شنبه 3 آبان 1393 | به روز شده: 55 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 16 مهر 1387 - 19:58:07 | کد مطلب: 65204 چاپ

تضعیف و تزلزل اخلاق واعتماد عمومی

دیدگاه > ایران - فریبرز بیات:
اگر اخلاق را برداریم همه چیز مجاز می‌شود، درآن صورت« هدف»، «وسیله» را توجیه می‌کند

آنچه در ماجرای جنجال‌برانگیز  مدرک تحصیلی یک مقام برجسته اجرایی کشور بیش از هرچیز ضربه خورد «اخلاق» باورها و ارزش‌های اخلاقی از یک‌سو و «اعتماد عمومی»  و اعتماد به مسئولان اجرایی کشور از سوی دیگر است.

این دو ارزش اجتماعی، بنیاد‌های آن چیزی را تشکیل می‌دهند که در ادبیات علوم اجتماعی از آن به‌عنوان « سرمایه اجتماعی» یاد می‌شود.

سرمایه اجتماعی ضمن اینکه به‌عنوان نوعی چسب اجتماعی عامل برقراری پیوند‌ها، مناسبات و تعاملات اجتماعی است، اصول و قواعد مشترکی را در اختیار جامعه و شهروندان قرار می‌دهد که بر مبنای آن می‌توانند انتظارات و توقعات خود را از یکدیگر تنظیم کنند و در موقعیت‌های مختلف رفتارهای پیش‌بینی‌پذیری از خود نشان دهند.

به تعبیر دیگر سرمایه اجتماعی از یک طرف مشارکت پذیری و امکان مشارکت افراد در جامعه را فراهم می‌آورد و از سوی دیگر رفتارها و مناسبات اجتماعی را قاعده‌مند و پیش‌بینی‌پذیر می‌کند.

در نقطه مقابل تزلزل، کاستی و تضعیف سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و ارزش‌های اخلاقی مساوی است با نوعی آنومی اجتماعی و بی‌هنجاری که نظم فردی و اجتماعی را بر هم می‌زند و همه چیز را مجاز و مشروع می‌انگارد، چراکه نفع فردی در چنین شرایطی مقدم بر هر ارزش اخلاقی و خیر اجتماعی قرار می‌گیرد.

یافته‌های پژوهش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان پیش از این حاکی از روند به‌شدت نزولی ارزش‌های مقوم سرمایه اجتماعی چون صداقت، عدالت، انصاف، اعتماد، وفاداری و سایر ارزش‌های اخلاقی در جامعه است به‌طوری‌که میزان بی‌صداقتی و بی‌اعتمادی به مردم و مسئولان براساس نتایج این تحقیق بیش از 50درصد اعلام شده است.

اکنون با ماجرای اخیر که پشتوانه‌ای از رخدادهای ریز و درشت در سطوح دیگر را نیز در چندین سال گذشته با خود همراه دارد، به‌نظر می‌رسد سرمایه اجتماعی در جامعه ما به‌شدت ضربه خورده و به پایین‌ترین سطح خود تنزل پیدا کرده است.

باز‌سازی‌ این سرمایه اگرچه بسیار مشکل است و به سختی صورت می‌گیرد، اما مسیر این باز‌سازی‌ نه با وعظ و خطابه یا نامه و مقاله بلکه با عمل اجتماعی صادقانه و مستمر هموار می‌شود.

چند سال پیش که یک مقام مسئول ژاپنی به دروغگویی متهم شده بود در یک اقدام متهورانه دست به‌خود کشی زد او در یادداشتی که از خود بجای گذاشت علت اقدام خود را باز گرداندن اعتماد عمومی به جامعه و سیاست ذکر کرده بود.

با وجود اینکه دامنه  شعارهای اخلاقی ما بسیار وسیع‌تر از ژاپنی‌ها ست و تا‌کنون نیز افراد زیادی را  به خاطر عدم پایبندی به اصول اخلاقی طرد کرده‌ایم، اما برای جبران این خسارت معنوی و اجتماعی عظیم از مسئولان اجرایی جسور وطنی نمی‌توان انتظار داشت مانند همتایان ژاپنی دست به اقدام مشابهی بزنند تا اعتماد عمومی را به جامعه باز گردانند، ولی حداقل توقع این است که استعفا دهند و از پیشگاه ملت عذرخواهی کنند.

از دستگاه قضائی نیز به‌عنوان مسئول صیانت از کیان جامعه انتظار می‌رود با بر خورد قاطع قانونی راه را بر چنین اعمال و رفتاری که بنیادهای نظم و انسجام اجتماعی را از هم می‌گسلد، ببندد.

انتخاب سردبیر

افزایش اندک قیمت نفت

قیمت نفت در دور روز گذشته با ۲ دلار افزایش به ۸۶ دلار و ۸۳ سنت رسید.

بازگشت زودهنگام آلودگی به آسمان کلانشهرها

در روزهای پایانی هفته گذشته با نفوذ سامانه هوایی جدید، کیفیت هوای شهرهای بزرگ و صنعتی کشور افت محسوسی داشت.

موضوع روابط عمومی با بخشنامه اصلاح نمی‌شود

همشهری‌آنلاین - محمد پناهی‌فرد*: هفته گذشته اسحاق جهانگیری معاون رئیس جمهوری طی بخشنامه‌ای به وزارتخانه‌ها، موسسات و شرکت‌های دولتی و استانداری‌ها خواستار‌این شد تا مدیران در انتخاب افراد برای تصدی پست‌های سازمان مرتبط با روابط عمومی‌ها از نیروهای شایسته و با تجربه استفاده شود.

