز نفوذ امواج ماهواره به بطن خانواده بنيان اصليترين نهاد اجتماعي را متزلزل كرده و باعث ترويج فرهنگ بيبندوباري و بيتفاوتي نسبت به آينده فرزندان شده است.
مقابله با تخلفات رایانهای
حجتالاسلام سعيد سالاريان مدير مركز تحقيقات كامپيوتري علوم اسلامي گفت: حمايت از صنف ناشران الكترونيك، آسانترين و سريعترين راه مقابله با تخلفات رايانهاي است.سالاريان ادامه داد: صنف ناشران الكترونيك در صورت برخورداري از حمايت كافي ميتواند از طريق اعضايش بهترين و آسانترين راه را براي مقابله با تخلفات رايانهاي تدبير كند. زيرا يك صنف قدرتمند همان گونه كه امكانات در اختيار اعضايش قرار ميدهد و از آنها پشتيباني مادي و معنوي به عمل ميآورد، در پيشگيري از تخلفات نيز قوي عمل ميكند.
وي اين شيوه را مؤثرتر و كمهزينهتر از برخوردهاي انتظامي و قضايي دانست به ويژه اگر آيين نامه قانون حق مولف ابلاغ و اجرا شود.آگهيهايي كه مجرمان رايانه اي منتشر ميكنند، علاوه بر تهديد موقعيت ناشران داخلي اطلاعات الكترونيك، زمينه را براي تكثير سايتهاي ضداخلاقي شبكه جهاني اينترنت نيز فراهم ميآورند.
همشهری استانها
