جمعه 7 فروردین 1394 | به روز شده: 4 ساعت و 33 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 2 آذر 1390 - 21:46:51 | کد مطلب: 152045 چاپ

الزامات تک نرخی شدن ارز

دیدگاه > ایران - دکتر بایزید مردوخی:
دستور اخیر شورای پول و اعتبار درخصوص نرخ ارز اگرچه در ظاهر بارقه‌های امید را برای تک نرخی شدن ارز زنده کرد اما در واقع نمی‌توان انتظار داشت که این هدف با سیاست‌های دستوری محقق شود.

برای پی بردن به نتایج واقعی این تصمیم و میزان تأثیرگذاری آن باید نگاه عمیق‌تری به بازار ارز کشور داشته باشیم.مصرف اصلی ارز در کشور برای واردات کالاهای سرمایه‌ای است. به عبارت دیگر در بحث تعیین نرخ ارز باید تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران که یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه و پیشرفت، منابع ایجاد اشتغال و همچنین درآمد صادراتی از محل تولید داخلی است، مورد توجه قرار گیرد. مصرف دیگر ارز برای واردات کالاهای واسطه‌ای و قطعات برای بخش‌های صنعت، نیرو و انرژی است. علاوه بر این، برای سلامت و دارو و درمان نیز هنوز بی‌نیاز از خارج نیستیم و بنابراین یکی دیگر از مصارف ارزی کشور را می‌توان در این دسته طبقه بندی کرد. این مصارف به قیمت ارز بستگی دارد. به بیان دیگر هر اندازه نرخ ارز پایین‌تر باشد به نفع سرمایه‌گذاری، صنعت، سلامت و تولید داخلی است. از طرف دیگر نرخ ارز برای صادرکنندگان هم حائز اهمیت است، چراکه از این محل امکان افزایش درآمد صادراتی و در نتیجه ارتقای درآمد ریالی صادرکنندگان در طول زمان وجود دارد. پس از این لحاظ قیمت ارز هر اندازه بالاتر باشد به نفع صادر‌کنندگان است.

بر این اساس درخصوص «تعدیل نرخ ارز» که به تازگی از آن سخن گفته شده می‌توان انتظار داشت که سیاست ارزی کشور باید وضعیت مطلوبی بین 2 جنبه پیش‌گفته پیدا کند که نه سرمایه‌گذاری دچار مشکل شود و نه صادرات؛ این نکته هم به هوش و درایت سیاستگذاران اقتصادی ایران بستگی دارد. نرخ ارز باید در سطحی تعیین شود که منافع 2 گروه در اقتصاد تعیین شود؛ گروه اول قدرت اقتصادی و بازاری واردکنندگان است که می‌خواهند نرخ ارز در سطحی پایین نگه داشته شود و گروه دوم هم قدرت اقتصادی و بازاری صادرکنندگان است که تمایل به افزایش قیمت ارز دارند. این در حقیقت یک مسابقه و یک مبارزه است. اما آنچه در ماه‌های گذشته در اقتصاد ایران اتفاق افتاده دونرخی شدن ارز است که ناشی از ورود یک تقاضای جدید به بازار تحت عنوان «تقاضای سوداگری» است؛ یعنی صاحبان منابع ریالی دارایی خود را به سمت ارز برده‌اند. این تقاضای اضافی سبب شده قیمت تعادلی ارز به هم بخورد و در نتیجه به جای یک نرخ تعادلی هم‌اکنون در کنار نرخ رسمی، یک نرخ بازاری هم وجود دارد.

حقیقت این است که برای حل این مشکل در یک اقتصاد آزاد نمی‌توان با دستور وارد شد و نرخ ارز را از دوگانگی نجات داد بلکه باید به‌عنوان نخستین و اساسی‌ترین قدم منشأ دونرخی شدن مورد شناسایی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. تقاضای جدیدی که برای نرخ ارز به‌وجود آمده نشان‌دهنده عدم‌وجود امنیت به اندازه کافی در حوزه‌های دیگر اقتصاد است. در شرایط فعلی صاحبان منابع به‌علت وجود بوروکراسی‌های بسیار زیاد در زمینه سرمایه‌گذاری واقعی در اقتصاد، تمایلی به این سمت ندارند و از طرفی ناگزیر هستند به‌نحوی با وجوه در اختیار خود کار کنند که ارزش آن حفظ شود. در این ارتباط نمی‌توان فقط با دستکاری کردن نرخ ارز وضعیت اقتصاد را سر و سامان داد، بلکه باید سیاست‌های پولی و ارزی در خدمت بخش واقعی قرار بگیرد.

به دیگر سخن، برای سامان بخشیدن به اوضاع فعلی بازار ارز باید توجه سیاستگذاران معطوف به حذف بوروکراسی‌های سرمایه‌گذاری و بسترسازی برای بالابردن سطح اشتغال و رشد اقتصادی باشد. طرح‌های دارای بازده اقتصادی به‌طور طبیعی فشار تقاضا روی ارز را کم می‌کند و در نتیجه زمینه دستیابی به نرخ تعادلی ارز فراهم خواهد شد. آن زمان است که درصورت تعیین سیاست‌های پولی و ارزی همسو با سیاست‌های بخش واقعی اقتصاد، اهداف مدنظر برای ساماندهی بازار ارز قابل دستیابی می‌شوند.

انتخاب سردبیر

ادامه بارندگی در ایران تا ۸ فروردین

همشهری آنلاین: کارشناس هواشناسی خروج سامانه بارشی از کشور را بعد از ظهر شنبه ( هشتم فروردین ) پیش‌بینی کرد و گفت: بارندگی در استان‌های نیمه شمالی و بخشی از استان‌های جنوبی کشور تا شنبه ادامه خواهد داشت.

