شنبه 9 اسفند 1393 | به روز شده: 36 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 20:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

ابلاغ شیوه نامه ساماندهی نیروی انسانی تا پایان اسفند ماه

همشهری آنلاین: رییس مرکز نیروی انسانی و فناوری اطلاعات آموزش و پرورش از ابلاغ شیوه نامه ساماندهی نیروی انسانی تا پایان اسفند ماه خبر داد.

توصیه‌هایی برای رفع دندان قروچه در خواب

همشهری آنلاین: ساییدن دندان‌ها بر روی هم که به اصطلاح پزشکی «دندان قروچه» گفته می‌شود بیشتر حین خواب روی می‌دهد و زمانی می‌توان آن را متوقف ساخت که ابتدا شخص متوجه شود و بعد برخی شرایط را که از مهمترین آنها کاهش تنش روزانه است رعایت کرد.

فرمانده نیروی دریایی ارتش به قزاقستان می‌رود

همشهری آنلاین: فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در صدر هیاتی به دعوت فرمانده نیروی دریایی کشور قزاقستان، فردا - یکشنبه - عازم این کشور می شود.

جزئیات جشن ۸۰ سالگی دانشگاه تهران

همشهری آنلاین: جشن هشتادمین سالگرد آغاز کار دانشگاه تهران دوشنبه ۱۱ اسفند ماه با حضور میهمانان داخلی و خارجی در تالار فردوسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی این دانشگاه برگزار می‌شود.

شهادت یک جانباز ۷۰ درصد

همشهری آنلاین: نوروز خسته‌بند جانباز ۷۰ درصد جنگ تحمیلی به خیل شهدا پیوست.

مراسم تشییع پیکر مادر شهیدان کشوری برگزار شد

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکر مادر شهیدان کشوری امروز نهم اسفند ماه ۹۳ با حضور مسئولان استانی و کشوری برگزار شد.

ورود پیکرهای ۵۸ شهید دفاع مقدس به کشور

همشهری آنلاین: فرمانده قرارگاه عملیاتی کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح از ورود پیکرهای ۵۸ شهید دوران دفاع مقدس در روز دوشنبه ۱۱ اسفندماه از مرز شلمچه خبر داد.

ایران قهرمان جام‌جهانی پهلوانی و زورخانه‌ای شد

همشهری آنلاین: تیم ملی جمهوری اسلامی ایران قهرمان چهارمین دوره جام جهانی پهلوانی و زورخانه‌ای شد.

۹ اسفند؛ پیشخوان روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری آنلاین: مروری داریم بر تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران:

سید ستار صید در ۱۵ کیلومتر به کار خود پایان داد

همشهری آنلاین: سید ستار صید با قرار گرفتن در جایگاه هشتادم جهان به کار خود در رقابت‌های اسکی صحرانوردی فالن سوئد پایان داد.

نتایج هفته سیزدهم لیگ برتر هندبال آقایان

همشهری آنلاین: لیگ برتر در هفته سیزدهم با انجام چهار دیدار پیگیری شد.

۹ اسفند؛ تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران

همشهری آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران عبارت است از:

دانشجویان دکتری در لشکر بیکاران

‌ انتشار ۲ اظهارنظر درباره بیکاری درس خوانده‌ها، یک‌بار دیگر زنگ‌خطر در این‌باره را به صدا در آورد.

سایت جماران رفع فیلتر شد

همشهری آنلاین: با نظر مقام قضایی سایت جماران رفع فیلتر شد.

زندگی اقتصادی

علی‌اکبر شیروانی: باور رایج این است که رکود و شکوفایی در اقتصاد کشور باعث رونق یا کمبود در اقتصاد خانواده است.