همشهری آنلاین- حمیدرضا رسولی: سینما سپیده که سال ۱۳۲۲ در خیابان انقلاب فعلی و نبش خیابان وصال شیرازی شروع به کار کرد تنها سینمای تهران بود که در آن سالها به تماشاگرانش بلیت نیمبها می فروخت و با همین ترفند علاقهمندان به فیلمهای خارجی را جذب کرد.
خواندنیهای بیشتر را اینجا دنبال کنید
داریوش مودبیان، کارگردان و بازیگر، معتقد است سینما دیانا که بعد از پیروزی انقلاب به سپیده تغییر نام پیدا کرد نخستین سینمای فرهنگی پایتخت به شمار می رود. او در این باره می گوید: «این سینما در سال ۱۳۲۲ ساخته شد و از همان بدو تاسیس نزدیک به دانشگاه تهران بود. در آن سالها مسئولان دانشگاه به دانشجویان بلیت نیمبهای سینما دیانا را می دادند تا آنها را به تماشای فیلم علاقهمند کنند.
کافه کالیفرنیا هم که یک پاتوق روشنفکری بود دقیقا در همسایگی این سینما قرار داشت و بخشی از تماشاگران سینما دیانا هم از این کافه می آمدند. فدراسیون شطرنج هم روبهروی سینما بود و شطرنجبازها که عمدتا افراد متفکری بودند برای تماشای فیلم به سینما دیانا می آمدند.
از همه مهمتر اینکه چند انتشاراتی معروف هم در کوچه اسکو که نزدیک به سینما بود فعالیت می کردند و افراد فرهیخته ای که برای خرید کتاب به این کوچه رفت و آمد می کردند با دیدن سینما دیانا برای دیدن فیلم سینمایی به صرافت می افتادند. به همین دلیل خیلی ها دیانا را نخستین سینمای فرهنگی تهران می دانستند.»
سینما کریستال در تقاطع خیابان جمهوری و لالهزار یکی دیگر از سینماهای تازهتاسیس دهه ۲۰ بود که با اکران فیلم های هنری مشهور شد. سینما کریستال عمده شهرتش را مدیون اکران نخستین فیلم دوبله تاریخ سینمای ایران است. فیلم سینمایی «وعده نخستین دیدار» که توسط اسماعیل کوشان و ابوالقاسم تفضلی در سال ۱۳۲۴ دوبله شده بود برای نخستین بار در سینما کریستال به نمایش درآمد و در آن مقطع سر و صدای زیادی به راه انداخت.
شادمهر راستین، پژوهشگر و فیلمنامهنویس، معتقد است ویژگی های منحصر به فرد موجب اکران فیلم های خاص در سینما کریستال شده بود. او در این باره می گوید: «یکی از مزیت های ویژه سینما کریستال این بود که پرده عریضی داشت و انحصار پخش فیلم های ۷۰ میلیمتری را داشت. حتی در سالهای بعد از انقلاب هم فیلم های ۷۰ میلیمتری فقط در همین سینما به نمایش درمی آمد که یک ویژگی منحصر به فرد بود.»