سه شنبه 7 مرداد 1393 | به روز شده: 1 ساعت و 33 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 17 بهمن 1385 - 20:02:08 | کد مطلب: 15106 چاپ

مفاهیم: تولید ناخالص ملی چیست؟

اقتصاد > اقتصاد‌ملی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «تولید ناخالص ملی» یکی از پرکاربردترین واژه های عرصه سیاستگذاری عمومی است.

معنای این واژه عبارت است از مجموع ارزش پولی کالاها و خدمات نهایی تولید شده در یک سال مشخص با استفاده از عوامل تولیدی که متعلق به شهروندان یک کشور می باشد.
منظور از کالاها و خدمات نهایی نیز آن دسته از کالاها یا خدماتی است که به مصرف کننده نهایی فروخته می شود یا به هر طریق دیگر به دست او می رسد.

محاسبه کالاها و خدمات نهایی در ارزیابی تولید ناخالص ملی به منظور پرهیز از دوبار محاسبه شدن برخی کالاها یا خدمات در کل تولید ناخالص ملی است. به عنوان مثال ارزش فولادی که به شرکت خودروسازی فروخته می شود به طور جداگانه در مجموع تولید ناخالص ملی محاسبه نمی شود چرا که ارزش آن هنگام فروش خودرو در قیمت نهایی آن محاسبه می گردد.

واژه تولید ناخالص ملی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی با واژه "تولید ناخالص داخلی" ارتباط نزدیک دارد. البته این دو واژه با یکدیگر تفاوت هایی دارند. اختلاف آنها از آنجا ناشی می شود که در هر زمان تعدادی از شرکت هایی که در مالکیت خارجی هاست در داخل یک کشور به تولید کالا و خدمات مشغولند و در طرف مقابل شرکت هایی که در مالکیت اتباع آن کشور هستند و یا شهروندان آن کشور در سایر کشورها به تولید کالا و خدمات می پردازند.

بر این اساس تولید ناخالص ملی عبارت است از ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی تولید شده در داخل یک کشور در یک سال مشخص (تولید ناخالص داخلی) منهای ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده در داخل توسط خارجی ها به اضافه ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده توسط شهروندان آن کشور در سایر کشورهای خارجی. بنابراین، اگر شهروندان یک کشور از سرمایه گذاری خود در خارج درآمد بیشتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری های خود در آن کشور به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آنها بیشتر از تولید ناخالص داخلی خواهد بود.

در طرف مقابل اگر شهروندان این کشور از سرمایه گذاری های خارجی خود درآمد کمتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری در کشور آنها به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آن کشور از تولید ناخالص داخلی آن کمتر خواهد بود. همچنین از تقسیم رقم تولید ناخالص ملی بر تعداد جمعیت کشور تولید ملی سرانه به دست می آید.

محاسبه تولید ناخالص ملی کشورها که یک کار پر زحمت است از جهات مختلف همچون تسهیل سیاستگذاری اقتصادی توسط دولت، کمک به برنامه ریزی تصمیم گیران بخش خصوصی، آزمون نظریه های اقتصادی و نیز مقایسه بین المللی کشورها از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال اگر سیاستگذاران دولتی افزایش رشد اقتصادی و رفاه مادی را از طریق اعمال سیاست های پولی و مالی جزو اهداف سیاست های اقتصاد ملی قرار دهند آنها به شیوه منطقی برای قیمت گذاری به منظور ارزیابی عملکرد اقتصاد برای تسریع یا کاهش سرعت آن نیازمند هستند که این همان شاخص تولید ناخالص ملی است.

به علاوه سیاستگذاران بخش خصوصی نیز برای انجام سرمایه گذاری های جدید در کارخانجات و تجهیزات یا تولید محصولات جدید از اطلاعات کلان ناشی از محاسبه تولید ناخالص داخلی به منظور پیش بینی سطوح تقاضای احتمالی برای محصولاتشان و نیز روندهای آتی در هزینه های مختلف تولید سود می جویند. همچنین ثبت تاریخی آمارهای ملی اطلاعات لازم برای اقتصاد دانان به منظور آزمون و اصلاح نظریاتشان درباره عملکرد واقعی اقتصاد ملی و نیز از این طریق بهبود درک سیاستگذاران از پیامدهای سیاست هایشان فراهم می کند.