تاسیسات شیمیایی در سوریه مرداد منهدم می‌شود

همشهری آنلاین: سازمان منع سلاح‌های شیمیایی اعلام کرد که تمامی تاسیسات تولید سلاح‌های شیمیایی در سوریه با فرا رسیدن ژوئن آتی (مرداد) منهدم خواهد شد.

۶ فروردین: گزارش وضعیت جوی و ترافیکی جاده‌های کشور/ هراز باز شد

همشهری آنلاین: فرمانده پلیس‌ راه کشور از بازگشایی محور هراز در استان مازندران خبر داد و گفت: این محور که به علت رانش زمین در منطقه ابتهاج از روز گذشته مسدود شده بود از ساعت ۱۰ صبح امروز (پنجشنبه ۶ فروردین) بازگشایی شد.

کلاه‌قرمزی ششم فروردین می‌آید

همشهری آنلاین: مجموعه‌های کلاه قرمزی و عموپورنگ از روز ۶فروردین روی آنتن شبکه دو می‌روند. ۱۵ قسمت از این مجموعه از ساعت ۲۱ روی آنتن شبکه دو می رود و تا شب میلاد حضرت زهرا(س) (۲۱ فروردین) ادامه دارد.

۱۰۰ هواپیما در تجاوز سعودی به یمن شرکت دارند

همشهری آنلاین: خبرگزاری رویترز به نقل از منابع سعودی اعلام کرد که ۱۰۰ فروند هواپیمای جنگی و ۱۵۰ هزار نظامی سعودی در تجاوز نظامی این کشور به خاک یمن شرکت دارند.

بسته‌بودن جاده هراز تا اطلاع ثانوی

همشهری آنلاین: فرمانده پلیس راه مازندران گفت: رانش زمین در مسیر جاده، علت بسته شدن محور هراز در محدوده ابتهاج شد.

جشن نوروز در کره‌جنوبی برگزار شد

همشهری‌آنلاین: جشن بزرگ نوروز ۱۳۹۴ به همت سفارت جمهوری اسلامی ایران در کره جنوبی، در تاریخ ۲ فروردین (۲۲ مارس ۲۰۱۵) در یکی از تالارهای شهر سئول برگزار شد

عربستان به یمن حمله کرد، انصارالله: با قدرت پاسخ می‌دهیم

همشهری آنلاین: عربستان به همراه ۴ کشور دیگر شورای همکاری خلیج فارس جز عمان، و با همراهی حداقل ۵ کشور دیگر از بامداد امروز به یمن حمله نظامی کرد و جنبش انصارالله تأکید کرد که پاسخ این حملات را خواهد داد.

قهرمان جهان مقابل قهرمان آسیا متوقف شد

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال آلمان در یک بازی دوستانه مقابل استرالیا توانست شکست را به تساوی تبدیل کند.

باشگاه بارسلونا ۳ روز عزای عمومی اعلام کرد

همشهری آنلاین: باشگاه بارسلونای اسپانیا جهت ابراز همدردی با خانواده قربانیان حادثه پرواز خطوط هوایی ژرمن‌وینگز سه روز عزای عمومی اعلام کرد.

معاونت مطبوعاتی جان‌باختن دو خبرنگار ورزشی کشور را تسلیت گفت

همشهری آنلاین: معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضایعه جان‌باختن دو خبرنگار ورزشی کشور در حادثه سقوط هواپیمای ایرباس ۳۲۰ شرکت هواپیمایی آلمانی ژرمن وینگز را تسلیت گفت.

تکمیل مستند زندگی شاهنامه خوان نامی ایران

همشهری آنلاین: آخرین پژواک کوهستان به کارگردانی وحید پناهی، فیلم«مستند بیوگرافی» زنده یاد استاد محمدحسین کیانی خواننده و شاهنامه خوان برجسته موسیقی قشقایی است که به تازگی مراحل ساخت آن به پایان رسیده است.

خشونت پلیس استرالیا علیه دختر ۱۶ساله‌ای که خودکشی کرد جنجال آفرید

همشهری آنلاین: تهران - ایرنا - دختر نوجوان برای دولت مشکل ساز شد. این دختر چندی پیش خودکشی کرد.

حجم روان آب‌های کشور ۱۷ درصد کاهش یافت

همشهری آنلاین: وزارت نیرو اعلام کرد : حجم روان آب های کشور در پایان ۶ ماهه نخست سال آبی جاری (ابتدای مهرتا پایان اسفندماه ۹۳) درمقایسه با زمان مشابه سال آبی گذشته ۱۷ درصد کاهش یافته است.

آمریکا حمله هوایی برای بازپس گیری تکریت را بررسی می‌کند

همشهری آنلاین: منابع خبری از احتمال عملیات هوایی ایالات متحده آمریکا در روزهای آینده برای بازپس‌گیری شهر تکریت و پشتیبانی از نیروهای عراقی خبر دادند.

۳۰ شبه نظامی در حملات هوایی ارتش پاکستان کشته شدند

همشهری آنلاین: ارتش پاکستان اعلام کرد در حمله جنگنده‌های نیروی هوایی این کشور به مواضع شبه نظامیان در مناطق قبایلی شمال غرب، دست کم ۳۰ نفر از شبه نظامیان و افراد مظنون به تروریست کشته شدند.

خودرو رانندگان خاطی ۷۲ ساعت توقیف می‌شود

همشهری آنلاین: رییس پلیس راه راهور ناجا ضمن هشدار به رانندگان متخلف گفت: خودرو رانندگان خاطی ۷۲ ساعت در پلیس راه‌ها توقیف می‌شود.