چهارشنبه 28 شهریور 1397 | به روز شده: 3 ساعت و 33 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 28 تیر 1396 - 06:30:00 | کد مطلب: 376649 چاپ

تشکیل روسیه کوچک در اوکراین

جهان > روسیه‌ و قفقاز - جدایی‌طلبان مورد حمایت روسیه در شرق اوکراین، دیروز تشکیل یک کشور جدید به نام «مالوروسیا» را اعلام کردند که دیگر تنها به شرق محدود نمی‌شود، بلکه کل خاک اوکراین را در بر می‌گیرد.

جدايي‌طلبان ديروز با انتشار يك بيانيه اعلام كردند 2منطقه پيش‌تر استقلال‌يافته از اوكراين يعني «جمهوري خل لوهانسك» و «جمهوري خل دونتسك» باهم ادغام مي‌شوند و در كنار ديگر مناطق اوكراين، كشور مالوروسيا به‌معناي «روسيه كوچك» را تشكيل خواهند داد. اين بيانيه كه با امضاي الكساندر زاخارچنكو، رهبر جدايي‌طلبان، منتشر شده كشور جديد مالوروسيا را جايگزيني براي اوكراين معرفي كرده است.

زاخارچنكو در بيانيه خود دولت مركزي اوكراين را دولتي «ناكارآمد» خوانده كه توانايي برقراري صلح و ثبات را در اين كشور ندارد. بر اين اساس، شهر دونتسك به‌عنوان پايتخت مالوروسيا انتخاب شده و كي‌يف، پايتخت كنوني، مركزيت خود را از دست مي‌دهد تا به «يك مركز تاريخي و فرهنگي» تبديل شود.

پترو پروشنكو، رئيس‌جمهور مورد حمايت غرب در كي‌يف، در واكنش به اين اقدام جدايي‌طلبان بار ديگر بر طبل جنگ كوبيد و قول داد دولتش به‌زودي مناطق شرقي را از كنترل مخالفان خارج كند و تمام مناطق را تحت كنترل دولت مركزي درآورد. پروشنكو كه كمتر هفته‌اي است كه عليه روسيه موضعگيري نكند ديروز هم اقدام جدايي‌طلبان را هم‌راستا با سياست‌هاي مسكو خواند و گفت: «پروژه روسيه كوچك را از همين الان دفن شده بدانيد.»

جدايي‌طلبان اوكراين بارها تمايل خود براي پيوستن به روسيه را اعلام كرده‌اند؛ مانند آنچه در همان ابتداي آغاز بحران براي «شبه‌جزيره كريمه» اتفاق افتاد. مخالفان دولت مركزي در اين شبه‌جزيره در جنوب اوكراين، اندكي پس از آغاز تنش در پايتخت با حمايت مسكو ساختمان‌هاي دولتي در كريمه را تحت كنترل خود درآوردند و اعلام كردند قصد پيوستن به روسيه را دارند.

ساكنان كريمه هم كه تعدادشان بيش از 2ميليون نفر است در يك همه‌پرسي به پيوستن به روسيه رأي مثبت دادند. الحاق كريمه به روسيه، تحريم‌هاي اقتصادي و مالي كشورهاي غربي را براي مسكو به ارمغان آورد كه از آن زمان تاكنون يكي از مهم‌ترين محورهاي تنش ميان روسيه و غرب بوده است. پروشنكو ديروز وعده بازگرداندن كريمه را هم داد و بار ديگر از كشورهاي اروپايي و آمريكا خواست دامنه تحريم‌هاي خود عليه مسكو را افزايش دهند.

  • ضربه بزرگ به توافق مينسك

تنش در اوكراين از اوايل سال2014 با اعتراض‌هاي خياباني و بركناري ويكتور يانوكويچ، رئيس‌جمهور متمايل به روسيه، به يك بحران تمام عيار تبديل شد؛ بحراني كه به درگيري در مناطق شرقي و جدايي اين مناطق از اوكراين ختم شد. درگيري در اين مناطق كه با كشتار غيرنظاميان از دو طرف و همچنين آوارگي تعداد زيادي از اوكرايني‌ها همراه بود در نهايت در سال 2015 با ميانجيگري فرانسه و آلمان به يك توافق بر سر آتش‌بس با عنوان «توافق مينسك» منتهي شد.

بيانيه ديروز جدايي‌طلبان اوكراين، بار ديگر اندك اميد باقيمانده براي مذاكرات صلح در شرق اروپا را هم از بين برد. يوگن ماچوك، نماينده دولت مركزي اوكراين در مذاكرات با جدايي‌طلبان اعلام كرد اقدام اخير مخالفان دولت مي‌تواند به كلي روند مذاكرات صلح را متوقف كند.

  • وضعيت مبهم اوكراين در مذاكرات ترامپ و پوتين

10روز پيش زماني كه دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريكا و ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهور روسيه در حاشيه نشست سران گروه 20در هامبورگ براي نخستين‌بار با هم ديدار كردند همه تصور مي‌كردند اين ديدار بحران اوكراين را هم به پايان نزديك كند. ماجراي ديروز و اعلام تشكيل يك كشور جديد به‌عنوان جايگزيني براي اوكراين نشان داد بيشتر تحليل‌ها در مورد ملاقات 2ساعت‌و‌نيمه 2رئيس‌جمهور اشتباه بوده است.

جزئيات زيادي از نشست ترامپ و پوتين در هامبورگ منتشر نشد اما 2رئيس‌جمهور اعلام كردند بر سر موضوعات مختلف امنيتي ازجمله سوريه، داعش و اوكراين باهم مذاكره كرده‌اند. برخي خبرنگاران آمريكايي ديروز در پست‌هاي توييتري با اشاره به اين ديدار، ترامپ را متهم كردند كه احتمالا بر سر اوكراين با همتاي روس خود معامله كرده است. آينده اوكراين اكنون با تشكيل «روسيه كوچك» مبهم‌تر از هميشه خواهد بود.

  • 10هزار كشته، 2ميليون آواره

پس از فروپاشي اتحاد شوروي در سال 1991، تماميت ارضي اوكراين هميشه حفظ شد اما اين كشور كه پهناورترين كشور اروپا به شمار مي‌رود تنها يك جسم مشترك داشت؛ روح اوكراين هميشه ميان شرق و غرب دوپاره بود. مناطق شرقي اوكراين طي اين سال‌ها هميشه به روسيه متمايل بوده‌اند و زبان روسي زبان غالب در اين مناطق بوده است. در غرب اين كشور اما هويت و زبان اوكرايني هميشه دست بالا را داشته و تمايل به غرب‌ حرف اول و آخر را مي‌زده است.

طي ماه‌هاي پاياني سال 2013بالاخره اين واگرايي سر باز كرد و بحران اوكراين آغاز شد. يك سال درگيري مسلحانه در اوكراين با توافق مينسك پايان يافت اما همچنان درگيري‌هاي پراكنده در امتداد خط آتش‌بس رخ مي‌دهد. بيش از 10هزار اوكرايني طي اين سال‌ها قرباني و حدود 2ميليون نفر هم آواره شده‌اند تا زندگي 43ميليون اوكرايني 7دهه پس از جنگ جهاني دوم همچنان آغشته به جنگ و خونريزي باشد.