سه شنبه 28 آذر 1396 | به روز شده: 10 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 19 مهر 1396 - 10:54:56 | کد مطلب: 384793 چاپ

آمادگی ۶۶ نفر برای اهدای جسد

زندگی > سلامت - معصومه حیدری پارسا:
اوایل مهرماه بود که سازمان پزشکی قانونی با اعلام شماره تلفن‌هایی از مردم درخواست کرد تا اجساد خود را پس از مرگ اهدا کنند و حالا از اعلام آمادگی ۶۶نفر تا به امروز برای اهدای اجساد خود به دانشگاه‌های علوم پزشکی خبر می‌دهد.

امين رادمنش به همشهري مي‌گويد:« ازبين 66نفري كه اعلام آمادگي كرده‌اند يك سوم آنها را خانم‌ها تشكيل مي‌دهند و دو سوم هم آقايان هستند. موضوع كمبود جسد در دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سال‌هاست مورد بحث و اعتراض مدرسان آناتومي و دانشجويان پزشكي است. اين در حالي است كه بايد قبول كنيم دانشجوي پزشكي كه مي‌خواهد جراح شود، بايد با بافت طبيعي بدن آموزش ببيند و به همين منظور درهمه جاي دنيا افرادي هستند كه جسد خودشان را به دانشگاه‌هاي پزشكي اهدا مي‌كنند و در اغلب دانشگاه‌هاي دنيا اين كار از طريق اهدا صورت مي‌گيرد. در اين‌باره همچنين رئيس انجمن آناتومي ايران مي‌گويد: ما سالانه به 300جسد نيازمنديم؛ توجه داشته باشيد كه در كشور سالانه حدود 2000دانشجوي پزشكي و حدود 500دستيار پزشكي آموزش مي‌بينند كه به تشريح نياز دارند و براي آموزش آنها به اين موضوع بايد توجه كرد.» او همچنين درباره مسائل شرعي اهداي اجساد مي‌گويد: «براي اهداي اجساد اجازه و فتواهاي لازم را از طريق مركز تحقيقات فقهي سازمان پزشكي قانوني دريافت كرده‌‌ايم؛ افرادي كه وصيت مي‌كنند اجسادشان اهدا شود پس از مرگ اجسادشان به دانشگاه‌هاي بزرگ مانند علوم پزشكي تهران، دانشگاه علوم پزشكي ايران و دانشگاه شهيد بهشتي اهدا مي‌شود. همچنين تعداد محدودي از اجساد ناشناسي كه بعد از 6‌ماه كسي به سراغشان نيامده باشد با كسب اجازه قانوني از مقام قضايي، به مراكز دانشگاهي و تحقيقاتي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي تحويل داده مي‌شوند.»

دانشجوهاي پزشكي دور ميز تشريح جمع مي‌شوند تا استاد با تشريح و توضيح بافت‌ها و قسمت‌هاي مختلف جسد، آنها را براي پزشك‌شدن آماده كند. اين قسمت از درس مهم‌ترين ابزار آموزشي واقعي استاد براي تدريس درس كالبدشناسي و آشنايي با ساختمان بدن انسان است و مي‌تواند زمينه‌هاي آموزشي فراواني را فراهم آورد و اين در حالي است كه در سال‌هاي گذشته همواره كمبود جسد يكي از اساسي‌ترين مشكلات دانشكده‌هاي پزشكي بوده است، موضوعي كه به‌رغم بالا بودن كيفيت آموزش‌هاي تئوري، آموزش عملي مباحث آناتومي را همواره با مشكل مواجه مي‌كند. حالا اما قرار است اهداي اجساد از طريق پزشكي قانوني با وصيت رسمي و قانوني افراد، دراختيار گروه تشريح دانشگاه‌هاي علوم پزشكي قرار بگيرد و اين فرهنگ همانند فرهنگ اهداي عضو درجامعه‌مان نهادينه شود. در واقع مسئله كمبود جسد و مشكلات تشريح و آموزش در دانشكده‌هاي پزشكي كه به دلايل مختلف ازجمله مسائل شرعي سال‌ها لاينحل مانده بود درمسيري قرار گرفته است كه در خدمت علم و كمك به همنوع باشد.

