چهارشنبه 11 شهریور 1394 | به روز شده: 23 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 21:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

سفت به روفرشی بچسب!

مریم حدادی: تمیز کردن و تمیز ماندن خانه از سری کارهایی است که همیشه ذهن یک خانم خانه را به‌خودش مشغول می‌کند و قسمتی از وقت او در خانه صرف همین کار می‌شود.

محرابی برای قلب‌های کوچک

مرجان همایونی: صدای خنده لحظه‌ای قطع نمی‌شود. با آنکه پسرها به سر و کله هم می‌زنند اما از کارهایشان نیز غافل نیستند و با دقت آن را انجام می‌دهند.

هدایت روباتی روی زمین از ایستگاه فضایی

همشهری آنلاین: فعالیت در فضای خلاء بسیار دشوار است، این محیط بسیار نامساعد است و انجام کوچکترین کاری در آن به ساعت‌ها زمان نیاز دارد و هرکاری را باید با به تن داشتن لباس سنگین و ناراحت فضانوردی و یا از طریق بازوهای روباتیک انجام داد.

بوکس قهرمانی آسیا: صعود به نیمه نهایی و کسب سهمیه جهانی توسط محرابی و مرادخانی

همشهری آنلاین: دو بوکسور کشورمان با راه‌یابی به مرحله نیمه نهایی، مدال برنز خود را قطعی کرده و سهمیه مسابقات جهانی قطر را به دست آوردند.

سفر به شهر شهریـار

عاطفه پورمحمد: گاهی خوب است از شمال و خاطراتش بگذریم و مقصد سفرمان را کمی آن‌طرف‌تر انتخاب کنیم.

انتقاد کواچ از فدراسیون و بازیکنان تیم ملی والیبال

تیم ملی والیبال پس از ۳شکست ناامید‌کننده در تورنمنت واگنر لهستان توانست روحیه از دست رفته خود را با ۳پیروزی در بازی دوستانه مقابل روسیه و هلند به‌دست آورند؛ این مسئله اما باعث انتقاد بسیاری از علاقه‌مندان به والیبال شد و از آینده تیم ملی مخصوصا در مسابقات جهانی ژاپن و کسب سهمیه المپیک به‌شدت ابراز نگرانی کردند.

پنج کشور حاشیه دریای خزر فک‌های خزری را سرشماری می‌کنند

همشهری آنلاین: مدیرکل دفتر زیست بوم‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: سازمان‌های مردم نهاد زیست محیطی پنج کشور حاشیه دریای خزر متولی سرشماری فک‌های این حوضه آبی شده‌اند که این پایش به زودی انجام می‌شود.

سرمقاله روزنامه‌های ۱۱ شهریور

همشهری آنلاین: تحریم خرید خودرو، نقش زنان در سیاست، فعالیت احزاب و... از جمله موضوعات مورد توجه روزنامه‌های چهارشنبه-۱۱ شهریور-در ستون سرمقاله‌شان بودند.

بناهای متروکه؛ فراموش شدگان شهری

الهام مصدقی راد: شهرداری منطقه ۱۱ پیش ازاین بارها به وراث این ملک اخطار داده بود اما مالکان، اقدامی برای رفع خطر آن انجام ندادند.

هزاران پناهجو به اتریش و آلمان رسیدند

پس از چندین روز کشمکش میان پناهجویان و دولت مجارستان، در نهایت هزاران نفر از آنها اجازه پیدا کردند سوار بر قطار از مرز این کشور خارج شوند و به اتریش و آلمان بروند.

ورود روسیه به عملیات نظامی علیه داعش در سوریه

همزمان با انتشار گزارش‌هایی درباره اعزام افسران نیروی هوایی روسیه به دمشق برای آغاز عملیات هوایی این کشور علیه داعش، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه تأکید کرد که عملیات ضدتروریستی در سوریه فقط زمانی مؤثر خواهد بود که درخواست‌ها برای برکناری بشار اسد کنار گذاشته شود.

شاید وقتی دیگر

عزیز‌الله حمید‌نژاد: محسن ۲۷ ساله است.

صنعت دوباره اورژانسی شد

رئیس اتاق بازرگانی، صـنـایع، مـعادن و کشاورزی تهران روز گذشته در شرایطی از ۵نشانه رکود در اقتصاد ایران سخن گفت که گزارش‌های رسمی از وضعیت تولیدات صنعتی نشان‌دهنده منفی شدن این شاخص طی بهار سال‌جاری است.

عکس روز: جشنواره ببر

همشهری آنلاین: یک هنرمند هندی که تصویر ببر را روی بدنش نقاشی کرده است، دوشنبه ۳۱ اوت (۹ شهریور) در مقابل تابلویی با نقاشی ببر در جریان گام‌برداری در "جشنواره ببر" در شهر تریسور در ایالت کرالا در هند حرکت می‌کند.

دستور ویژه برای تسریع در آزاد‌سازی‌ سهام عدالت

معاون اول رئیس‌جمهور به وزیر اقتصاد دستور داد با انجام سلسله جلسات فوری هرچه سریع‌تر تکلیف لایحه سهام عدالت را مشخص کند.

رشد شاخص بورس و فرابورس

شاخص کل بورس تهران و فرابورس در مبادلات افزایش یافت به‌طوری که شاخص بورس تهران با ۲۵ واحد رشد به ۶۴ هزارو ۲۵۱ واحد و شاخص فرابورس با ۰.۲۷ واحد رشد به ۷۳۰ واحد رسید.

هر آنچه در نمایشگاه بیست‌ و چهارم فرش رخ داد

همشهری‌آنلاین - برهان محمودی: بیست و چهارمین نمایشگاه فرش دستباف با همه رویدادها و بازدیدهایش به پایان رسید و برگ زرین دیگری به دفتر رخدادهای هنر ـ صنعت فرش دستباف افزود؛ تلاش‌هایی که مهر تایید وزیر صنعت، معدن و تجارت را با ذکر عبارت چیزی جز زیبایی در این نمایشگاه ندیدم با خود در پی داشت.

انتخاب هیأت رئیسه جدید شورای شهرتهران

رئیس شورای شهر، اعضای هیأت رئیسه و سخنگوی شورای شهر تهران برای سومین سال فعالیت در دور چهارم، در جلسه علنی دیروز انتخاب شدند.