جمعه 26 آبان 1396 | به روز شده: 42 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
پنجشنبه 26 مرداد 1396 - 01:30:00 | کد مطلب: 379466 چاپ

بهاران؛ مراکز مهارت‌آموزی، نه ترک اعتیاد

شهر > شهری - الهام مصدقی راد:
سخنگوی ستاد مبارزه با مواد‌مخدر چند روز قبل ‌عملکرد مراکز بهاران را زیر سؤال برد و پیشنهاد تغییر فعالیت این مراکز را داد؛ مراکزی که بعد از بررسی‌های چندساله شهرداری تهران و با مطالعه مراکز مشابه در دیگر کشورها، ‌برای نخستین بار درایران راه‌اندازی شد تا معتادان بهبود یافته را برای حضوری دوباره در جامعه و خانواده و پذیرفتن نقش‌های اجتماعی آماده کند.

پرويز افشار، عدم‌اجازه استفاده از داروي متادون در بهاران و تعداد اندك اين مراكز را از نقاط ضعف آنها خوانده و اين موارد را موجب عملكرد نامطلوب و نتيجه‌بخش نبودن اين مراكز عنوان كرده است. كارشناسان و مسئولان شهرداري اما معتقدند آنچه به‌عنوان شيوه اين مراكز انتخاب شده درست و علمي است و بهتر است سازمان‌هاي مسئول به وظايف قانوني‌شان عمل كرده و ميدان خدمت را خالي نكنند.

  • كاهش آسيب بدون كسب درآمد، مشتاق ندارد

سال 94كه شهرداري تهران فعاليتش در حوزه كاهش آسيب‌هاي اجتماعي را پررنگ‌تر دنبال كرد و بخشي از تمركز اين حوزه را بر جمع‌آوري معتادان و كارتن‌خواب‌ها گذاشت، راه‌اندازي مراكز بهاران را نيز در دستور كار خود قرارداد؛ مراكزي كه معتادان ترك اعتياد كرده و بهبود يافته با حضور داوطلبانه در آن، مهارت‌هاي اجتماعي و شغلي را ياد گرفته و با كمك روانشناسان و مددكاراني كه در كنارشان حضور دارند براي بازگشت دوباره به زندگي و حضور در ميان خانواده و جامعه آماده مي‌شوند.

بهاران نخستين تجربه در ايران است و پيش از آغاز آن سازمان‌ها و مسئولان متولي كاهش آسيب‌هاي اجتماعي به شهرداري تهران در اجراي تحقق اين هدف وعده همراهي دادند. اما به گفته رضا قديمي، مديرعامل سازمان خدمات اجتماعي گذشت زمان نشان داد كه نهادهاي مذكور نه‌تنها هيچ علاقه‌اي به همكاري در اين پروژه علمي ندارند بلكه حتي به وظايف قانوني خود براي همكاري در اين حوزه نيز پايبند نيستند. هم‌اكنون 24مركز بهاران با ظرفيت مجموعا 2هزار و 600نفر در تهران فعاليت مي‌كنند.

در تمام دنيا نرخ درمان كامل معتادان و بازگشت آنها به زندگي كمتر از 15درصد است؛ به همين دليل تمامي بهبوديافتگان حاضر در بهاران بايد خود داوطلب حضور در اين مراكز بوده و خواستار تغيير سبك زندگي‌شان باشند چراكه در غيراين صورت، دوباره به چرخه اعتياد بازخواهند گشت.

بااين حال اما بهاران نيازمند همياري همه نهادها و سازمان‌هاي مسئول در اين حوزه است؛ همياري و همكاري‌اي كه در بعضي بندهاي قانوني نيز به آن اشاره شده است. محمدباقر قاليباف، شهردار تهران هم در همان ابتدا تأكيد كرد كه شهرداري به اين موضوع نگاه درآمدزايي نداشته و مراكز بهاران به‌صورت رايگان به بهبوديافتگان خدمات ارائه خواهد كرد.

در مجموع تمام 70مركز شهرداري تهران در حوزه كاهش آسيب‌هاي اجتماعي به‌صورت رايگان و بدون نگاه درآمدي فعاليت مي‌كنند اما به گفته مديرعامل سازمان خدمات اجتماعي شهرداري همكاران قانوني شهرداري در اين حوزه، به‌نظر اشتياقي براي مشاركت بدون درآمد‌زايي كه شيوه شهرداري در اداره اين مراكز است، نشان نمي‌دهند و به همين دليل در اين حوزه‌ها ورود نمي‌كنند.

  • 60درصد مددجويان بهاران جامعه‌پذير شده‌اند

يكي از مواردي كه سخنگوي ستادمبارزه با مواد‌مخدر از آن به‌عنوان نقطه‌ضعف بهاران ياد كرده، عدم‌استفاده از متادون است. اما مجيد ابهري آسيب‌شناس و استاد دانشگاه معتقد است بسياري از معتاداني كه با متادون يا اقلام مشابه اقدام به ترك اعتياد كرده‌اند، بعد از مدتي از مواد‌مخدر جدا شده و مصرف‌كننده مستمر متادون شده‌اند؛ در واقع به متادون اعتياد پيدا كرده‌اند. وي در گفت‌وگو با همشهري تأكيد مي‌كند كه گاهي ترك متادون از مواد‌مخدر سخت‌تر است و در بسياري از كمپ‌هاي ترك اعتياد نيز اصلا متادوني وجود ندارد؛

مگر در مواردي خاص مانند سن بالاي فرد معتاد. استاد دانشگاه شهيد بهشتي با اشاره به نقش بهاران در كمك به بازگشت به زندگي بهبوديافتگان مي‌گويد: طبق بررسي‌ها تاكنون حدود 60درصد مددجويان بهاران حرفه‌آموز، خانواده‌پذير و جامعه‌پذير شده‌اند. وي همچنين به طرح اميد كه چند سال قبل در زندان‌هاي كشور اجراشده اشاره كرده و مي‌گويد اجراي اين طرح با محوريت جامعه‌پذيري، خانواده‌پذيري و روان درماني در آن زمان با نتايج مثبتي در مورد زندانيان و خانواده‌هاي آنها همراه بود و اكنون نيز بايد منتظر سپري‌شدن حدود 10سال از فعاليت بهاران بود تا بتوان آنها را به خوبي مورد نقد و بررسي قرار داد. ابهري تأكيد مي‌كند درصورت همكاري تمامي سازمان‌هاي مسئول، بهاران نتايج بهتري خواهد گرفت.