اختلاف برسر مصرف آب کشاورزی

علی ابراهیمی: آخرین برآوردها در حالی از مصرف ۹۲ درصدی منابع آبی کشور در بخش کشاورزی و هدر روی بالای آب در این بخش حکایت دارد که وزارت جهاد کشاورزی آمارهای وزارت نیرو در این مورد را غیرکارشناسی می‌داند.

چالش حقوق بشری آب در آمریکا

نمایندگانی از سازمان ملل هفته‌گذشته را در شهر دیترویت در ایالت میشیگان گذراندند تا درباره گزارش‌هایی تحقیق کنند که از وضعیت نقض حقوق بشر مردم این شهر به‌دلیل قطع آب منتشر شده‌است.

عصاره جوانه بروکلی علائم اوتیسم را بهبود می‌بخشد

همشهری آنلاین: یک مطالعه‌ جدید کوچک نشان می‌دهد ماده شیمیایی به نام سولفورافان (sulforaphane) که از جوانه‌های کلم بروکلی بدست می‌آید، ممکن است به بهبود علائم اوتیسم در برخی از افراد مبتلا کمک کند.

۴ کشته و زخمی در تیراندازی نیویورک

همشهری آنلاین: حمله به ماموران پلیس درنیویورک چهار کشته و زخمی به جای گذاشت. روزنامه ایندیپندنت نوشت فردی مهاجم که با یک تبر به چهار مامور پلیس در خیابانی شلوغ در نیویورک حمله کرد ، به ضرب گلوله کشته شد.

پوتین: اقدامات آمریکا ساختار امنیت جهانی را ازبین برده است

همشهری آنلاین: ولادیمیر پوتین رییس جمهوری روسیه اعلام کرد: اقدامات آمریکا و متحدان غربی این کشور ساختار امنیتی جهانی را از بین برده و ثبات جهان را به خطر انداخته است.

۲۱کشورآسیایی موافقتنامه تاسیس بانک سرمایه گذاری امضا کردند

همشهری آنلاین: نمایندگان و وزیران دارایی ۲۱ کشور آسیایی روز جمعه توافقنامه‌ای را به منظور ایجاد و عضویت در بانک سرمایه‌گذاری آسیا در پکن امضا کردند.

سرنوشت دستگاه‌های کارت‌خوان در انتظار شرکت‌های اینترنتی است؟

همشهری‌آنلاین - امیر عباس تقی‌پور*: خوشبختانه بازار نظردهی پیرامون پیش‌نویس اصول حاکم بر صدور پروانه‌های ارتباطات ثابت و خدمات ارتباطی ثابت که سوم شهریورماه جاری و به بهانه تمدید مجوز شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات اینترنتی پرسرعت - PAP - منتشر شد، هنوز داغ است.

ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی در توکیو برگزار می‌شود

همشهری‌آنلاین: ششمین کنفرانس آسیایی در علوم اجتماعی با عنوان ACSS ۲۰۱۵ در اوزاکای ژاپن از ۱۳ الی ۱۶ ژوئن برگزار می‌شود.

هیچ‌کس مالکیتی بر ساختمان‌های دانشگاه آزاد ندارد؛ برای تحصیلات تکمیلی برنامه داریم

همشهری آنلاین: رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی گفت: تمام ساختمان‌های دانشگاه آزاد در سراسر کشور سرمایه ملی است و هیچ‌ کس مالکیتی در آن ندارد.

کرملین: تحریم‌های غرب ملت روسیه را یکپارچه کرد

همشهری آنلاین: ویاچسلاو وولودین معاون دفتر ریاست جمهوری روسیه اعلام کرد: تحریم‌های غرب علیه روسیه ملت این کشور را یکپارچه و منسجم کرده است.

همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی برگزاری می‌شود

همشهری‌آنلاین: همایش بین‌المللی میر سیدعلی همدانی عارف و عالم بزرگ ایرانی سوم آبان ۱۳۹۳ برگزار می‌شود.

کاهش دما در مناطق مرتفع

همشهری آنلاین: از بعداز ظهر شنبه ( ۳ آبان) تا دوشنبه در مناطق مرتفع استان‌های ساحلی دریای خزر، اردبیل و آذربایجان شرقی کاهش دمای ۸ تا ۱۰ درجه‌ای و دوشنبه در خراسان شمالی و شمال خراسان رضوی افت دمای ۱۰ تا ۱۵ درجه رخ خواهد داد.

خرید ۱۲۰ هزار دلاری ایران‌ایر از بوئینگ

در نخستین معامله شرکت‌های هوافضای آمریکایی با ایران در ۳۵سال گذشته، بوئینگ به ارزش ۱۲۰ هزار دلار محصولات مربوط به هواپیما به ایران فروخت.

بیدستان میزبان دو شهید گمنام می‎شود

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکرهای پاک دو شهید گمنام دفاع مقدس با آغاز ماه محرم در روز دوشنبه پنجم آبان‌ماه برگزار خواهد شد.

جودوی نابینایان و کم بینایان قهرمان بخش تیمی شد

همشهری آنلاین: تیم ملی جودوی نابینایان و کم بینایان به مدال طلای بخش تیمی اینچئون دست یافت.