شنبه 29 مهر 1396 | به روز شده: چند لحظه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 29 خرداد 1396 - 05:30:00 | کد مطلب: 373568 چاپ

دشواری‌های ورود هنرمندان به حوزه دین

دین و اندیشه > دین - فهیمه پناه‌آذر:
ترویج نذر فرهنگی از سوی دستگاه‌هــا هـرچنـد نخستین‌بار در تهران و به همت شهرداری تهران انجام شد اما تاریخچه این اقدام فرهنگی به سال‌ها قبل از آن برمی‌گردد که در سال‌های اخیر رواج بیشتری یافته است.

سيدجواد هاشمي هم يك نذر فرهنگي قديمي دارد. او هر سال در موعد شب‌هاي قدر، ايام قيام عاشورا يا مناسبت‌هاي مذهبي مختلف يك نمايش رايگان روي صحنه مي‌برد و علاقه‌مندان را به ديدن آن در ساعت 18دعوت مي‌كند. او اين شب‌ها «ايليا» را بر صحنه تالار وحدت دارد؛ نمايشي كه 10اجراي آن همزمان با آخرين روز خردادماه به پايان مي‌رسد و تأمين تمام هزينه‌ها هم بر عهده بچه‌هاي گروه است.

هاشمي درباره نذر فرهنگي خود به همشهري مي‌گويد: «24سال است كه در مناسبت‌هاي مختلف اجراهاي نذري داريم و در اين مدت نمايش‌هاي زيادي را رايگان روي صحنه برده‌ايم؛ نمايشنامه‌هايي كه هنگام نگارش آنها به كربلا، مكه و نجف سفر كرده‌ام تا حال و هواي خودم خاص باشد. ايليا تازه‌ترين كار گروه ماست كه بيش از 70نفر در اجراي آن همراهي و همكاري مي‌كنند. تمام هزينه‌ها از خود گروه تأمين مي‌شود، با اين حال براي استمرار كارهاي فرهنگي بايد حاميان به ميدان بيايند.»

  • تئاتر ديني و غيرديني

او درباره نگارش ايليا مي‌گويد: «هنگام نوشتن بخش اعظم نمايشنامه در حرم امام رضا(ع) بودم و براي كامل كردن كار به مشهد رفتم. موضوع نمايشنامه هم همان روايت معروف است كه امير مومنان(ع) حتي راضي نمي‌شد و اجازه نمي‌داد خلخال از پاي زن يهودي باز شود. درباره اين داستان و همچنين جنگ خيبر و اتفاق‌هايي كه در آن مكان افتاد تحقيق كردم و ايليا را با الهام از اين متون تاريخي نوشتم. هاشمي درباره تقسيم‌بندي نمايش‌ها به ديني و غيرديني و نظر خود در اين‌باره يادآور مي‌شود:

«گاهي تقسيم‌بندي‌ها در ايجاد انجمن‌ها و صنوف ديده مي‌شود و گاهي در هنر هم اين اتفاق مي‌افتد؛ سينماي ديني يا تئاتر ديني. من اين تعريف و تقسيم‌بندي را قبول ندارم و معتقدم هر نمايشي كه در آن مباني اخلاقي باشد، مي‌تواند يك نمايش ديني محسوب شود و دين هم ربطي به دين اسلام ندارد.»

  • سختگيري‌ها و ورود هنرمندان

بازيگر «اخراجي‌ها» با اشاره به اينكه نمايش‌هايي با مضامين ديني و مذهبي كمتر مورد توجه قرار مي‌گيرند، توضيح مي‌دهد: «اين متون بايد از طريق مراكزي كه براي حمايت از آثار ديني به‌وجود آمده‌اند، مورد توجه قرار بگيرند. معتقدم ساختن مسجد حتي مي‌تواند در اولويت چندم براي تبيين مباني ديني باشد و مي‌توان كارهاي فرهنگي زيادي انجام داد اما اين مراكز كاري براي گسترش فعاليت‌هاي هنري در اين زمينه انجام نمي‌دهند و بيشتر به‌دنبال پول هستند.»

هاشمي درباره بي‌انگيزه بودن برخي هنرمندان براي ورود به اين عرصه هم تصريح مي‌كند: «متأسفانه هنرمنداني كه دغدغه پرداختن به نوشته‌هاي مرتبط با دين دارند، در امرار معاش دچار مشكل هستند و دليل آن حمايت نشدن از سوي مراكز مرتبط است. دوم آنكه پرداختن به امور ديني و مذهبي در هنر سخت و مميزي در آن زياد است. هنرمندان هم به واسطه سختگيري‌ها در نگارش و نمايشي كردن يك اثر، نگران ورود به اين عرصه هستند.»

  • تماشاگر خاص براي كار ديني

كارگردان «پيشوني‌سفيد» سومين علت دوري هنرمندان از اين عرصه را تماشاگران خاص عنوان مي‌كند: «وقتي نمايش ديني روي صحنه مي‌رود، همه فكر مي‌كنند بايد افراد مذهبي مخاطب آن باشند و اين تعريف كاملا اشتباه است. البته سختگيري تا حدي خوب است كه اصالت زمين نخورد اما افراط باعث مي‌شود توليد كمتر شود.»

  • نمايشي براي عموم مردم

سيدجواد هاشمي درباره اجراي «ايليا» در تالار وحدت مي‌گويد: «بنياد رودكي سالن را رايگان در اختيار ما قرار داد اما اجراي رايگان هم هزينه‌هايي دارد كه بايد تأمين شود. هر كاري براي ادامه، نياز به حمايت دارد كه اميدوارم مراكز فرهنگي در انجام وظيفه خود بيشتر تلاش كنند. ايليا نمايشي براي مردم عادي است كه در شب‌هاي قدر شايد به قم و جمكران نروند اما مي‌آيند و يك قصه جديد از تاريخ اسلام مي‌بينند.»