اگرچه شاخص های تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی از جامع ترین شیوه ها برای ارزیابی کل تولید در اقتصاد ملی است اما این شاخص ها (به ویژه موقعی که تبدیل به سرانه می شوند) حتی از لحاظ نظری شیوه خوبی برای نشان دادن رفاه کلی اقتصادی نیست. این شاخص ها در بهترین وضعیت تنها ابزاری برای نشان دادن سطوح کنونی نرخ فعالیت های تولیدی است، در حالی که رفاه کلی اجتماعی یک مفهوم گسترده تر از رفاه اقتصادی است که به طور دقیق نمی توان آن را با تولید ناخالص ملی یا تولید ناخالص داخلی ارزیابی کرد.

برای محاسبه تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی یک کشور سه شیوه مختلف وجود دارد. اول محاسبه به روش هزینه است که در آن تولید ناخالص ملی عبارت است از مجموع ارزش پولی هزینه هایی که برای خرید کالاها و خدمات نهایی توسط خانوارها (مصرف)، شرکت ها (سرمایه گذاری)، دولت (خریدهای دولتی) و سایر کشورها (خالص صادرات) می پردازند. دوم محاسبه به روش درآمد است که تولید ناخالص ملی از مجموع ارزش پولی درآمدهای مختلفی- شامل حقوق و دستمزد، سود، اجاره- که مردم از تولید همان کالاها و خدمات نهایی به دست می آورند.

سوم محاسبه به شیوه بازده است که در آن تولید ناخالص ملی ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی است که توسط تولید کنندگان مختلف تولید می شود؛ منهای هزینه پرداختی آنها برای مواد اولیه و نیز کسر کردن استهلاک و انجام تعدیل های لازم. اگرچه در هر سه شیوه رقم تولید ناخالص داخلی باید یکسان باشد اما در عمل ممکن است تفاوت هایی وجود داشته باشد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

نظر ۸ مرجع تقلید درباره مبلغ زکات فطره

همشهری آنلاین: طبق فتوای علما مبلغ زکات فطره سه کیلو از قوت غالب افراد است که در ایران معمولاً بر اساس قیمت گندم یا برنج محاسبه می‌شود؛ در این راستا مراجع تقلید در آستانه‌ عید سعید فطر، نظر خود را درباره مبلغ فطریه اعلام کردند.

احکام نماز عید فطر

همشهری آنلاین: ماه مبارک رمضان به پایان می‌رسد و روزه‌داران و بندگان به پیشواز عید بندگی می‌روند و در اولین روز از ماه شوال، خود را آماده می‌کنند تا به شکرانه یک ماه بندگی و توفیق عبادت، نماز عید فطر را به جا آورند.

وزارت علوم: مشمولان غایب از طرح سربازی هیات علمی خارج می‌شوند

همشهری آنلاین: مرکز نظارت و ارزیابی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با صدور اطلاعیه‌ای زمان آموزش نظامی کوتاه مدت اعضای هیات علمی طرح سربازی را اعلام کرد.

تلاش فوری و موثر کشورهای اسلامی برای کمک به مردم مظلوم غزه

همشهری آنلاین: رییس‌جمهوری کشورمان در گفت‌وگوی تلفنی با رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه، بر ضرورت تلاش فوری و همکاری جدی کشورهای اسلامی برای کمک موثر به مردم غزه، توقف فوری حملات رژیم صهیونیستی و رفع حصر غزه تاکید کرد.

آیین‌نامه پذیرش بدون آزمون دانشجویان استعدادهای درخشان ابلاغ شد

همشهری آنلاین: آیین‌نامه پذیرش بدون آزمون دانشجویان استعدادهای درخشان در دوره کارشناسی ارشد، توسط دکتر جعفر میلی منفرد معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری برای اجرا در سال تحصیلی ۹۵ - ۹۴ ابلاغ شد.

