سه شنبه 24 مهر 1397 | به روز شده: 13 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 - 10:50:19 | کد مطلب: 406011 چاپ

زمین پر‌آب‌ترین نقطه جهان نیست

دانش > فضا - همشهری آنلاین:
سیاره زمین سیاره‌ای مملو از آب دیده می‌شود که از قله کوه‌ها تا ته اقیانوس‌هایش را آب فرا گرفته‌است، اما در همین شرایط نیز در مقایسه با بسیاری از دیگر نقاط سامانه خورشیدی، سیاره زمین یک بیابان بی‌آب و خشکیده‌است.

براساس گزارش ساينس الرت، تنها كافي است ميزان حجم آب زمين و ميزان مايعات موجود در آن متناسب با ابعاد سياره را با ديگر نقاط سامانه خورشيدي مقايسه كنيد.

براي مثال مي‌توان به قمر يخي اروپاي سياره مشتري، جرمي كيهاني كوچكتر از زمين اشاره كرد. دانشمندان به تازگي با استفاده از داده‌هاي 20 ساله فضاپيماي ويه‌جر دريافته‌اند حتي قمر اروپا نيز آب بيشتري نسبت به زمين دارد.

استيو ونس سياره‌شناس لابراتوار پيش‌ران جت ناسا، براي سال‌ها به تحقيق درباره اقيانوس‌ها و بسترهاي آبي در سامانه خورشيدي پرداخته‌است. وي با محاسبه ضخامت لايه‌هاي يخي و عمق اقيانوس‌ها در سرتاسر سامانه خورشيدي ميزان آب موجود در اين سامانه را دسته بندي كرده‌است. داده‌هايي كه ونس گردآوري كرده‌است، در نموداري گرافيكي ارائه شده‌اند كه در آن مي‌توان حجم آب‌ مايع را در 9 جرم كيهاني شناخته شده در سامانه خورشيدي با يكديگر مقايسه كرد.

حجم آب در اين نمودار با واحد زتاليتر (ZL) سنجيده شده‌است، واحدي كه برابر 1,000,000,000,000,000,000,000 ليتر يا يك ميليارد كيلومتر مكعب آب است.

براساس داده‌هاي سازمان ملي اقيانوس‌شتاسي و اتمسفري آمريكا،‌حجم آب زمين 1.335 زتاليتر است. در اين نمودار براي اينكه تفاوت حجم آب‌ها در ميان 9 جهان مملو از آب به خوبي آشكار شود، جرم‌هاي كيهاني از كمترين حجم به بيشترين حجم به اين ترتيب دسته بندي شده‌اند: انسلادوس، تريتون، ديون، پلوتو، زمين، اروپا، كاليستو، تيتان و گانيمد.

سیاره

گانيمد بزرگترين قمر سياره مشتري، براي مرطوب‌ترين جرم كيهاني در سامانه خورشيد بودن دليل ديگري نيز دارد، علاوه بر بالا بودن حجم آب در اين قمر،‌69 درصد از آن نيز به شكل مايع وجود دارد كه بيشترين ميزان آب مايع در كل ليست به شمار مي‌رود.

قمر ميماس، قمر سياره زحل و همچنين سرس بزرگترين سيارك سامانه خورشيدي نيز ممكن است اقيانوس‌هايي داشته باشند، اما دانشمندان هنوز از حجم و وسعت اين اقيانوس‌ها، در صورتي كه وجود داشته‌باشند، اطمينان حاصل نكرده‌اند.

ناسا درحال حاضر در تلاش است تا ماموريتي را به سوي قمر اروپا ترتيب دهد،‌ماموريتي به نام اروپا كليپر كه قرار است بين سال‌هاي 2022 تا 2025 آغاز شود. در صورت موفقيت پرتاب، اين كاوشگر قرار است تخمين دقيق‌تري از ابعاد اقيانوس‌هاي اروپا در اختيار دانشمندان قرار دهدو فوران‌هاي آب اقيانوس‌هاي اين قمر را چشيده و بو بكشد تا به اين شكل بتواند تركيبات شيميايي درون آن را شناسايي كند.

آژانس فضايي اروپا نيز درحال برنامه‌ريزي ماموريتي به نام "اكتشافگر قمرهاي يخي مشتري‌" است كه در سال 2022 آغاز شده و در سال 2030 به مشتري خواهد رسيد. دو پرواز نزديك‌گذر از كنار اروپا و هشت ماه مدارگردي به دور قمر گانيمد بخش‌هاي اصلي اين ماموريت هستند.