دوشنبه 3 آذر 1393 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 17 بهمن 1385 - 19:02:08 | کد مطلب: 15106 چاپ

مفاهیم: تولید ناخالص ملی چیست؟

اقتصاد > اقتصاد‌ملی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «تولید ناخالص ملی» یکی از پرکاربردترین واژه های عرصه سیاستگذاری عمومی است.

معنای این واژه عبارت است از مجموع ارزش پولی کالاها و خدمات نهایی تولید شده در یک سال مشخص با استفاده از عوامل تولیدی که متعلق به شهروندان یک کشور می باشد.
منظور از کالاها و خدمات نهایی نیز آن دسته از کالاها یا خدماتی است که به مصرف کننده نهایی فروخته می شود یا به هر طریق دیگر به دست او می رسد.

محاسبه کالاها و خدمات نهایی در ارزیابی تولید ناخالص ملی به منظور پرهیز از دوبار محاسبه شدن برخی کالاها یا خدمات در کل تولید ناخالص ملی است. به عنوان مثال ارزش فولادی که به شرکت خودروسازی فروخته می شود به طور جداگانه در مجموع تولید ناخالص ملی محاسبه نمی شود چرا که ارزش آن هنگام فروش خودرو در قیمت نهایی آن محاسبه می گردد.

واژه تولید ناخالص ملی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی با واژه "تولید ناخالص داخلی" ارتباط نزدیک دارد. البته این دو واژه با یکدیگر تفاوت هایی دارند. اختلاف آنها از آنجا ناشی می شود که در هر زمان تعدادی از شرکت هایی که در مالکیت خارجی هاست در داخل یک کشور به تولید کالا و خدمات مشغولند و در طرف مقابل شرکت هایی که در مالکیت اتباع آن کشور هستند و یا شهروندان آن کشور در سایر کشورها به تولید کالا و خدمات می پردازند.

بر این اساس تولید ناخالص ملی عبارت است از ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی تولید شده در داخل یک کشور در یک سال مشخص (تولید ناخالص داخلی) منهای ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده در داخل توسط خارجی ها به اضافه ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده توسط شهروندان آن کشور در سایر کشورهای خارجی. بنابراین، اگر شهروندان یک کشور از سرمایه گذاری خود در خارج درآمد بیشتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری های خود در آن کشور به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آنها بیشتر از تولید ناخالص داخلی خواهد بود.

در طرف مقابل اگر شهروندان این کشور از سرمایه گذاری های خارجی خود درآمد کمتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری در کشور آنها به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آن کشور از تولید ناخالص داخلی آن کمتر خواهد بود. همچنین از تقسیم رقم تولید ناخالص ملی بر تعداد جمعیت کشور تولید ملی سرانه به دست می آید.

محاسبه تولید ناخالص ملی کشورها که یک کار پر زحمت است از جهات مختلف همچون تسهیل سیاستگذاری اقتصادی توسط دولت، کمک به برنامه ریزی تصمیم گیران بخش خصوصی، آزمون نظریه های اقتصادی و نیز مقایسه بین المللی کشورها از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال اگر سیاستگذاران دولتی افزایش رشد اقتصادی و رفاه مادی را از طریق اعمال سیاست های پولی و مالی جزو اهداف سیاست های اقتصاد ملی قرار دهند آنها به شیوه منطقی برای قیمت گذاری به منظور ارزیابی عملکرد اقتصاد برای تسریع یا کاهش سرعت آن نیازمند هستند که این همان شاخص تولید ناخالص ملی است.

به علاوه سیاستگذاران بخش خصوصی نیز برای انجام سرمایه گذاری های جدید در کارخانجات و تجهیزات یا تولید محصولات جدید از اطلاعات کلان ناشی از محاسبه تولید ناخالص داخلی به منظور پیش بینی سطوح تقاضای احتمالی برای محصولاتشان و نیز روندهای آتی در هزینه های مختلف تولید سود می جویند. همچنین ثبت تاریخی آمارهای ملی اطلاعات لازم برای اقتصاد دانان به منظور آزمون و اصلاح نظریاتشان درباره عملکرد واقعی اقتصاد ملی و نیز از این طریق بهبود درک سیاستگذاران از پیامدهای سیاست هایشان فراهم می کند.

اگرچه شاخص های تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی از جامع ترین شیوه ها برای ارزیابی کل تولید در اقتصاد ملی است اما این شاخص ها (به ویژه موقعی که تبدیل به سرانه می شوند) حتی از لحاظ نظری شیوه خوبی برای نشان دادن رفاه کلی اقتصادی نیست. این شاخص ها در بهترین وضعیت تنها ابزاری برای نشان دادن سطوح کنونی نرخ فعالیت های تولیدی است، در حالی که رفاه کلی اجتماعی یک مفهوم گسترده تر از رفاه اقتصادی است که به طور دقیق نمی توان آن را با تولید ناخالص ملی یا تولید ناخالص داخلی ارزیابی کرد.