تیترهای اول روزنامه‌های ۶ مرداد ایران

همشهری‌آنلاین: نگاهی داریم به تیترهای یک ۱۵ روزنامه صبح ایران در ششمین روز از مرداد ۱۳۹۳:

تیترهای اول هفت روزنامه‌های ورزشی ایران در روز ۶ مرداد

همشهری آنلاین: یترهای اول هفت روزنامه‌های ورزشی ایران در روز ۶ مرداد سال ۹۳ به شرح زیر است:

محکومیت حمله به راهپیمایی روز قدس در نیجریه از سوی وزارت‌خارجه

همشهری آنلاین: سخنگوی وزارت امور خارجه حمله مسلحانه به تظاهر کنندگان راهپیمائی روز قدس در شهر زاریای نیجریه را که منجر به شهادت تعدادی از تظاهرکنندگان روزه دار شد ، شدیداً محکوم کرد.

​پنجاه‌ و یکمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شد

همشهری‌آنلاین: پنجاه‌ و یکمین شماره ماهنامه تخصصی مدیریت ارتباطات به صاحب‌امتیازی و مدیرمسؤولی امیر عباس تقی‌پور و سردبیری امیر لعلی منتشر شد.

شکست رئال، برد دوباره منچستریونایتد

جواد نصرتی: با نزدیک شدن شروع فصل در اروپا، تیم‌های باشگاهی بزرگ و کوچک این قاره، وارد فاز تمرین‌های جدی‌تر شده‌اند و بازی‌های دوستانه باشگاهی هم تراکم و تعداد بیشتری پیدا کرده است.

بره یک چشم

استانبول: به دنیا آمدن بره‌ای که یک چشم بزرگ وسط پیشانی‌اش دارد بسیاری از خبرگزاری‌های جهان را به مقایسه آن با سیکلوپ‌ها (غول‌های یک‌چشم در اسطوره‌های یونان) وا‌داشت.

سبک‌ترین صندلی چرخدار برقی جهان

همشهری آنلاین: داشتن یک صندلی چرخدار قوی برقی بادوام برای افرادی که به کلی ناتوان از راه رفتن هستند، گاهی از ضروریات است. اما افرادی که فقط محددیت حرکت دارند، اغلب به وسیله‌ای نیاز دارند که تاحدی میزان نیازشان به راه رفتن برای انجام دادن کارها را کاهش دهد.

اینستاگرام ضربه‌ای مرگبار به فتوژورنالیسم بود

همشهری آنلاین: مینو عطابخشی از خبرگزاری شفقنا با دکتر یونس شکرخواه سردبیر همشهری آنلاین گفتگویی انجام داده است درباره اینستاگرام که در پی‌ می‌آید:

مطالعات میان رشته‌ای قرآنی پاسخگوی بسیاری از مشکلات جامعه است

همشهری آنلاین: رئیس شورای اسلامی شهر تهران با بیان اینکه جهاد دانشگاهی می‌تواند در زمینه مطالعات بین رشته‌ای قرآنی موفق عمل کند، گفت: جهاد دانشگاهی می‌تواند با طرح و مدیریت مطالعات میان رشته‌ای قرآنی، فضای جدیدی را در جامعه ترسیم کند تا پاسخگوی بسیاری از مشکلات باشد.

آشنایی با روش تهیه یک وعده غذای سبک

همشهری آنلاین: این بار یک غذای قدیمی را به شما توصیه می‌کنیم که می‌تواند شما را از هجوم گرما محفوظ کند.

مجموعه تصاویر فصل نهم سریال ۲۴

همشهری آنلاین-مهدی تهرانی: ۴ سال پس از اتمام فصل هشتم سریال پرمخاطب ۲۴؛ فصل نهم با نام "یک روز دیگر زنده بمان" از اردیبهشت سالجاری به روی آنتن رفت و پس از ۱۲ قسمت پخش؛ در تیرماه به پایان رسید.