به گزارش همشهری آنلاین، ۳ بار قهرمانی جهان و جادوگری با توپ کمترین چیزهایی است که در تعریف ادسون آرانتس دوناسیمنتو میتوان نوشت اما آمار هم نمیتواند عظمت بازی این نوابغ را به معرض نمایش گذارد. مهارتهای زیبا، سرعت حیرتآور، قدرت کنترل توپ و در آخر لباسهای زرد و آبی معروفشان در بین این همه ستاره، پله بهترین بود. پله در یک محله فقیرنشین «ترزکرآکوز» (Tres coracoes) در ۲۳ اکتبر سال۱۹۴۰ به دنیا آمد. پدرش که به دوندینو شهرت داشت یک فوتبالیست بود ولی به شهرت پسرش دست نیافت. پله از زمانی که یاد گرفت به توپ ضربه بزند عاشق فوتبال بود ولی مادرش از این علاقه زیاد راضی نبود زیرا شوهرش از مسابقات پول کمی برای خانه میآورد و مادر پله به دنبال گزینه بهتری برای آینده و سرنوشت پسرش بود. مهارت زودرس پله خیلی زود مورد توجه دی بریتو (debrito) یکی از اعضای تیم ملی برزیل قرار گرفت. در سال۱۹۵۴ در ۱۴سالگی به عضویت باشگاه قهرمانان جوانان «باورو» در «سائوپائولو» درآمد. در ۱۶سالگی بهرغم جراحت زانو که میرفت تا مشکلاتی را در زندگی حرفهای او ایجاد کند، پله به «سانتوز» رفت و تا پایان سال ۱۹۷۴ در آنجا ماند. پله و سانتوز با هم افسانه شده بودند. به اروپا سفر میکردند و بازیهای دوستانهای را پشت سر میگذاشتند اما در سال۱۹۷۲ پله دوباره به باشگاه معروف خود بازگشت.
اولین جام-اولین گل
جام جهانی۱۹۵۸ سوئد بود که عرصه را برای نشان دادن نبوغ پله باز کرد. تنها ۱۷سال داشت و یک سال پیش برنده اولین جام دوران ورزشیاش شده بود. اما با جراحت به سوئد آورده شد. در آخرین بازی گروه که بین برزیل و روسیه در گوتنبرگ انجام شد اجازه بازی پیدا کرد. برزیل این بازی را ۲ بر صفر برد و با پاس گلی که برای واوا آماده کرد نوید ظهور یک قهرمان را داد. در مرحله یک چهارم نهائی، برزیل در مقابل ولز بازی میکرد. برزیل در این بازی با یک گل پیروز شد و پله زننده تکگل بازی بود. این اولین گل ملی پله در جام جهانی بود. یکی از گلهای او توسط کارشناس و نویسنده فوتبال «برایان گرانویل» در کتابش به نام داستان جام جهانی «تلاش نفسبر» نام گرفت. برزیل برای اولین بار قهرمان جام جهانی شد و قهرمان جوان ما میرفت که در راه شهرت و ترقی بینالمللی خود گام بردارد. به فاصله کوتاهی و در مدت چند سال برزیل پادشاه بیشک فوتبال و پله ستارهای جهانی بود. او تنها ۲۱سال داشت. سالهای ۲۰ سالگی پسر جوان داستان ما سالهای پرفراز و نشیبی بود، او حتی پیش از جام جهانی ۷۰ تصمیم گرفت دیگر در جام جهانی شرکت نکند، تصمیمی عجیب که البته عملی نشد. به گواه بسیاری از کارشناسان فوتبال جهان، برزیل سال ۷۰ برترین تیم تاریخ فوتبال جهان است که پله با آن تیم هم قهرمان شد. برزیل در آن سال تمام بازیهایش را با برد به پایان رساند. با این قهرمانی برزیل برای همیشه جام ژولریمه را از آن خودش کرد. اما آخرین بازی اعجوبه برزیلی برای تیم ملی کشورش در تاریخ ۱۸ جولای ۱۹۷۱ و در برابر تیم یوگسلاوی و در شهر ریودوژانیرو بود. رکوردش هم در تیم برزیل ۶۷ برد و ۱۴ تساوی و ۱۱ باخت و ۳ قهرمانی در جام جهانی است که تا به حال کسی به آن دست پیدا نکرده است و یک نکته جالب هم اینکه برزیل در مسابقاتی که پله و گارینشا به طور همزمان بازی میکردند رنگ شکست را هرگز به خودش ندید. پله را بسیاری از کارشناسان خبره فوتبال برترین و بزرگترین فوتبالیست تاریخ جهان مینامند. پله در دوران بازی خود رکوردهای بسیاری را شکست (از جمله اولین بازیکنی که ۱۰۰۰ گل به ثمر رساند). در واقع لقب پله در دنیا «The King of Football» سلطان فوتبال و در جایی دیگر هم به «The King Pelé »یا سلطان پله معروف است. از القاب او میتوان «پرولا نگرا» (مروارید سیاه) را هم نام برد. در کارشناسی فوتبال بهرغم بسیاری از حاشیههایی که درباره پله و مارادونا وجود دارد از او به عنوان بزرگترین بازیکن تاریخ جهان نام میبرند. یکی از داستانهای جالب در مورد اسطوره برزیلی این است که در سال ۱۹۶۷ دو گروه از گروههای مسلح در نیجریه که با هم در حال جنگ بودند ۲ روز اعلام آتشبس میکنند تا بتوانند بازی دوستانه پله را در لاگوس مشاهده کنند. در پایان قرن بیستم، چهره افسانهای فوتبال برزیل عنوان بهترین فوتبالیست و بهترین ورزشکار قرن را تصاحب کرد. دوران پرشکوه بازیکنی که زمین سبز تا به حال به خود ندیده است در کاسموس به پایان رسید. پله مدتی هم به عنوان وزیر ورزش کشور برزیل در خدمت مردم فقیر کشورش بود.
زندگی بعد از فوتبال
در سال ۱۹۹۲ پله به عنوان سفیر سازمان ملل برگزیده شد. در سال ۱۹۹۵ هم به خاطر خدمات برجسته به ورزش جایزه مدال طلایی را از سوی رییسجمهور برزیل دریافت کرد، کمی بعد از طرف رییسجمهور برزیل به عنوان وزیر ورزش برزیل انتخاب شد و بعد سفیر حسن نیت یونسکو هم شد. در سال ۲۰۰۱ هم بهدلیل درگیریهایی که به خاطر اتهام رشوهگیری داشت از سمت خود کنارهگیری کرد. در سال ۱۹۹۷ هم مقام شوالیه انگلستان به صورت افتخاری به پله اهدا شد. او همچنین چندین زندگینامه هم نوشته و چندین فیلم درباره زندگیاش ساخته شده است. در سال ۱۹۸۱ و در فیلم فرار به سوی پیروزی که با حضور ستارههای فوتبال جهان و بازیگر مشهور هالیوود سیلوستر استالونه ساخته شد هم حضور داشت که در آن فیلم نقش زندانیهایی را داشتند که در کمپی از نازیهای آلمانی زندانی بودند و با برگزاری یک مسابقه فوتبال موفق به فرار شدند. جز اینها در ۱۲ فیلم و مجموعه تلویزیونی دیگر هم ایفای نقش کرده است. پله ۲ بار ازدواج کرده است که اولین آن در سال ۱۹۶۶ و با روزماری بود که ۳ فرزند از او دارد و در سال ۱۹۸۲ هم از وی طلاق گرفت، درباره اینکه چرا از رزماری جدا شد هیچگاه نخواست صحبت کند و به رغم اینکه پیش از این مدعی بود تنها عشق واقعی زندگیاش رزماری است اما در تمام این سالها هرگز درباره او حرفی نزد و دومین بار هم در سال ۱۹۹۴ با اسیریا ازدواج کرد که ۲ فرزند هم از او دارد و به نظر میرسد زندگیاش ارام و بدون حاشیه سپری میشود.
ماجرای نام «حقیقی و مستعار» او چیست؟
«میخواستند مرا به یاد توماس ادیسون و در تجلیل از او ادیسون بنامند اما خوشحالم که در نهایت نام ادسون برای من انتخاب شد. اسم سنگینتر و جدیتری به نظرم میآمد. پله؟ اسم آشغال و بیریشهای به نظر میرسید. چرا اسم ادسون را کنار بگذارم و اجازه بدهم که مرا پله بنامند؟» خودش درباره روزهای بازمشستگی اش میگفت: «هر چه پیرتر میشوم بیشتر ترجیح میدهم که خودم باشم. ادسون را میگویم. پله تمام شد و رفت. منظورم دوران بازیگری است. از طرف دیگر بسیار کوشیدهام این ۲ موجود (پله و ادسون) را کاملاً با هم یکی و ادغام کنم. به طوری که فرقی بین آنها نباشد. نه اینکه از پله بدم بیاید اما ادسون را ترجیح میدهم. آدمتر است! منظورم این است که عادیتر است. نمیدانم کی مردم حاضر میشوند که ادسون را به شام دعوت کنند و نه پله را. اگر ادسون را دعوت کنند بسیار بهتر خواهد بود. ببینید من ادسون آرانتس دوناسیمنتو هستم و پلهای که صحبتش در میان است، فقط یک افسانه ورزشی است.»
از برند ورزشی تا کافهداری
فوتبالیست داستان ما تنها به فوتبال اکتفا نکرده و پس از فوتبال وارد دنیای تجارت نیز شده است. شرکت پرایم لاسینسینگ، شرکتی در زمینه مد که مالک آن دوست قدیمی پله است، در حال حاضر برند «پله» را مدیریت میکند که شامل قراردادهایی با پوما، ال- جی، پلیاستیشن، QVC، فرمانتل مدیا، پله لومو و کافهتریا پلهارنا است.
پله اسپورتز
شرکت پله اسپورتز در سال ۲۰۰۹ در بنشیم آلمان تاسیس شد. برند «پله اسپورتز» اخیرا به بازار معرفی شده و از جولای ۲۰۱۰ با ارائه دامنه منحصربهفردی از محصولات ورزشی در فروشگاههای تخصصی کار فروش خود را آغاز کرد. گفته میشود هر بازیکن فوتبال میتواند دقیقا محصول مورد نظر خود برای یک بازی خاص یا مدل شخصیتی خود را در میان محصولات پله اسپورتز بیابد. احساسات و تکنیک ۲ مشخصه کیفی پله اسپورتز است. در واقع فلسفه این برند ناشی از اشتیاق اسطوره برزیل برای برآورده کردن تمام نیازهای یک بازیکن فوتبال برای بازی کردن، با طراحی محصولات عالی برای آنها است.
کافهتریا پلهارنا
کافهتریا پلهارنا نیز یکی دیگر از کسبوکارهای پله است. طراحی این کافهتریا با الهام از پادشاه فوتبال صورت گرفته و انواع مختلف قهوه و خوراکیهای مختلف و غذاهای سنتی را ارائه میکند. در این کافهتریا مشتریان همچنین میتوانند پیراهن، توپ یا فنجانهایی را به یادگار بگیرند. گرد هم آمدن ورزش و نوشیدنی درجه یک برزیل در کافهتریا پلهارنا صورت گرفته است. دکوراسیون این کافهتریا کاملا به تاریخچه زندگی پله اختصاص پیدا کرده است. عکسهایی از مراحل مختلف زندگی کاری او فضای کافهتریا را مزین کرده است. خدمتکاران کافهتریا لباسهایی همانند یونیفرمهای بازیکنان فوتبال در دهه ۶۰، زمان بازیکنی پادشاه پله، به تن دارند. منوی این کافهتریا یک منوی خاص به حساب میآید. این منو به بخشهای مختلفی چون «قهرمانان»، «کلاسیکها»، «یخ»، «گرم»، «شکلات»، «یادگارهای پیشکسوتان»، «نشاستهایها»، «شور و شیرین» و غیره تقسیم شده است. در این منو بیش از ۲۰ نوع قهوه، نوشیدنیهای گرم و سرد، شکلاتهای سرد و گرم و غذاهای مختلف برای ناهار و شام وجود دارد. پله همچنان قهرمانی است که در اوج ایستاده و هنوز بعد از گذشت سالها چنان عظمتی دارد که هر بار نام تیم برزیل مطرح میشود، اولین نامی که بر لبها جاری میشود «پله»
است.