یکشنبه 11 مرداد 1394 | به روز شده: 1 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 21:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

رونمایی از طالبان جدید؛ مذاکره به‌جای کلاشنیکف

محمد کرباسی: ۲ سال قبل ملامحمد عمر در بیمارستانی در پاکستان جانش را از دست داد اما انتشار خبر مرگش حالا زلزله‌ای در میان گروهی شده که بیشتر از ۲۱ سال است به‌صورت منسجم در افغانستان نامش شنیده می‌شود.

پیش بینی کاهش قیمت طلای جهانی به ۳۵۰ دلار

قیمت طلا در بازارهای جهانی طی هفته‌های اخیر رو به کاهش گام برداشته است.

هندی‌های بدهکار به‌دنبال سرمایه‌گذاری گازی در ایران

سفر یک هیأت اقتصادی از وزارتخانه‌های نفت و دارایی هند به ایران و مذاکره با مقامات کشورمان، گمانه‌زنی‌ها درباره توافق ۲ کشور بر سر نحوه تسویه بدهی‌های دولت دهلی نو و همچنین احتمال سرمایه‌گذاری گازی را تقویت کرده است.

پرونده سهام پدیده‌شاندیز روی میز شورای‌عالی امنیت ملی

مقامات مسئول تأیید کردند پرونده سهام پدیده‌شاندیز به شورای‌عالی امنیت ملی رفته ‌ و وزارت کشور نیز به‌طور مستقیم درگیر این پرونده شده است، اما هنوز جزئیات کاملی در مورد این پرونده در دست نیست ولی گفته می‌شود این یکی از پرونده‌های بزرگ قضایی در حوزه بازار سهام است.

رشد شاخص بورس و کاهش فرا بورس

شاخص کل بورس تهران در مبادلات با ۴۹واحد افزایش به ۶۶ هزارو ۸۲۹ واحد رسید اما برخلاف شاخص بورس، شاخص فرابورس با ۲.۸ واحد کاهش مواجه شد

فلسطینی‌های خشمگین در انتظار اقدام جهانی

درحالی‌که اوضاع در کرانه باختری به‌دلیل کشته شدن یک نوزاد فلسطینی به‌دست شهرک نشینان صهیونیست متشنج گزارش می‌شود، شورای امنیت سازمان ملل با انتشار بیانیه‌ای اقدام صهیونیست‌ها در قتل این نوزاد و آتش زدن خانه فلسطینی‌ها را محکوم کرده است.

گزینه‌هایی غیر از بمب‌گذار انتحاری

نیلوفر قدیری: انتشار خبر کشته‌شدن ۳ چهره اصلی گروه‌های افراطی افغانستان و پاکستان به فاصله ۲ روز، در کنار جدی شدن مذاکرات میان طالبان و دولت افغانستان، نشانه‌هایی از تغییر بازی در این منطقه و درپیش بودن تحولات جدید به‌نظر می‌رسند.

جولان شایعه در سکوت یارانه‌ای دولت

سکوت مطلق وزارت رفاه دربـاره شـاخـص‌هـای شناسایی و حذف یارانه پردرآمدها ادامه دارد تا در غیاب آن شایعات جایگزین اخبار رسمی شوند.

آمانو به سنای آمریکا گزارش می‌دهد

هنوز ۲ هفته از جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای در وین نگذشته بود که ۲ نفر از نمایندگان کنگره آمریکا بیانیه‌ای منتشر و اعلام کردند ۲۶ تیرماه یعنی ۳ روز بعد از جمع‌بندی مذاکرات، در وین با مدیرکل آژانس دیدار کرده و خواستار دسترسی به جزئیات محرمانه توافق ایران و آژانس برای حل و فصل موضوع موسوم به PMD شده‌اند؛

نقشه ربودن کودک با جنایت همراه شد

۴ مرد برای ربودن دختربچه یکساله به خانه‌ای در شهرستان خورموج استان بوشهر حمله کردند اما وقتی عده‌ای از کارگران ساختمانی را مقابل خود دیدند دست به جنایت زدند و گریختند.

شکارچیان زنان پایتخت مجرم شناخته شدند

۲ جوان شیطان‌صفت که با پراید شیشه‌دودی زنان و دختران را ربوده و پس از انتقال به اطراف تهران، آنها را آزار و اذیت می‌کردند، از سوی بازپرس جنایی تهران مجرم شناخته شدند و پرونده آنها به‌زودی به دادگاه کیفری استان تهران فرستاده خواهد شد.

وزیر اقتصاد: دامنه نوسانات بازار ارز محدود می‌شود

بازار طلا و ارز با افزایش قیمت همراه شد تا هر دلار آمریکا با ۱۴ تومان رشد قیمت، به ۳ هزار و ۳۱۴ تومان رسید.

مخالفان ملا اختر منصور، رهبر خود را انتخاب می‌کنند

همشهری آنلاین: یکی از سخنگویان طالبان افغانستان اعلام کرد، انتصاب ملا اختر منصور که پنجشنبه (۸ مرداد) صورت گرفت با اولویت‌های سنتی انتخاب رهبر جدید طالبان مغایرت دارد.

دستگیری ۳ مظنون در پرونده آتش‌سوزی هتل هرمز

چند ساعت بعد از آتش‌سوزی مرگبار در هتل هرمز بندرعباس ۳مظنون دستگیر شدند.

آغاز برای آغاز

نگارخانه‌ها این روزها نو شده و نمایشگاه‌هایی تازه را میزبانی می‌کنند؛ از نقاشی و مجسمه تا کاریکاتور و عکس روی دیوار این فضاهای هنری پایتخت به نمایش گذاشته شده است.

نسخه مکتوب یک فیلم بسیار موفق

۱۴ سال پس از انتشار «رودخانه میستیک» دنیس لیهان و ۱۲سال پس از موفقیت خیره‌کننده روایت سینمایی کلینت ایستوود از این کتاب، انتشارات جهان کتاب متن این اثر تحسین‌شده را با ترجمه نادر ریاحی به بازار ایران عرضه کرده است.

سینما و ادبیات ۴۷ ویژه دارن آرنوفسکی

همشهری آنلاین: شماره ۴۷ مجله سینما و ادبیات منتشر شد. سینمای جهان این شماره به دارن آرونوفسکی کارگردان آمریکایی اختصاص دارد.

حمله‌دوباره به دولت آمریکا

مایکل مور که با مستندهای پرحاشیه و جنجالی خود علاوه بر جایزه اسکار، رکوردهای فروش را هم شکست، در تازه‌ترین ماجراجویی خود سراغ خوی جنگ‌طلبی ساکنان کاخ سفید رفته و قصد دارد «حالا به کجا تجاوز کنیم؟» را برای نخستین بار در جشنواره فیلم تورنتو روی پرده بفرستد.