یکشنبه 12 بهمن 1393 | به روز شده: 34 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 20:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

رشد ۲۸۶ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات ۲۸۶ واحد افزایش یافت و به ۶۵ هزار و ۵۴۲ واحد رسید.

اعلام‌آمادگی بورس‌کالا برای عرضه‌ و قیمت‌گذاری خودرو

معاون توسعه بورس‌کالا از آمادگی این بورس برای عرضه و کشف قیمت خودرو در بورس کالا خبر داد.

جهادی از نوع جهاد

مهدی چمران: آخرین کلام پسری که راه پدرش را با افتخار ادامه داد؛ توسل به درگاه امام عصر (عج) در طلب شهادت بود.

نامه سرگشاده‌ عباس سلیمی به رسانه‌های گروهی

همشهری آنلاین: مدیر دفتر مطالعات تاریخ ایران در نامه سرگشاده‌ای به رسانه‌های گروهی، جزئیات احضار اخیر وی به دادگاه و اشکالات روند دادرسی را تشریح و درخواست کمک کرد.

هشدار نسبت به وزش باد شدید در نیمه شرقی کشور

همشهری آنلاین: مدیرکل پیش‌بینی و هشدار سازمان هواشناسی کشور پیش‌بینی‌ها وضعیت آب و هوای کشور در سه روز آینده را تشریح کرد.

تشک هوشمند و اینترنتی

نیوجرسی> ‌ تشک هوشمندی که لونا نام دارد به شبکه وای‌فای منزل و محل کار متصل شده و خود را با عادات کاربر وفق می‌دهد.

۱۲۲۲ هنرمند در جشنواره سی‌ام موسیقی فجر

همشهری‌آنلاین: سی‌امین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر با حضور ۱۲۲۲ هنرمند داخلی و خارجی از ۲۴ بهمن تا اول اسفند در تهران و ۷ استان دیگر برگزار می‌شود.

جشنواره فجر، بیانیه سینما‌گران در محکومیت اهانت به پیامبر اسلام

همشهری آنلاین: سینماگران و میهمانان جشنواره فیلم فجر با امضای بیانیه، اهانت به ساحت مقدس پیامبر گرامی اسلام (ص) را محکوم کردند.

تجلیل از خانواده شهیدان شاطری و الله دادی

همشهری آنلاین: روابط عمومی سازمان بسیج مستعضفین از برگزاری مراسم تجلیل از خانواده شهیدان سردار حاج «حسن شاطری» و سردار حاج «محمدعلی الله دادی» خبر داد.

مرگ ۶ نفر در سقوط پیکان به داخل آب

خودروی پیکان که با ۶سرنشین در مسیر تبریز- آذرشهر در حرکت بود پس از خروج از جاده به داخل آب و فاضلاب سقوط کرد و تمامی سرنشینان آن جان باختند.

منشاء گرد و غبار اهواز کجاست؟

همشهری آنلاین: مدیر مقابله با پدیده گرد و غبار سازمان حفاظت محیط زیست گفت: هر چند وجود ابر در جنوب کشور تا حدودی بررسی‌ها را با مشکل مواجه کرده اما بر اساس بررسی‌ها و اطلاعات به دست آمده از ماهواره‌ها، منشاء گرد و غبار در اهواز داخلی است.

وقتی همراهتان را دزد می‌برد

محسن رخش خورشید: لحظه‌ای که دست‌ات را روی جیب می‌گذاری و برجستگی گوشی را حس نمی‌کنی، یکباره دلت فرو می‌ریزد.

آدم‌ربایان گروگانشان را داخل گونی انداختند و بردند

مردان افغانی پس از ربودن مرد جوان در تهران قصد اخاذی از خانواده او در افغانستان را داشتند اما عملیات پلیس نقشه‌شان را ناکام گذاشت.