  • حرمت اجساد حفظ مي‌شود

جغتايي، رئيس انجمن آناتومي ايران همچنين مي‌گويد: از بدو ورود دانشجويان به سالن تشريح از آنان در خواست مي‌شود، احترام ويژه‌اي براي اجساد قائل شوند، فاتحه‌اي بخوانند چرا كه در فرهنگ ديني ما احترام به جسد مسلمان تأكيد شده و دفن جسد واجب كفايي است؛ بر همين اساس دانشگاه به خانواده‌اي كه جسد اهدا كرده، تعهد مي‌دهد پس از تشريح در كلاس‌ها جسد با احترام در قطعه مشخصي دفن شود؛ ضمن آنكه هنگام تشريح تأكيد مي‌شود عضوي از بدن جدا نشود.»

  • اهداي جسد شرعاً و قانوناً مشكل ندارد

امين رادمنش، مدير واحد فراهم‌آوري بافت و نسج‌پيوندي سازمان پزشكي قانوني مي‌گويد: واقعيت اين است كه ما در اين زمينه رسالتي نداشتيم اما با توجه به مشكلاتي كه در اين زمينه وجود داشت فراخوان رسمي داديم تا مردم براي اهداي اجسادشان به ما مراجعه كنند.اين موضوع همانطور كه از اسم آن‌هم مشخص است، اهدا است و شرعاً و قانوناً هم مشكلي ندارد و در آن پولي ردوبدل نمي‌شود؛ چرا كه از نظر فقهي و شرعي رد و بدل شدن پول به اين منظور حرام است و جداي از آن از نظر اخلاقي هم اين كار درست نيست و در هيچ جاي دنيا مرسوم نيست كه در قبال اهداي جسد مبلغي دريافت شود. همچنين در تلاش هستيم در موضوع بحث‌هاي فقهي مشكلاتي كه در اين زمينه وجود دارد را با كسب نظر علما رفع كنيم. اما در گذشته تهيه جسد براي تشريح چگونه بود؟ رادمنش مي‌گويد: پيش از انقلاب در مقاطعي اجساد از خارج از كشور وارد مي‌شد كه هم‌اكنون ما ورود اجساد از خارج از كشور را هم پيگيري مي‌كنيم و اعلام كرديم كه حاضريم با برخي از شركت‌ها در اين خصوص همكاري كنيم و در مقابل آن برخي از شركت‌ها هم براي همكاري اعلام آمادگي كرده‌اند. البته آن موضوع هم پروسه طولاني دارد و موضوع قوانين بين‌المللي به ميان مي‌آيد. تمام پروسه‌هاي مربوط به اين موضوع بايد طي شوند. ترجيح ما اين است كه از اجساد غيرمسلمان استفاده شود اما به اين دليل كه اين موضوع يك پروسه طولاني دارد، مي‌خواهيم دريافت جسد در داخل را هم پيگيري كنيم. درنهايت ما تمامي راه‌هايي را كه بتواند به علم پزشكي كمك كند انجام خواهيم داد و اگر اين اتفاق رخ ندهد لطمه آن به‌خود جامعه بازمي‌گردد ولي اولويت صد درصد با جسد غيرمسلمان و بحث واردات است كه اگر آن موضوع راه بيفتد ممكن است ديگر نيازي به استفاده از جسد مسلمان نباشد.»

  • چگونگي اهداي جسد

افرادي كه علاقه‌مند هستند تا جسدشان را اهدا كنند براي آگاهي از چگونگي انجام اين كار مي‌توانند با شماره‌هاي ۵۵۴۴۲۶۴۴ و ۵۵۴۴۲۸۴۴ تماس بگيرند. پس از ارتباط و ارائه اطلاعات افراد به نزديك‌ترين دفتر اسناد رسمي معرفي مي‌شوند تا به‌طور رايگان رضايتمندي خود را براي اهداي اجساد اعلام كنند.همچنين يك نسخه از اين رضايتنامه در اختيار فرد اهدا‌كننده قرار خواهد گرفت. اهداي جسد شرايط سني خاصي ندارد و تنها نكته‌اي كه بسيار مهم است، سالم بودن جسد است؛ يعني اگر فرد مثلا تصادف كرده باشد امكان اهداي آن وجود ندارد.