شنبه 4 آذر 1396 | به روز شده: 31 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 20 آبان 1396 - 09:28:25 | کد مطلب: 388002 چاپ

روزی برای جهان پرتناقض ما

دانش > دانش - سیاوش صفاریان‌پور:
به‌نظر می‌رسد شعار علم در خدمت صلح و توسعه که یونسکو برای روز جهانی علم هر سال انتخاب کرده، با این انگیزه بوده که نشان بدهد علم و صلح با هم در پیوند هستند و تأکید کند که بشر برای رسیدن به صلح، به علم نیاز دارد.

با وجود اين، در دوراني كه ما زندگي مي‌كنيم، رفتار انسان متناقض به‌نظر مي‌رسد. در زمانه‌اي كه ابزارها و دست‌ساخته‌هاي انسان در گوشه و كنار منظومه شمسي قرار گرفته، نقشه ژنتيك انسان هويدا شده و فهميده‌ايم كه چطور مي‌توان عمر آدمي را افزايش داد، ما انسان‌هايي را مي‌بينيم كه درست در نقطه مقابل نظر دانشمندان درباره‌ تغيير اقليم يا وضعيت سياره زمين ايستاده و از خودشان مقاومت نشان مي‌دهند.

ديدن اين‌ دو اتفاق در كنار هم باعث مي‌شود كه بين توسعه علم و رسيدن به صلح با يك تناقض عجيب روبه‌رو شويم؛ اينكه گروهي از انسان‌ها درباره‌ ابعاد بزرگ‌مقياس و كهكشان‌ها بگويند و در جايي ديگر رفتار خشونت‌آميز انساني را ببينيم، ما را دچار تناقض مي‌كند و نشان مي‌دهد كه بشر در نگاه به جهان دچار سوءتفاهم شده است.

به‌نظر مي‌رسد در دنيايي كه دانشمندانش يك حرف مي‌زنند و در سويي ديگر، سياستمداران و بنگاه‌هاي اقتصادي آن را كنار مي‌زنند، ما دچار تناقض شده‌ايم. شايد روز علم در خدمت صلح و توسعه كه يونسكو هرسال از آن پشتيباني و سعي مي‌كند آن را با كمك نهادهاي مختلف در كشورهاي گوناگون برگزار كند، كم كردن فاصله بين اين تناقض‌ها و كاهش فاصله دو ديدگاه كاملا متناقضي است كه جهان امروز ما را شكل داده است.

آيا علم مي‌تواند براي رسيدن به صلح به كمك ما بيايد؟ واقعيت اين است كه در طول حيات بشر پيشرفت‌هايي وجود داشته كه ما را به چنين هدفي رسانده‌ است. ما با كمك دانش به جدال با مالاريا پايان داديم. به خيلي از اهداف دست‌نيافتني رسيده و نمودي از صلح را تجربه‌ كرده‌ايم اما آيا ما امروز به صلح رسيده‌ايم؟ در خيلي‌ مواقع اين اتفاق هم افتاده و نتيجه‌هاي مثبتي داشته است.

به‌نظر مي‌رسد روز علم در خدمت صلح و توسعه سعي مي‌كند اين هدف را باري ديگر به ما يادآوري كند كه دستاوردهاي علمي مي‌تواند كمك كند تا جهان بهتري داشته باشيم كه از هرگونه جدل و جنگ دور باشد. هدف اصلي اين روز جلب نظر دنيا نسبت به دستاوردهاي بشر در كل دوران حياتش بوده و مي‌خواهد آن را در كنار رفتار امروز او - رفتاري عجيب مثل خارج شدن از معاهده جهاني پاريس - بگذارد. وقتي ما با كمك علم مي‌فهميم كه در يك جهان بزرگ با مشخصات شگفت‌آور زندگي مي‌كنيم، طبيعتا خودمان متواضع‌تر و رفتارمان منطقي‌تر خواهد بود؛ شايد اصلي‌ترين پيام روز جهاني صلح همين باشد.