ریسک بسیار اندک و ماهیت سنگرگونهای که این فلز در برابر تورم دارد، این دارایی را به خصوص در زمان تنشهای اقتصادی و اجتماعی به گزینه اول سرمایهگذاری و ابزاری برای حفظ قدرت خرید تبدیل کرده است.
از شروع سال ۱۴۰۱ با کمرنگ شدن امیدها برای احیای برجام، بار دیگر تقاضا برای دلار و به واسطه آن تمایل برای خرید طلا نیز افزایش یافته است. به طوریکه قیمت سکه امامی از ۱۲ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان در شروع سال به عدد ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در خرداد ماه نیز رسید که این افزایش قیمت رشد بیش از ۳۰ درصدی سکه را در کمتر از سه ماه نشان میدهد.
از طرفی اخیرا با توجه به محدودیتهایی که برای خرید دلار وجود دارد هجوم تقاضا به سمت بازاری چون طلا صورت گرفته است تا جایی که این مساله ایجاد حباب قابل تجهی را در قیمت سکه در بر داشته است. در بازارهای موازی مثل سهام نیز اوضاع چندان مطلوب به نظر نمیرسد و فاصله دلار نیمایی با دلار آزاد و حتی با دلار قابل محاسبه از نرخ سکه، باعث رکود در بازار سهام شد و همین موضوع نیز التهابات بازار سکه را افزایش داد.
اقدامات کنترلی قیمت طلا
در طول سالهای اخیر شاهد آن بودهایم که هر بار کشور با التهابات اقتصادی و افزایش قیمت دلار و طلا مواجه شده، مقامات متولی وارد عمل شده و محدودیتهایی را در این بازار اعمال میکنند. این محدودیتها از بازارهای آزاد و فیزیکی گرفته تا بازارهایی با قابلیت کنترل بیشتر مثل بورس کالا و بازار آتی سکه اعمال شده است. از دستگیری سلطان طلا گرفته تا دامنه نوسان نامتقارن یا محدودیت خرید حجمی که همه را باید جزو اقدامات کنترلی دولت در بازاری چون طلا دانست. افزایش قیمت طلا در روزهای اخیر باعث شده است که مجددا معاملات طلا با محدودیتهای جدی مواجه شود هر چند نمیتوان حباب قابل توجهی که در روزهای اخیر به جان سکه طلا افتاده است را کتمان کرد.
ممنوعیت جدید در بازار گواهی سپرده سکه
در جدیدترین اقدام کنترلی صبح روز یک شنبه ۲۹ خرداد ۱۴۰۱، اعمال محدودیت در حداکثر مقدار ثبت سفارش خرید اعلام شد. طبق این اطلاعیه از روز یکشنبه ۲۹/۰۳/۱۴۰۱ تا اطلاع ثانوی حداکثر مقدار ثبت سفارش خرید در هر سفارش ارسالی برای هر کد معاملاتی (به استثنای بازار گردان ) در نمادهای معاملاتی گواهی سپرده کالایی سکه طلا به میزان ۱۰۰۰ گواهی سپرده کالایی (معادل ۱۰ قطعه سکه طلا) مجاز نخواهد بود.
در سال ۹۶ بانک مرکزی با پیشفروش بیش از ۷میلیون سکه برای مقاطع مختلف، بازار طلا را تحت تاثیر شدیدی قرار داد. این مساله باعث ایجاد التهابات تکاندهندهای در بازار سکه و خالی شدن ذخایر بانک مرکزی از سکه طلا شد. پس از این اتفاق در اواسط سال ۹۷ و درست یک سال پس از پیشفروش میلیونی سکه، بازار آتی سکه در بورس کالا نیز به بهانه خط دادن به بازار فیزیکی و التهابات بازار نقدی بسته شد. سیکل محدودیتها به همین جا ختم نشد و در سال ۹۹ به محض افزایش قیمت طلا، معاملات گواهی سکه برای چند روزی ممنوع اعلام شد و درست چند ماه بعد پس از ایجاد التهاب شدیدتر در بازار طلا، دامنه نوسان این معاملات از مثبت و منفی ۵ درصد به مثبت و منفی یک درصد کاهش یافت.
