همشهری آنلاین- مرضیه ثمرهحسینی: بازار برنج در سالی که گذشت شاهد افزایش عرضه و به تبع آن کاهش قیمتها بود. در سال ۱۴۰۱ به دنبال افزایش تولید برنج و همچنین حذف ممنوعیت واردات، قیمت برنج ایرانی کاهش پیدا کرد اما به رغم کاهش قیمتها شاهد کاهش تقاضا در این بخش بودیم و گزارشها حاکی از این بود که برنج روی دست کشاورزان مانده است.
این در حالی است که به مردادماه و زمان برداشت برنج ایرانی نزدیک میشویم. یکی از کشاورزانی که در زمینه کشت و فروش برنج در شمال کشور فعال است درباره وضعیت امسال تولید برنج به همشهری آنلاین گفت: امسال هزینههای کاشت برنج خیلی افزایش یافته و با وجود هزینههای بالا هیچ سودی کسب نمیکنیم این در حالی است که هنوز خیلی از کارخانهها پر از برنج است و برنج مانده هم خریدار ندارد بر همین اساس پیشبینی میشود میزان تولید امسال کاهش یابد.
تولید برنج کاهش یافت
دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران هم با تایید کاهش میزان تولید برنج در داخل کشور به همشهری آنلاین گفت: کارشناسان ما برای برآورد میزان تولید برنج و وضعیت بازار این محصول، در دو مرحله اقدام به تهیه گزارش و آمار میکنند که میزان بارندگی و بذرهایی که خریداری و نشاء شده، نشان میدهد ما نسبت به سال قبل کاهش تولید داریم اما اینکه این کاهش چه میزان و عددی است فعلا قابل برآورد نیست و اواسط مردادماه میتوان در این باره عدد تقریبی اعلام کرد ولی در مجموع به نظر میرسد نسبت به سال قبل کاهش تولید برنج داریم.
مسیح کشاورز در ادامه در مورد تاثیر کاهش تولید بر بازار برنج بیان کرد: اگر همزمان با کاهش تولید، میزان عرضه برنج هم کاهش یابد میتواند باعث افزایش قیمت برنج شود چون اگر کسری برنج کشور که از محل واردات تامین میشود تامین نشود قیمتها هم افزایش خواهد یافت مانند سال ۱۴۰۰ که با اینکه تولید ما به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن کاهش یافته بود ممنوعیت واردات برقرار شد و به دنبال آن هم شاهد افزایش قیمت و کمبود برنج خارجی بودیم و برنج ایرانی هم تا ۲۰۰ هزار تومان بالا رفت.
به واردات برنج نیاز داریم
امسال، قانون ممنوعیت برنج برقرار است و به احتمال زیاد از مردادماه اجرایی شود. دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران در مورد ممنوعیت واردات برنج گفت: دوره ممنوعیت به وضعیت بازار و کمبود کالا بستگی دارد اما در قانون ۴ ماه تعیین شده است ولی نکته مهم این است که ما امسال واردات بیرویه نداشتهایم و طبق آمار گمرک، میزان واردات برنج به ایران عدد قابل توجهی نیست و میزان واردات انجامشده هم تقریبا مصرف شده و چیزی به عنوان ذخیره بخش خصوصی وجود ندارد که بخواهد در دوره ممنوعیت وارد بازار شود.
کشاورز در مورد میزان نیاز کشور به واردات برنج گفت: امسال تا الان در مجموع ۳۰۰ هزار تن برنج وارد شده که ۳۰ تا ۴۰ هزار تن از سوی بخش دولتی بوده و بخش خصوصی ۲۶۰ هزار تن بیشتر وارد نکرده اما ما به طور متوسط در ماههای عادی بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تن و در ماههایی مثل ماه رمضان و عید و محرم و الان که حجاج در حال بازگشت هستند حداقل به واردات ۲۰۰ هزار تن برنج در ماه نیاز داریم که اگر تا امروز را حساب کنیم و ماه محرم و بازگشت حجاج را در نظر بگیریم خیلی از برنامه عقب هستیم.
کشاورز با تاکید بر اینکه دولت و وزارت جهاد کشاورزی باید برای تنظیم بازار برنج فکر جدی کنند تا امنیت غذایی کشور به مخاطره نیفتد، ادامه داد: تلاش ما بر این بوده که با افزایش عرضه، برنج ایرانی به قیمت ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان برسد و کسانی که ذائقهشان برنج ایرانی است بتوانند راحتتر آن را خریداری و مصرف کنند ولی اگر ممنوعیت واردات در کنار کاهش تولید اتفاق بیفتد ممکن است قیمت برنج ایرانی دوباره دوبرابر یا سه برابر بشود و علاوه بر آن شرایط سال ۱۴۰۱ رخ میدهد که شاهد رکود بازار برنج ایرانی بودیم.
برنج گران میشود؟
هدف قانون ممنوعیت واردات برنج، حمایت از برنج ایرانی در زمان فصل برداشت است. دبیر انجمن تولیدکنندگان و تامینکنندگان برنج ایران در پاسخ به اینکه اگر ممنوعیت اعمال نشود چقدر به کشاورزان ایرانی آسیب وارد میشود؟ گفت: بررسیها نشان میدهد کشاورزان محصول خود را با سود منطقی میفروشند و این واسطهگران و دلالان هستند که چون منتظر سود ۱۰۰ درصدی بودهاند ضرر کرده و اعلام میکنند برنج مانده است در حالی که همه شرکتهای زیرمجموعه انجمن در شمال کشور در حال خرید محصول هستند و برنجی روی دست کشاورز نمانده است.
کشاورز در مورد تاثیر ممنوعیت واردات بر قیمت برنج خارجی هم گفت: امکان گران کردن قیمتها برای واردکنندگان وجود ندارد چون مستندات آن موجود است و سازمان حمایت این اجازه را نمیدهد اما وقتی عرضه کم میشود هر کسی در خردهفروشیها و بنکداریها طبق شرایطی که پیش میآید و بر اساس سود و انصاف خودش کالایش را میفروشد چنانچه در سالهای قبل شاهد گرانی ۲۰ تا ۴۰ درصدی قیمت برنج خارجی بودیم و با توجه به اینکه ماه محرم نزدیک است و تقاضا هم بیشتر میشود اگر کاهش تولید با ممنوعیت واردات همزمان شود احتمال تکرار این وضعیت وجود دارد.