یکشنبه 14 تیر 1394 | به روز شده: 46 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 21:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

داود پوررضایی در فینال مسابقات پرش با اسب جام فدراسیون جهانى

همشهری آنلاین: داوود پوررضایی با کسب مقام اول در روز اول و مقام پنجم در روز دوم مسابقات،‌ به مرحله نهایی صعود کرد.

سعید ملایی به نشان برنز جودو جایزه بزرگ مغولستان دست یافت

همشهری آنلاین: عضو تیم ملی جودوی کشورمان مدال برنز و عنوان سوم پیکارهای جایزه بزرگ مغولستان را به خود اختصاص داد.

پایان تنیس جام رمضان با معرفی نفرات برتر

همشهری آنلاین: مسابقات تنیس جام رمضان با معرفی نفرات برتر رده‌های سنی مختلف به پایان رسید.

تیم تفنگ ۱۰ متر مردان در رده پنجم تیمی قرار گرفت

همشهری آنلاین: مرحله مقدماتی تفنگ ۱۰ متر مردان در حالی برگزار شد که تیراندازان کشورمان در رشته تفنگ ۱۰ متر در جایگاه پنجم تیمی ایستادند.

مصرف زیاد مرکبات سرطان‌زاست؟

همشهری آنلاین: نتایج مطالعات جدید حاکی از آن است که بین مصرف زیاد مرکبات و خطر ابتلا به سرطان بدخیم پوست ارتباط وجود دارد.

شکار اولین طلای دانشجویان توسط نجمه خدمتی

همشهری آنلاین: در فینال رشته تفنگ ۱۰ متر بانوان نجمه خدمتی اولین مدال طلای ایران را در مسابقات یونیورسیاد ۲۰۱۵ دانشجویان جهان کسب کرد.

اولین پیروزی تیم ایران مقابل چین رقم خورد

همشهری آنلاین: تیم چین در مصاف با ایران با نتیجه ۶۴ بر ۵۹ مغلوب شد. تیم ایران با این پیروزی برای کسب جایگاه سیزدهم با تیم جمهوری دومنیکن روبه رو خواهد شد.

فوتبال ایران از صعود به مرحله یک چهارم نهایی بازماند

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال دانشجویان ایران پس از باخت به ژاپن، مقابل مالزی نیز متحمل شکست شد.

اولین مدال کاروان دانشجویان در تیراندازی به دست آمد

همشهری آنلاین: در اولین روز از مسابقات دانشجویان جهان، نخستین مدال کاروان ورزشی ایران توسط نمایندگان تیراندازی به دست آمد.

تغییر سرنوشت‌ با باخت به لهستان

محمود مولایی: ‌تیم ملی والیبال در شرایطی از حضور در مرحله نهایی لیگ جهانی ۲۰۱۵بازماند که تا یک روز مانده به پایان مرحله مقدماتی شانس صعود داشت.

در انتظار تیمی باثبات

بهروز عطایی: با کمی خوش‌شانسی تیم ملی می‌توانست به مرحله نهایی لیگ جهانی ۲۰۱۵صعود کند.

‌صید طلا در تبریز؛ تراکتور با سربازهایش می‌آید

امیرحسین اعظمی: سرباز وظیفه‌های ورزشگاه تبریز، هنوز کابوس آن شب دردناک را فراموش نکرده‌اند؛ شبی که جام قهرمانی از تبریز پرواز کرد و شانه‌های آنها در کنار پیست، از شدت گریه می‌لرزید.

قدرت‌نمایی جوکوویچ در ویمبلدون

نواک جوکوویچ مرد شماره یک امروز در دور چهارم رقابت‌های تنیس ویمبلدون در لندن، با کوین اندرسون بازی می‌کند.

کنکور دکتری آبان و اسفند هر سال

از این پس کنکور دکتری سالی ۲بار برگزار خواهدشد که به گفته معاون آموزشی وزارت علوم نوبت اول آبان و نوبت دوم نیز اسفند همان سال است.

شوش و میمند میراث جهانی شدند

محمد باریکانی: محوطه باستانی شوش در خوزستان و منظر فرهنگی روستای دستکند میمند در کرمان، ظهر دیروز با داوری مثبت در سی‌و‌نهمین اجلاس یونسکو در شهر بن آلمان ثبت جهانی شدند.

آتش به جان آبیدر افتاد

آتش‌سوزی گسترده‌ای که کوه‌های آبیدر در شهرستان سنندج را در برگرفته بود با تلاش مردم و نیروهای امدادی مهار شد.

۱۴ تیر؛ پیشخوان روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران اختصاص دارد به خبر عکس گرفتن استیلی و سایر بازیکنان با خواننده لس‌آنجلسی و واکنش یکی از اعضای کمیته اخلاق به این ماجراٰ،بازگشت علی دایی به لیگ،صحبت های برانکو، جیب خالی استقلال و پرسپولیس و گران قیمت‌های بی مشتری:

۱۴ تیر؛تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: فرمایشات مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از استادان دانشگاه‌ها تیتر اول اغلب روزنامه‌های صبح ایران است.بقیه روزنامه‌ها هم به مذاکرات هسته‌ای و توافق قطعی، فرمان رئیس جمهور به معاون اولش برای ساماندهی نظام بانکی و اقتصادی، ماموریت تازه احمدی‌نژاد، بی‌خبری مجلس از ملاقات با بابک زنجانی، کاهش نرخ باروری در ۳ دهه اخیر و حذف لبنیات از سبد غذایی دهک های پائی جامعه پرداخته‌اند: