همشهری آنلاین: اگر اینطور است باید تغییر جدیای در فکر و رفتارهایتان ایجاد کنید. همیشه سربههوایی او نیست که او را از موفقیت دور میکند. گاهی اشتباهاتی که خودتان در روزهای پراسترس امتحان انجام میدهید، میتواند همهی رشتههایش را پنبه کند و با شکستهای پیدرپی، اعتماد او به خودش را از بین ببرد.
مشکلات خودتان را روی دوشش نریزید
مراقب باشید ضعفها و مشکلات شما، به آیندهی فرزندتان آسیب نزند. والدین مضطرب همیشه در حال انتقال دادن اضطراب خود به بچههایشان و سردرگمتر کردن کلافی که به دست و پای کودکشان پیچیده، هستند و والدین افسرده هم با پایین آوردن اعتمادبهنفس فرزندشان و منفیبافی به او ضربه میزنند. سعی کنید بهعنوان فردی که از بیرون به رابطهی شما و فرزندتان نگاه میکند، ماجرا را ببینید. چقدر به خاطر تشویش و بدحالی خودتان به او فشار میآورید؟ فرزند شما چقدر درگیر مشکلات شما شده است؟ از همین امروز برای پایان دادن به این درگیریها تلاش کنید.
همه خانواده را بازی دهید
برای یک هفته هم که شده، باید همهی شما با دلوجان درگیر امتحانات شوید. برای این کار، باید برنامهی امتحانی فرزندتان را بدانید و قبل از اینکه هر یک از عناوین درسی خود را امتحان دهد، با او بازیهای کوتاه ۱۵ دقیقهای را در مورد محتوای آن درس انجام دهید. مثلاً میتوانید روی چند دستمالسفره، سؤالهای مهم یک درس را بنویسید و روی چند دستمال هم جواب سؤالها را یادداشت کنید و پشت میز صبحانه یک مسابقه کوچک برگزار کنید.
یکی از اعضای خانواده میتواند مسئولیت پرسیدن سؤالها را بر عهده بگیرد؛ یکی جوابها را در اختیار داشته باشد و دانشآموز کوچک شما هم عضو تیم دیگری باشد که در این مسابقه شرکت میکند. اگر پاسخ سؤال را درست بدهد، یک امتیاز به او بدهید و اگر اشتباه پاسخ داد، به کسی که برگهی جوابها در دستش است، یک امتیاز بدهید.
برای این مسابقه، جایزهای کوچک اما خوشایندی در نظر بگیرید و اگر امتیازهای دانشآموز کوچولو از رقیبش بیشتر شد، این جایزه را به او بدهید. این مسابقهها را به شیوههای مختلف و در زمانهای متفاوت میتوانید برگزار کنید و با کمکشان درس خواندن را به فعالیتی دوستداشتنی تبدیل کنید.
استرس را به صفر نرسانید
برای اینکه فرزندتان نمرهی بهتری در امتحانش بگیرد، حذف کردن همه عوامل استرسزا بهترین راه نیست. درست است که والدین کنترلگر با مدام سرک کشیدن به اتاق فرزندشان و تذکر دادن به او، استرس فراوانی را به کودکشان تزریق میکنند اما والدین سهلانگاری که همهچیز را به عهده کودک میگذارند هم خدمتی به او نمیکنند.
یادتان نرود که استرس گاهی میتواند مثل یک نیروی محرک به او برای رسیدن به هدفش کمک کند. البته نباید این آش را بیشازاندازه شور کنید و فشار روانی غیرقابلتحملی به او وارد کنید، اما اینکه از او بخواهید سرِ برنامهای که مشخص کرده، بماند و با بازیگوشی از برنامهای که خودش ریخته سرپیچی نکند، استرس زیادی را به فرزندتان تحمیل نخواهد کرد.
از شکست غول نسازید
گفتیم که کمی استرس برای فعالتر شدن فرزندتان بد نیست اما مراقب باشید با کمالگرایی و انتظارات بیجا، همه وجود فرزندتان را غرق اضطراب آسیبزننده نکنید. هیچوقت فرزندتان را با کودکان دیگر مقایسه نکنید و او را نه با نمرهای که میگیرد، بلکه با تلاشی که میکند، قضاوت کنید. اجازه ندهید نگرانی فرزندتان در مورد نمرهای که بعد از همهی زحماتش قرار است مایه قضاوت شدنش باشد، او را از رسیدن به اهدافش بازبدارد.
با او حرف بزنید
نگذارید فرزندتان بار نگرانیهایش را تنها به دوش بکشد. در این روزهای پایان سال، هر روز سری به اتاقش بزنید و وقتی دو نفرتان تنها هستید، در مورد احساسات و نیازهایتان با هم گپ بزنید. پیادهرویهای عصرگاهی در پارک نزدیک خانهتان هم میتواند پیشنهاد خوبی باشد.
با استفاده از این فرصت یکساعته هم خستگی ذهنی فرزندتان را از بین میبرید و هم از حال و هوایش باخبر میشوید؛ اما مراقب باشید که این گپ زدنها شکل سرزنش کردن و نصیحت کردن به خود نگیرد و بهویژه در ساعات قبل از امتحان یا قبل از خواب او، خیال نصیحت و تنبیه کردنش را از سرتان بیرون کنید.
ساعت خوابش را تغییر ندهید
خواب کافی نهتنها آرامش را بیشتر میکند، بلکه توانایی مغز برای بازیابی اطلاعات و یادگیری دادههای جدید را بالا میبرد، پس در روزهای امتحان یک قانون مهم را در خانه تصویب کنید. قانونی که خوابیدن در یک ساعت معین – که ممکن است یکی، دو ساعت بعد از ساعت همیشگی باشد- و البته ممنوعیت استفاده از تلفن همراه و تبلت از یک ساعت قبل از خواب جزو آن است. محققان میگویند بازی با گوشی و تبلت و کار کردن با لپتاپ در ساعات پایانی شب باعث بیخوابی میشود، پس نگذارید عامل دیگری با استرس شبهای امتحان همراه شود و فرزندتان را از خواب آرام و بهاندازهای که میتواند ذهنش را برای فردا آماده کند، محروم کند.
گذشته از این، نگذارید چرت میانروزی فرزندتان از یک ساعت طولانیتر شود، چراکه محققان میگویند بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه خواب نیمروزی میتواند انرژی زیادی را به فرد تزریق کند اما خواب طولانی میانروزی کمکی به او نمیکند.
راه فرار را باقی بگذارید
در روزهای امتحان او را از همه تفریحاتش محروم نکنید. اجازه دهید که یکی از فعالیتهایی را که به او انرژی نشاط میدهد، حتی در این روزها هم انجام دهد. اگر گوش کردن به موسیقی یا نواختن ساز حالش را خوب میکند، از او بخواهید که در این روزها هم چنددقیقهای به این کارها بپردازد و اگر اهل ورزش کردنش است، تمرینهای ورزشیاش را یکدفعه کنسل نکنید. زندگی که جز درس خواندن هیچچیز دیگری در آن نباشد، حتی برای یک هفته هم قابلتحمل نیست و شما میتوانید با برنامهریزی درست و تعیین زمان مناسب انجام هر کار، فرزندتان را از چنین زندگی خلاص کنید.
مراقب خوردوخوراکش باشید
فقط تقویت کردن فرزندتان با خوراکیهای پرکالری نمیتواند به موفقیتش در این روزها کمک کند. برای اینکه کودکتان در فصل امتحانها شرایط جسمی و روانی بهتری داشته باشد، باید مراقب خوراکیها و هلههولههایی که میخورد، باشید. مواد غذایی ناسالم مثل سوسیس و کالباس و خوراکیهای حاوی نگهدارندههای شیمیایی، اضطراب را بیشتر میکنند و با تحریکپذیر و بدخلق کردنش، آرامش را در این روزهای سخت از او میگیرند.
گذشته از این، یادتان نرود که استرس امتحانها و ساعتها روی صندلی نشستن برای درس خواندن، ممکن است او را دچار یبوست کند، پس به رژیم غذاییاش سبزیجات برگ سبزی را که سرشار از فیبر هستند، اضافه کنید و قبل از ایجاد شدن این مشکل، با آن مبارزه کنید.
خانه را مرتب کنید
آشفتگی بصری، میتواند آرامشش را از بین ببرد و بیآنکه چیزی بگوید، تمرکز کردن را برایش سخت کند. سعی کنید در این روزها بیشتر از هرزمانی به نظم و تمیزی خانهتان توجه کنید. شاید فرزندتان در ظاهر اعتراضی نکند اما زندگی کردن در خانه آشفته، میتواند رسیدن به هدفش را برای او سخت کند.
ذهنش را آرام کنید
به فرزندتان تکنیکهای تنآرامی را آموزش دهید. از او بخواهید ۱۰-۱۵ دقیقه درحالیکه یک موسیقی آرام را پخش کرده، روی زمین اتاقش دراز بکشد و به هیچچیز فکر نکنید.
به او یاد دهید که در این زمان خودش را در مکانی آرامشبخش و رؤیایی تصور کند و با تمام شدن موسیقی از جایش بلند شود. همین ۱۰ دقیقه آرامش جسمی و روانی داشتن، میتواند انرژیاش را برای دوباره درس خواندن یا حاضر شدن در جلسه امتحان بیشتر کند.
تغییرها را برای بعد بگذارید
اگر قصد دارید دکوراسیون خانهتان را عوض کنید، به خانه دیگری بروید یا تغییری در وسایلتان ایجاد کنید، این کار را به هفتههای بعد از امتحانات موکول کنید.
تغییرات بهظاهر کوچک و بیاهمیتی که در این روزها در خانهتان ایجاد میکنید، تمرکز فرزندتان را از بین میبرند و نمیگذارند با همه وجودش درگیر درس و امتحاناتش شود.
شکستها را تحلیل کنید
به جای اینکه شکست را به چماقی برای همیشه تهدید کردنش تبدیل کنید، با تحلیل دلایل شکست، به او برای موفق شدن در آینده کمک کنید. بدون نگاه سرزنشبار و لحن قضاوتگرانه، در مکانی دوستداشتنی مثل پارک یا کافهی موردعلاقهاش، با هم در مورد آنچه اتفاق افتاده، صحبت کنید. به فرزندتان بگویید که در هر شرایطی از او حمایت میکنید و این گفتوگو تنها برای بررسی آنچه اتفاق افتاده و درس گرفتن از آن انجام میشود.