فضا- همشهري آنلاين:
لکهای سیاه رنگ در جدیدترین تصاویر تهیه شده از سیاره مشتری به چشم میخورد. در چند روز اخیر منجمان درپی یافتن علت به وجود آمدن این لکه هستند و نتایج جالبی به دست آمده است.
شاید وقتی «آنتونی وسلی» (Anthony Wesley)، یکی از رصدگران و عکاسان مشهور سیاره مشتری، در حال عکاسی از بزرگترین سیاره گازی منظومه شمسی بود نمیدانست چه چیزی در انتظار اوست. در واقع وی در سحرگاه 19 جولای/ 28 تیر ماه، زمانی که سیاره مشتری بالاترین ارتفاع خود را نسبت به سطح افق میگرفت و باعث میشد اغتشاشات جوی کمتری بر نور دریافتی از آن به ساکنین زمین تاثیر بگذارد، از مشتری تصویری تهیه کرد که شاید تاریخیترین تصویر وی از آن باشد.
در تصاویری که وسلی تهیه کرده بود لکهای سیاه رنگ مانند لکه ایجاد شده در سال 1994 میلادی حاصل از برخورد دنباله دار شومیکر _ لوی 9 (Shoemaker-Levy 9) با جو مشتری، به خوبی مشخص شده بود، در حالی که وی پس از مرور عکسهایش در 20 جولای/29 تیر به وجود این لکه اسرار آمیز پیبرد. پس از وی منجمان آماتور دیگری هم با رصدهایی پی در پی وجود این لکه را تصدیق کردند.
با شواهد و اسناد ثابت شد این لکه از برخورد سیارک یا دنباله داری با جو سیاره مشتری به وجود آمده است. یکی از این دلایل بازتاب درخشان طیف مادون قرمز نور خورشید توسط این لکه است که تنها به دلیل غبار حاصل از برخورد سیارک یا دنباله دار میتواند به وجود آید. (لازم به ذکر است که در ناحیه فوقانی جو مشتری به صورت عادی غباری وجود ندارد.) یکی از مسئولین تلسکوپ مادون قرمز ناسا در هاوایی در این باره میگوید:" این لکه تمام مشخصات برخورد دنباله دار شومیکر لوی را در 15 سال پیش داراست. قرار گرفتن ذرات غبار در ارتفاع زیاد شبیه به هیچ یک از وقایع آب و هوایی بر روی مشتری نیست." اگر این لکه توسط برخورد به وجود آمده باشد ممکن است تا روزهای آینده توسط تندبادهای جو مشتری ناپدید شود.
این لکه در نزدیکی طول جغرافیایی 210 درجه قرار گرفته و کافی است برای پیش بینی زمانهای عبور این لکه از نصف النهار مبداء مشتری، 2 ساعت و 6 دقیقه به زمانهای پیش بینی شده برای عبور لکه بزرگ مشتری اضافه کنید.
اما یکی از عجیبترین اخبار درباره این لکه سیاه بر روی مشتری، به کارگیری دوربین شماره 3 میدان دید باز هابل است که به تازگی توسط فضانوردان بر روی این تلسکوپ فضایی نصب شده است. با این که هنوز این دوربین کالیبره نشده است اما در 23 جولای/ 1 مرداد تصویری فوق العاده از لکه سیاه رنگ مشتری گرفت که در آن جزئیات بسیار بیشتری نسبت به عکسهایی که از روی زمین تهیه شده بودند، وجود داشت. سناتور «باربارا میکالسکی»، رئیس چند کمیسیون در مجلس سناي آمریکا، در اینباره میگوید: "این به ما میگوید که فضانوردان و خدمه پرواز در مرکز پرواز فضایی گادرد توانستهاند با موفقیت تلسکوپ هابل را تعمیر کنند. من از این مسئله مغرورم و نمیتوانم برای تصاویر بعدی هابل صبر کنم." یکی از مسئولين مرکز فضایی گادرد ناسا میافزاید:" ما معتقدیم این شدت برخورد کمياب است و ما بسیار خوشبختیم که توانستیم بقایای آن را با تلسکوپ هابل ببینیم. "
«مت مانتین»، رئیس موسسه تلسکوپهای فضایی علمی، وقت رصدی را با تلسکوپ هابل به گروهی از منجمان به سرپرستی «هیدی هامل»(Heidi Hammel) از موسسه تحقیقات فضایی در بولدر داد، که عکس زير نتیجه کار این گروه با تلسکوپ فضایی هابل است. هیدی هامل معتقد است که تصاویر این تلسکوپ میتواند به پیدا کردن جواب این سوال کمک کند:
این لکه سیاه چگونه به وجود آمده است؟
وی قرار است با کنار هم گذاشتن عکسهایی از این لکه در طول موجهای مختلف به سوال بالا پاسخ دهد. تحقیقات این گروه تاکنون مشخص کرده كه اندازه جسمی که باعث ایجاد چنین لکهای شده در ابعاد یک زمین فوتبال بوده و برخورد آن هزاران بار قویتر از دنبالهدار یا سیارکی بوده که در 1908 میلادی در تونگسکاي سیبری با زمین برخورد کرد.
آخرین خبر از لکه سیاه:
این لکه سیاه تا به حال دهها هزار بار بزرگتر از زمانی است که سیارک یا دنبالهدار مورد نظر با جو مشتری برخورد کرد.
ماهنامه نجوم
