شنبه 3 آبان 1393 | به روز شده: 11 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 20:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

افزایش اندک قیمت نفت

قیمت نفت در دور روز گذشته با ۲ دلار افزایش به ۸۶ دلار و ۸۳ سنت رسید.

بازگشت زودهنگام آلودگی به آسمان کلانشهرها

در روزهای پایانی هفته گذشته با نفوذ سامانه هوایی جدید، کیفیت هوای شهرهای بزرگ و صنعتی کشور افت محسوسی داشت.

موضوع روابط عمومی با بخشنامه اصلاح نمی‌شود

همشهری‌آنلاین - محمد پناهی‌فرد*: هفته گذشته اسحاق جهانگیری معاون رئیس جمهوری طی بخشنامه‌ای به وزارتخانه‌ها، موسسات و شرکت‌های دولتی و استانداری‌ها خواستار‌این شد تا مدیران در انتخاب افراد برای تصدی پست‌های سازمان مرتبط با روابط عمومی‌ها از نیروهای شایسته و با تجربه استفاده شود.

اختلاف برسر مصرف آب کشاورزی

علی ابراهیمی: آخرین برآوردها در حالی از مصرف ۹۲ درصدی منابع آبی کشور در بخش کشاورزی و هدر روی بالای آب در این بخش حکایت دارد که وزارت جهاد کشاورزی آمارهای وزارت نیرو در این مورد را غیرکارشناسی می‌داند.

چالش حقوق بشری آب در آمریکا

نمایندگانی از سازمان ملل هفته‌گذشته را در شهر دیترویت در ایالت میشیگان گذراندند تا درباره گزارش‌هایی تحقیق کنند که از وضعیت نقض حقوق بشر مردم این شهر به‌دلیل قطع آب منتشر شده‌است.

عصاره جوانه بروکلی علائم اوتیسم را بهبود می‌بخشد

همشهری آنلاین: یک مطالعه‌ جدید کوچک نشان می‌دهد ماده شیمیایی به نام سولفورافان (sulforaphane) که از جوانه‌های کلم بروکلی بدست می‌آید، ممکن است به بهبود علائم اوتیسم در برخی از افراد مبتلا کمک کند.

۴ کشته و زخمی در تیراندازی نیویورک

همشهری آنلاین: حمله به ماموران پلیس درنیویورک چهار کشته و زخمی به جای گذاشت. روزنامه ایندیپندنت نوشت فردی مهاجم که با یک تبر به چهار مامور پلیس در خیابانی شلوغ در نیویورک حمله کرد ، به ضرب گلوله کشته شد.

پوتین: اقدامات آمریکا ساختار امنیت جهانی را ازبین برده است

همشهری آنلاین: ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه اعلام کرد: اقدامات آمریکا و متحدان غربی این کشور ساختار امنیتی جهانی را از بین برده و ثبات جهان را به خطر انداخته است.

۲۱کشورآسیایی موافقتنامه تاسیس بانک سرمایه گذاری امضا کردند

همشهری آنلاین: نمایندگان و وزیران دارایی ۲۱ کشور آسیایی روز جمعه توافقنامه‌ای را به منظور ایجاد و عضویت در بانک سرمایه‌گذاری آسیا در پکن امضا کردند.

سرنوشت دستگاه‌های کارت‌خوان در انتظار شرکت‌های اینترنتی است؟

همشهری‌آنلاین - امیر عباس تقی‌پور*: خوشبختانه بازار نظردهی پیرامون پیش‌نویس اصول حاکم بر صدور پروانه‌های ارتباطات ثابت و خدمات ارتباطی ثابت که سوم شهریورماه جاری و به بهانه تمدید مجوز شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنتی پرسرعت - PAP - منتشر شد، هنوز داغ است.

ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی در توکیو برگزار می‌شود

همشهری‌آنلاین: ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی با عنوان ACSS ۲۰۱۵ در اوزاکای ژاپن از ۱۳ الی ۱۶ ژوئن برگزار می‌شود.

هیچ‌کس مالکیتی بر ساختمان‌های دانشگاه آزاد ندارد؛ برای تحصیلات تکمیلی برنامه داریم

همشهری آنلاین: رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی گفت: تمام ساختمان‌های دانشگاه آزاد در سراسر کشور سرمایه ملی است و هیچ‌ کس مالکیتی در آن ندارد.

کرملین: تحریم‌های غرب ملت روسیه را یکپارچه کرد

همشهری آنلاین: ویاچسلاو وولودین معاون دفتر ریاست جمهوری روسیه اعلام کرد: تحریم‌های غرب علیه روسیه ملت این کشور را یکپارچه و منسجم کرده است.

همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی برگزاری می‌شود

همشهری‌آنلاین: همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی عارف و عالم بزرگ ایرانی سوم آبان ۱۳۹۳ برگزار می‌شود.

کاهش دما در مناطق مرتفع

همشهری آنلاین: از بعداز ظهر شنبه ( ۳ آبان) تا دوشنبه در مناطق مرتفع استان‌های ساحلی دریای خزر، اردبیل و آذربایجان شرقی کاهش دمای ۸ تا ۱۰ درجه‌ای و دوشنبه در خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی افت دمای ۱۰ تا ۱۵ درجه رخ خواهد داد.

خرید ۱۲۰ هزار دلاری ایران‌ایر از بوئینگ

در نخستین معامله شرکت‌های هوافضای آمریکایی با ایران در ۳۵سال گذشته، بوئینگ به ارزش ۱۲۰ هزار دلار محصولات مربوط به هواپیما به ایران فروخت.

بیدستان میزبان دو شهید گمنام می‎شود

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکرهای پاک دو شهید گمنام دفاع مقدس با آغاز ماه محرم در روز دوشنبه پنجم آبان‌ماه برگزار خواهد شد.

جودوی نابینایان و کم بینایان قهرمان بخش تیمی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی جودوی نابینایان و کم بینایان به مدال طلای بخش تیمی اینچئون دست یافت.