دوشنبه 27 آذر 1396 | به روز شده: 4 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 23 خرداد 1396 - 08:56:26 | کد مطلب: 373024 چاپ

تخریب میراث تاریخی خلیج‌فارس

فرهنگ > میراث و تمدن - محمد پارسایی‌فر:
ایران در‌ گذار هزاران سال از یورش‌های گوناگون خارجی محفوظ و در عرصه فرهنگ و هویت از گسست‌های تاریخی مصون ماند. از ظهور امپراتوری‌های بزرگ که برای نخستین بار توسط ایرانیان شکل گرفت مقاومت ایرانی‌ها در برابر یورش‌های متجاوزین بی‌بدیل و مثال‌زدنی بود.

 بخشي از پايداري ملت بزرگ ايران در 700 سال تجاوز رومي‌ها، اسكندر و حمله چندصدساله تركان عثماني و... قابل‌مشاهده است. خيزش‌هاي مردمي آل بويه، يعقوب ليث، سرخ‌جامگان، صفاريان، ابومسلم خراساني و... نيز در مقابل حكومت خلفاي اموي و عباسي، نمادهايي از تلاش ايراني‌ها براي حفظ هويت خود در طول تاريخ است. امروز اما صيانت از ميراث ارزشمند ايران براي برافراشته ماندن پرچم تلاش‌هاي چندين هزار ساله ضروري است. به‌رغم تلاش‌ها براي صيانت از ميراث فرهنگي ايران، غارت و تخريب ميراث فرهنگي بنادر و تمدن‌هاي تاريخي خليج‌فارس توسط برخي جريانات به‌صورت برنامه‌ريزي شده در جريان است و دست برخي كشورهاي حاشيه خليج‌فارس نيز در اين جريان مشخص است.

در جنوب كشور گروهي در سال‌هاي اخير به بهانه‌هاي مختلف شروع به خريداري زمين‌هاي گسترده در محدوده‌هاي تاريخي بنادر سيراف و نجيرم كرده‌اند و با شناسايي مناطق مهم تاريخي برجاي مانده از دوران ساساني در اين مناطق در مدتي كوتاه به تخريب اين مناطق اقدام مي‌كنند. درصورتي كه شهرك‌هاي صنعتي و زمين‌هاي باير فراوان در فاصله كم از مناطق تاريخي وجود دارد و بلااستفاده مانده‌اند. اين جريان و مافياي گسترده، كوه‌ها، تپه‌ها و زمين‌هاي موات غيرقابل استفاده را كه قانونا جزو انفال ‌است را تصرف و اقدام به نابودي بخش‌هاي تاريخي مي‌كنند. راه ساحلي عسلويه تا بندر بوشهر به‌عنوان يكي از مناطق تاريخي ايران نمونه اين اقدام است.

پيش‌تر نيز همزمان با شناسايي كتيبه ميخي جزيره خارك افراد ناشناس بلافاصله اقدام به تخريب اين كتيبه كردند. با شروع جانمايي براي محدوده بنادر تاريخي خليج‌فارس در نجيرم، ناي‌بند و سيراف توسط باستان‌شناسان نيز بعد از مدتي محدوده‌هاي مشخص شده نابود و با سواحل ماسه‌اي يكي شد. اكنون اين سؤال مطرح مي‌شود كه چه گروه‌هايي پشت پرده تخريب محوطه‌هاي تاريخي جنوب كشور هستند؟ و بيشترين منفعت را از تخريب‌ها مي‌برند؟ چه ارتباطي بين تخريب‌كنندگان با كشورهاي حاشيه خليج‌فارس وجود دارد؟

همزمان با ادعاهاي كشورهاي همسايه جنوبي خليج‌فارس نسبت به جزاير ايراني و تحريف نام خليج‌فارس شاهد اوج گرفتن و تخريب آثار تاريخي متعلق به هزاره‌هاي گذشته و بنادر تاريخي خليج‌فارس هستيم. بنادر سيراف، نجيرم، سينيز، ريشهر، جنابا و مهروبان از مهم‌ترين بنادر پارسي خليج‌فارس هستند كه تنها ۲۰درصد از آثار تاريخي آنها برجاي مانده و اكنون به‌طور كامل در خطر نابودي صددرصدي هستند و به بهانه‌هاي مختلف قسمت‌هاي مختلف اين بنادر از كوه تا دريا نابود مي‌شود.