شنبه 29 مهر 1396 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 23 خرداد 1396 - 18:11:36 | کد مطلب: 373124 چاپ

۲۰ سال پس از فتنه قطام

سینما و تلویزیون > رادیو و تلویزیون - ۲۶ سال از آغاز تولید و ۲۰ سال از پایان پخش مجموعه تلویزیونی «امام علی(ع)» می‌گذرد و هنوز هم وقتی در آستانه آغاز دهه سوم رمضان هر سال بحث آثار نمایشی مربوط به زندگی امام اول شیعیان به میان می‌آید، انگشت اشاره به سوی سریال تاریخی و ماندگار داوود میرباقری نشانه می‌رود.

اگر براي قيام عاشورا و واقعه كربلا دست‌كم 3گزينه آبرومند «روز واقعه»، «مختارنامه» و « رستاخيز» در بايگاني سينما و تلويزيون ايران ثبت شده، امام‌علي(ع) همچنان تنها گزينه مربوط به تنها مولود كعبه و نخستين شهيد محراب است. در آستانه فرارسيدن سالروز شهادت اميرالمومنين(ع)، سرنوشت مهم‌ترين چهره‌هاي سريال را با هم مرور مي‌كنيم.

  • متخصص تاريخ اسلام

ميرباقري كه با سابقه ساختن سريال‌هاي تماشايي «رعنا» و «گرگ‌ها» وارد پروژه امام علي(ع) شده بود، با «آدم‌برفي» جايگاهش را در سينما تثبيت و با مختارنامه نام خود را در جايگاه يگانه كارگردان متخصص مجموعه‌هاي مربوط به تاريخ صدر اسلام ماندگار كرد. ميرباقري سال‌هاست در تدارك توليد سريالي درباره تنها صحابه ايراني پيامبر اسلام(ص) يعني سلمان فارسي است.

  • هنوز زير سايه قطام

وقتي دختري جوان در نخستين تجربه بازيگري با شاه ‌نقش قطام وارد سينما مي‌شود، بايد هم از ديگر نقش‌ها چندان راضي نباشد. ويشكا آسايش گرچه با رابطه به ميرباقري معرفي شد اما قطام را (به لطف صداي مينو غزنوي) به باورپذيرترين شكل ممكن جان بخشيد و البته بعدها به گزينه‌اي مطمئن براي آثار كمدي تبديل شد؛ از «ورود آقايان ممنوع» تا اين اواخر كه بار ديگر با «ديوار به ديوار» درخشيد.

  • همچنان همان مالك

شاه‌نقش مالك اشتر در پرونده بازيگري داريوش ارجمند چنان جايگاهي يافت كه خود او هم نتوانست از زير سايه اين نقش ماندگار بيرون بيايد. ارجمند كه در آدم‌برفي يك ستاره بود، با شكل و شمايل مالك به پروژه «مسافر ري» پيوست و نقش حضرت عبدالعظيم حسني را ايفا كرد. با اين حال، زلفش هنوز و همچنان با زلف مالك گره خورده و حتي براي ايفاي نقش حشت فردوس در «ستايش» هم از آن الهام مي‌گيرد.

  • تمام درگذشتگان يك سريال

در اين سال‌ها كه امام علي(ع) بارها از تلويزيون بازپخش شده، هر بار يك يا چند نفر به فهرست عوامل و بازيگران مرحوم آن پيوسته‌اند؛ از مازيار پرتو گرفته كه مدير فيلمبرداري بود تا مهرزاد مينوي تدوينگر و بازيگراني چون انوشيروان ارجمند، جواد خدادادي، مهدي فتحي، رضا كرم‌رضايي، جهانگير فروهر، عباس اميري، منصور والامقام، منوچهر لاريجاني، حسين پناهي، نعمت‌الله گرجي، علي آزاد، سروش خليلي، احمد قدكچيان، باقر صحرارودي، علي‌اصغر گرمسيري و... .

  • باني فتنه حكميت

اين فقط از هوش سرشار ميرباقري برمي‌آمد كه بازيگر چرچيل در آدم‌برفي را براي ايفاي نقش عمروعاص انتخاب كند و حاصل كار 2نقش‌آفريني متفاوت و ماندگار از آب دربيايد. مرحوم مهدي فتحي در امام علي(ع) به نقش خود امام هم ظاهر شده بود اما آنچه در ذهن مردم مانده، همان شخصيتي است كه با مكرهايش چند نقطه تاريك بر برگ‌هاي تاريخ اسلام رقم زد. فتحي در آخرين روز سال 82 در 64سالگي درگذشت.

  • چهره ثابت طنزهاي سبك

بازيگر نقش ابوقطام كه اين روزها «متهم گريخت» را روي آنتن دارد، زماني فقط در نقش‌هاي جدي يا كمدي‌هاي سنگين مثل «كاكتوس» ظاهر مي‌شد. «كيف انگليسي»، «كلاه پهلوي»، «ولايت عشق» و «شهريار» جزو آثار تحسين‌شده كارنامه سيروس گرجستاني است اما شايد مردم دوست داشته باشند او را در نقش هاشم متهم گريخت، «سه دونگ، سه دونگ»، «زن‌بابا»، «خوش‌نشين‌ها» و نظاير آن ببينند.

  • مافيايي كه بود، مافيايي كه هست

محمدرضا شريفي‌نيا كه ظاهرا آن روزها هنوز به بازيگري علاقه‌مند نشده بود، يكي از منفي‌ترين نقش‌هاي سريال «امام علي(ع)» را به شيرين‌ترين شكل ممكن ايفا كرد و اينگونه وليد براي هميشه در تاريخ تلويزيون با نام او ماندگار شد. شريفي‌نيا از آن پس چنان در تار و پود سينما رخنه كرد كه خيلي‌ها هنوز با عبارت «مافيا» از او ياد مي‌كنند؛ هر چند خودش بارها اين موضوع را تكذيب كرده و ساخته و پرداخته ذهن‌هاي مغشوش دانسته است.