آیا قیمت طلا افزایش خواهد یافت؟
مسالهای که به نظر میرسد در حال حاضر ذهن عموم مردم را درگیر خود کرده این است که با در نظر داشتن تمامی شرایطی ذکر شده آیا همچنان قیمت طلا افزایش خواهد یافت؟ این موضوع را باید تحت تاثیر دو عامل قیمت جهانی طلا و نرخ ارز در کشور بررسی کرد. در حال حاضر انس طلا در محدوده ۱۸۴۰ دلار معامله میشود که نسبت به سقف قیمتی خود در یک سال اخیر افت ۱۰ درصدی را تجربه کرده ولی عامل دوم یعنی نرخ دلار در ایران باعث شده تا اثر افت قیمت انس طلای جهانی نه تنها خنثی شود بلکه ما شاهد رشد سکه نیز باشیم.
کدام نوع طلا برای خرید بهتر است؟
در حال حاضر امکان سرمایهگذاری در طلا به روشهای مختلفی وجود دارد. از خرید طلای آب شده، زیور آلات، سکه امامی و سایر قطعات سکه گرفته تا سرمایهگذاری در ابزارهای نوینی مثل گواهی سپرده کالایی سکه یا گواهی سپرده شمش طلا و صندوقهای طلا.در میان این ابزارها هر کدام مزایای خود را دارند اما با توجه به رشد قیمتها، بالا رفتن ریسک سرقت و همچنین دشواریهای خرید و فروش؛ ابزارهای نوین مثل صندوقهای طلا میتوانند گزینه جذابتری برای سرمایهگذاری محسوب شوند.
صندوقهای طلا راهکار گرفتن بازدهی طلا
در شرایطی که تقریبا تمامی بازارهای طلا با مشکلات و محدودیتهای مختلف مواجهاند تنها بازار موجود برای سرمایه گذاری در طلا که در حال حاضر مشمول محدودیت نشده و سرمایهگذاری در آن آسان است، صندوقهای سرمایهگذاری در طلا محسوب میشود. صندوقهای طلا تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار مدیریت میشوند. این صندوقها میتوانند بازدهی متناسب و حتی در شرایطی فراتر از بازدهی سکه در بازار آزاد را در پی داشته باشند و از طرفی مزایایی نظیر امکان سرمایهگذاری با مبالغ جزیی، نقدشوندگی بالا و نداشتن ریسک سرقت را هم با خود به همراه دارند.
پربازدهترین صندوق طلا کدام است؟
رایجترین صندوق کالایی در کشور ما، صندوقهای مبتنی بر اوراق گواهی سپرده سکه طلا هستند. در حال حاضر و با توجه به شرایط حاکم بر بازارهایی نظیر طلا، دلار و سکه باید گفت این صندوقها را میتوان نزدیکترین ابزار به طلا برای بهرهمندی از بازدهی چشمگیر این بازار در روزهای اخیر قلمداد کرد.در حالی که بازار معاملات فردایی و گواهی سپرده سکه با محدودیت مواجهاند، صندوقهای سرمایهگذاری طلا تنها ابزار معتبر برای استفاده از بازدهی این بازار محبوب به حساب میآید اما سوالی که مطرح میشود این است که کدام صندوق عملکرد بهتری در مقایسه با سایرین داشته است.
در بررسی عمکلرد صندوقهای مبتنی بر طلا در بازدههای زمانی یک هفته، یک ماهه و سه ماهه، صندوق کهربا در هر سه تایم فریم پربازدهترین صندوق مبتنی بر طلا بوده است. صندوق طلا کهربا از گروه مالی کاریزما با ثبت بازدهی ۳۲.۳۳ درصدی در بازه زمانی ۹۰ روزه رتبه اول را به خود اختصاص داده و پس از آن به ترتیب صندوق طلای مثقال آگاه، صندوق عیار مفید و صندوق طلای لوتوس به ترتیب سه صندوق بعدی با بیشترین بازدهی در یک و سه ماه اخیر محسوب میشوند.