شنبه 29 مهر 1396 | به روز شده: 4 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
چهارشنبه 19 مهر 1396 - 18:33:45 | کد مطلب: 384817 چاپ

مریوان؛ شهری که با کلاش‌هایش جهانی شد

فرهنگ > میراث و تمدن - همشهری آنلاین:
ساخت کلاش درکردستان قدمتی نزدیک به هشت قرن دارد و طی این سال ها هنوز طرح اولیه آن بین مردم مناطق کردنشین داخل وخارج از کشور طرفداران زیادی دارد و بتازگی نوع زنانه آن هم تولید شده است.

به گزارش مهر، ۲۶ تیرماه امسال ارزیابان شورای جهانی صنایع دستی در شهرستان مریوان به منظور بررسی وضعیت تولید کلاش در راستای ثبت جهانی مریوان به عنوان شهر کلاش حضور پیدا کردند و دو ماه پس از بازدید این بازرسان خبر ثبت جهانی شدن مریوان به عنوان شهر جهانی کلاش اعلام و منتشر شد.

ثبت جهانی مریوان به عنوان شهر کلاش مستلزم داشتن مولفه ها و شرایط و زیرساخت های مختلفی بود که از جمله آنها می‌توان به وجود میدان و خیابانی به نام کلاش، وجود المان‌هایی از این نوع کفش در سطح شهر اشاره کرد که این موارد در مریوان به خوبی انجام شده است.

از دیگر موارد حائز اهمیت برای بازرسان شورای جهانی صنایع دستی در ثبت جهانی شهرهای متقاضی جهانی شدن دکوراسیون و طراحی اتاق شهرداران که بالاترین مقام شهرها هستند، است که در ایران به دلیل اینکه فرمانداران بالاترین مقام اجرایی در شهرها هستند محل واتاق کار او باید مزین به المان‌ها و نشانه‌هایی از صنعت دستی شاخص جهانی شدن، باشد.

حال و هوای و منظر شهری مریوان با این ثبت جهانی نسبت به سال های گذشته تغییراتی کرده است و در هر کوی و برزن و خیابان و محله‌ای نشانه ای از کلاش را می‌توان دید.

  • وجود ۵۰ باب مغازه کلاش فروشی در خیابان کلاش مریوان

خیابانی که به نام کلاش نامگذاری شده اکنون دارای حدودا ۵۰ باب مغازه کلاش فروشی است که روزانه پذیرای تعداد زیادی از خریداران از اقصی نقاط کشور و حتی خارج از کشور است.

البته مغازه های کلاش فروشی محدود به این خیابان نیست و درسطح بازار و مجتمع های تجاری سطح شهر مریوان هم مغازه‌هایی هستند که در کنار دیگر محصولات خود اقدام به فروش کلاش هم می‌کنند.

بیشترین تولید کلاش مربوط به شهر مریوان و محله جوجه سازی در شهر کانی دینار است و روستاهایی از شهر مریوان هستند که هرکدام سازنده بهترین قسمت این کفش‌اند و از این لحاظ شناخته شده اند به عنوان نمونه روستای ناو و هجیج بهترین بافت(رویه) کلاش و روستای دل معروف به ساخت بهترین زیره کلاش هستند.

شهر مریوان دارای بیشترین تعداد بافنده کلاش است و با گشتی در کوچه و محله های این شهر به وضوح می‌توان این را مشاهده کرد، زنان و دختران این دیار اوقات فراغت خود را به بافت کلاش اختصاص می‌دهند و اکثر آنها هم عصرها و جلوی درب خانه‌های خود به همراه دوستان و همسایه هایشان مشغول به بافت رویه کلاش می‌شوند.

قدمت ساخت کلاش در کردستان به ۸۰۰ سال پیش بر می‌گردد و نمونه کلاش پیرشالیار که در مرقد این عالم بزرگوار در هورامان وجود دارد، گویای این قدمت و تاریخ کهن تولید این نوع کفش است.

  • همبستگی زن و مرد کُرد در ساخت کلاش

مادح مکی یکی از تولیدکنندگان و فروشندگان کلاش که مغازه‌ای در این خیابان دارد و خود مدیرعامل تعاونی کلاش بافی مریوان هم هست، در اين باره گفت: ۱۵ سال است که در رشته کلاش مشغول به فعالیت هستم و هم اکنون ۱۷۰ نفر بافنده در این واحد تولیدی مشغول به کار کردم.

وی با اشاره به اینکه کلاش در سه مرحله تولید می شود، بیان کرد: زیره کلاش در کارگاه و توسط مردان تولید می شود چراکه ساخت این قسمت از کلاش نیاز به قدرت بدنی دارد.

وی ادامه داد: رویه کلاش چون به ظریف کاری بیشتری نیاز دارد همواره توسط بانوان تولید می شود.

مکی ادامه داد: جنس زیره کلاش از پارچه که در آن از پوست گاو و موی بز هم استفاده شده، ساخته می شود براساس بررسی‌های که انجام شده این قسمت از پوست گاو که در ساخت کلاش استفاده می‌شود بو گیر و بسیار مقاوم و محکم است.

وی با بیان اینکه طرح اولیه کلاش هنوز بین مردم بیشترین طرفدار دارد، افزود: با طرح‌ها و رنگ‌های دیگری اقدام به تولید کلاش کردیم ولی زیاد مورد پسند مردم قرار نگرفت.

کلاش، کفشی سبک، خنک، مقاوم و انعطاف پذیر و مخصوص دو فصل بهار وتابستان است و تنها کفشی است در دنیا که چپ و راست ندارد.

  • برای نخستین بار کلاش زنانه هم تولید شد

در گذشته این نوع کفش تنها ویژه مردان بود و برای آنها ساخته می شد ولی مدتی است برخی از تولیدکنندگان مریوانی با طراحی ویژه ای اقدام به ساخت کلاش زنانه هم کردند البته به دلیل اینکه در منطقه کردستان فعلا زیاد طرفدار ندارد در صورت سفارش زنان با هر رنگ و مدلی اقدام به تولید آن می کنند.

بعد از ماه محرم الحرام قرار است جشن جهانی شدن مریوان در استان كردستان به عنوان شهر کلاش با حضور نمایندگانی از پنج قاره، مسئولان ارشد کشوری واستانی در مریوان برگزار شود.