سه شنبه 28 دی 1395 | به روز شده: 13 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 10 خرداد 1390 - 13:42:44 | کد مطلب: 136585 چاپ

آشنایی با گنبد

فرهنگ > هنر - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
گنبد در فرهنگ معماری معمولاً به پوششی منحنی که به صورت نیم کره فضاهای استوانه‌ای یا چند ضلعی به کمک یا بدون کمک گوشواره‌ها اجرا می‌گردد، اطلاق می‌شود

همچنین گنبد، به آن دسته از بناهای آرامگاهی که به صورت منفرد و گاه پیوسته دارای قاعده استوانه‌ای یا چند ضلعی و پوشش گنبدی بزرگ و مرتفع و از دیدگاه معماری دارای خصوصیات تقریباً مشابهی هستند، نیز گفته می‌شود. مانند گنبد سلطانیه، گنبد عالی ابر قو، گنبد سبز و ...

در دایرةالمعارف فارسی، ذیل مدخل «گنبد» آمده است: طاق‌های بلند و معظم مساجد و ابنیۀ قدیمی دیگر، به شکل نیم‌کرۀ نوک‌دار یا هرم یا مخروط، که روی آنها عموماً کاشی‌کاری می‌شده است. از گنبدهای مشهور اینها را می‌توان نام برد: گنبد جبلیه، گنبد سبز، گنبد سرخ، گنبد سلطانیه، گنبد شیخ جنید، گنبد علویان، گنبد عالی، گنبد قابوس، گنبد غفاریه .

وجه تسمیه این بناها از گنبد بزرگ و مرتفعی است که بر فراز اغلب آنها دیده می‌شود.

در تعریفی دیگر، گنبد ساختمانی سهمی شکل روی شبستان مسجدها و امامزاده‌ها، سقف یا پوشش نیمکره است.

در منطقه کویری ایران مثل کرمان، یزد، کاشان و حتی خراسان خانه هائی که از گل و خشت خام ساخته شده اند گنبدهای گلی دارند

در مجله حاضر تعدادی از گنبد‌های تاریخی و دیدنی کشورمان را معرفی کرده‌ایم: