پنج شنبه 6 اردیبهشت 1397 | به روز شده: 34 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
یکشنبه 19 فروردین 1397 - 10:58:53 | کد مطلب: 402228 چاپ

کشف راز مومیایی ۴۰۰۰ ساله توسط اف‌بی‌آی

دانش > فناوری‌ - همشهری آنلاین:
اف بی آی موفق شده‌است معمای مومیایی ۴۰۰۰ ساله‌ای را با استفاده از استخراج دی‌ان‌ای و تشخیص هویتش حل کند.

براساس گزارش CNN، از سال 1915 كه سر قطع شده اين موميايي در گوشه‌اي از مقبره‌اي به غارت رفته در گورستان ديرالبرشاي مصر باستان كشف شد تا به امروز باستان‌شناسان در تلاش براي شناسايي هويت اين موميايي بوده‌اند.

اگرچه باستان شناسان براساس نشانه‌هاي موجود دريافتند مقبره به فرمانداري به نام "ژهوتيناخت" و همسرش تعلق دارد، اما هويت جسد پيدا شده در آن همچنان ناشناس باقي مانده بود و كسي نمي‌دانست موميايي به فرماندار تعلق دارد يا همسر او. تمامي بقاياي اجساد و محتويات درون اين مقبره از سال 1920 در موزه هنرهاي زيباي بوستون نگهداري شده‌است.

مومیایی

اكنون پس از گذشت تقريبا 100 سال از آن زمان، به لطف تحقيقاتي كه FBI ماه گذشته در نشريه علمي Genes منتشر كرد باستان‌شناسان مي‌توانند با قطعيت بگويند كه سر موميايي به يك مرد و به فرماندار تعلق داشته‌است. اين دستاورد براي محققان نه تنها رمزگشايي از معمايي 100 ساله است،‌ بلكه پيشرفت قابل توجه در فناوري‌هاي آزمايش دي‌ان‌اي را به نمايش مي‌گذارد. ريتا فريد يكي از محققان موزه بوستون مي‌گويد اكنون مي‌دانيم كه FBI تكنيكي در اختيار دارد كه مي‌تواند پوسيده‌ترين نمونه‌هاي دي‌ان‌اي را بازسازي كند.

استخراج دي‌ان‌اي از موميايي كشف شده به واسطه وضعيت نامناسب محل كشف آن و قدمت بالاي آن تقريبا غيرممكن بود. به گفته اوديل لوريل متخصص علوم جنايي FBI، دي‌ان‌اي در شرايط هوايي گرم سريعتر پوسيده مي‌شود و همين موضوع باعث شده‌بود همه بپذيرند كه امكان استخراج دي‌ان‌اي از اين موميايي وجود ندارد.

اما در سال 2017 و با رمزگشايي از ژنوم نمونه‌اي باستاني از مصريان توسط محققان آلماني، اين باور شكسته شد. با اين‌همه آسيب‌هاي وارد شده به سر موميايي باعث دشوارتر شدن فرايند استخراج دي‌ان‌اي در اين مورد خاص مي‌شد. سر توسط سارقان مقبره آسيب ديده‌بود و عده‌اي از باستان شناسان نيز در مسير تلاش براي شناسايي هويت موميايي آُيب‌هاي شديدي به آن وارد كرده‌بودند.

پرونده تشخيص هويت اين موميايي در سال 2000 باز شد و در سال 2005 تيمي از متخصصان بيمارستان بوستون مطالعه روي اين موميايي را با اسكن  مغزي آغاز كردند. تلاش براي استخراج دي‌ان‌اي از دندان به جا مانده در دهان اين موميايي در سال 2009 نيز با شكست مواجه شد.

در اين مرحله بود كه توجه FBI به اين نمونه خاص جلب شد، خاص بودن اين نمونه براي FBI نه قدمت اين موميايي، بلكه چالش فني و علمي بود كه ايجاد مي‌كرد. به گفته اين مركز نيروهاي FBI همواره با شواهدي سروكار دارند كه تحت شرايط خشن و نامناسب آسيب ديده‌اند از اين رو تمرين استخراج دي‌ان‌اي از يك موميايي آسيب ديده مي‌تواند تمرين خوبي براي حل پرونده‌هاي جنايي باشد.

در نهايت در سال 2016 نمونه دندان به لوريل داده شد،‌فردي كه توانسته‌بود با موفقيت دي‌ان‌اي نوزادي 13 ماهه كه در كشتي تايتانيك غرق شده‌بود، و يك خرس 130 هزار ساله را تجزيه و تحليل كند. وي با حل كردن براده‌هاي دندان دروت محلولي شيميايي و قرار دادن اين محلول درون دستگاه كپي و توالي‌نويسي دي‌ان‌اي توانست جنسيت موميايي را از روي كروموزوم‌ها تعيين كند.