شنبه 29 مهر 1396 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
پنجشنبه 20 مهر 1396 - 16:47:38 | کد مطلب: 384882 چاپ

ترامپ در برزخ

ایران > سیاست‌خارجی - علی خرم:
رفتار دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا درقبال توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵قبل از اینکه سیاسی باشد جنبه حقوقی پیدا می‌کند.

تبعات تصميمي كه او مدعي است مي‌تواند درخصوص برجام اتخاذ كند از نظر حقوقي براي ايالات متحده چندان آسان نيست. آقاي ترامپ از منظر حقوقي نمي‌تواند درخصوص عدم‌پايبندي ايران به برجام اعلام موضع كند. برجام نظارت بر توافق هسته‌اي را برعهده آژانس بين‌المللي انرژي اتمي گذاشته است و اگر ترامپ خلاف اين رويه عمل كند مرتكب اقدامي اشتباه و هزينه‌ساز براي خودش و ايالات متحده شده است. خروج آمريكا از برجام تنها به اين معناست كه اين كشور توافق هسته‌اي را قبول ندارد و به‌دنبال آن مايل است تحريم‌هاي گذشته را دوباره برقرار كند.

حداكثر كاري كه او مي‌تواند در اين ارتباط انجام دهد تمديد برخي تحريم‌هايي است كه اوباما رئيس‌جمهور سابق ايالات‌متحده ملغي اعلام كرده بود. اگر هم‌چنين تصميمي به كنگره واگذار شود طي 60روز آينده آنها مي‌توانند مقدمات برخي تحريم‌ها عليه ايران، همانند تصويب يك قطعنامه تحريم را فراهم آورند. در عين حال آمريكا هيچگاه نخواهد توانست عليه ايران همانند گذشته اجماع ايجاد كند. ايران به هدف خود مبني بر اعتمادسازي در برنامه هسته‌اي خود دست يافته و جايگاه‌ها متفاوت از گذشته است. قطعنامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد تا قبل از سال 90فشارهاي سنگيني عليه ايران بودند كه رفع شدند و ديگر اجماع جهاني براي تصويب قطعنامه‌هاي مشابه ‌وجود ندارد.

يوكيا آمانو مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي تنها طي يك‌ماه‌ونيم اخير 2بار بر پايبندي ايران به همه تعهداتش در چارچوب توافق هسته‌اي 2015صحه گذاشته و آن را تأييد كرده است. آقاي ترامپ نمي‌تواند خلاف چنين تأييديه‌اي از سوي آقاي آمانو سخن بگويد. آقاي ترامپ تلاش مي‌كند تا از منظر روح برجام نوعي بهره‌برداري سياسي به نفع ايالات متحده آمريكا و براي تحت فشار قرار دادن ايران انجام دهد.

او به‌دنبال اين ادعاست كه براساس قطعنامه 2231شوراي امنيت سازمان ملل از ايران خواسته شده بود تا به توسعه صنعت موشكي نپردازد و چون اين امر محقق نشده، پس ايران به تعهداتش پايبند نبوده است؛ او مايل است تا همخوان نبودن سياست‌هاي ايران و آمريكا در منطقه خاورميانه را در نقطه مقابل مقدمه برجام مبني بر اينكه اجراي برجام به صلح و امنيت منطقه و جهان كمك مي‌كند، قرار دهد. البته كه اين موضوع دوم جايگاه و محل پذيرشي در سطح بين‌الملل ندارد. ولي ترامپ شايد با گوشه چشمي به مسئله صنعت موشكي ايران بتواند نظر برخي‌ها همچون انگليس يا فرانسه را در همراهي با خود جلب كند همچنان‌كه قبلا نيز سيگنال‌هايي در اين ارتباط ارسال كرده بودند. مواضع ترامپ در اين موضوع شايد بتواند در سطح بين‌الملل اندكي معنادار جلوه كند.