برای محاسبه تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی یک کشور سه شیوه مختلف وجود دارد. اول محاسبه به روش هزینه است که در آن تولید ناخالص ملی عبارت است از مجموع ارزش پولی هزینه هایی که برای خرید کالاها و خدمات نهایی توسط خانوارها (مصرف)، شرکت ها (سرمایه گذاری)، دولت (خریدهای دولتی) و سایر کشورها (خالص صادرات) می پردازند. دوم محاسبه به روش درآمد است که تولید ناخالص ملی از مجموع ارزش پولی درآمدهای مختلفی- شامل حقوق و دستمزد، سود، اجاره- که مردم از تولید همان کالاها و خدمات نهایی به دست می آورند.

سوم محاسبه به شیوه بازده است که در آن تولید ناخالص ملی ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی است که توسط تولید کنندگان مختلف تولید می شود؛ منهای هزینه پرداختی آنها برای مواد اولیه و نیز کسر کردن استهلاک و انجام تعدیل های لازم. اگرچه در هر سه شیوه رقم تولید ناخالص داخلی باید یکسان باشد اما در عمل ممکن است تفاوت هایی وجود داشته باشد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

چرا کتابخوانی در تایوان محبوب شده‌است؟

همشهری آنلاین: شهروندان پایتخت تایوان با تاریک شدن هوا، هریک سرگرمی‌های مختلفی را برای خود انتخاب می‌کنند، اما عده‌ای تنها و تنها یک مقصد مشخص و روزانه دارند: یک کتاب‌فروشی پنج طبقه.

تقسیم امتیازها در شهرآورد میلان

همشهری آنلاین: دیدار دو تیم میلان و اینتر در شهرآورد میلان برنده‌ای نداشت و تنها دو گل زیبا هدیه دو تیم به هوادارانشان بود.

مسی، برترین گلزن تاریخ لالیگا شد

همشهری آنلاین: مسی رکورد قدیمی "تلمو زارو" را شکست و برترین گلزن تاریخ لالیگا شد.

مخالفت مجلس با واگذاری طرح‌های عمرانی جدید و نیمه تمام به بخش خصوصی

همشهری آنلاین: نمایندگان با مجوز مجلس به دولت برای واگذاری طرح های عمرانی جدید و نیمه تمام به بخش خصوصی مخالفت کردند.

رونمایی از ۲۰ عنوان کتاب دفاع مقدس در سمنان

همشهری‌آنلاین: طی آیینی با حضور سردار گلعلی آقابابایی از ۲۰ عنوان کتاب مرتبط با ایثار و شهادت و دفاع مقدس رونمایی شد.

مراقبت‌های اولیه بهداشتی در حاشیه شهرها اجرا می‌شود

معاون وزیر بهداشت در گفت‌وگو با همشهری، از اجرای برنامه تأمین مراقبت‌های اولیه بهداشتی در حاشیه‌ها شهرها و سکونتگاه‌های غیررسمی در آینده نزدیک خبرداد.

سوم آذر؛خبر اول روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: برد پرسپولیس ۱۰ نفره در دربی هفتاد و نهم تیتر یک بیشتر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران است:

سوم آذر؛ مهم ترین خبر روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک بیشتر روزنامه‌های صبح ایران به توافق هسته‌ای و مسائل مربوط به ان اختصاص دارد،برخی دیگر هم به کاهش ذخایر آب و نشست زمین در چند استان،منتفی‌شدن افزایش حقوق کارگران و شرایط ایران برای حضور خودروسازان خارجی پرداخته‌اند:

تدبیر باد و باران برای رفع آلودگی هوای کلانشهرها

سید محمد فخار: گره ۸روزه آلودگی هوای هفته‌های اخیر سرانجام به لطف باد و باران گشوده شد تا مشخص شود پس از ۲دهه هنوز برنامه‌ای برای پیشگیری از آلودگی هوا در تهران و کلانشهرهای کشور وجود ندارد.

هر ساعت، بیشتر از ۸ بیمار ویزیت نشود

اگر پزشک به ازای هر یک ساعت، بیشتر از ۸ بیمار را ویزیت کند، دستمزدی را دریافت نخواهد کرد.

ابراهیم رنجبر به اردوی تیم ملی تیرو کمان افراد غیر معلول دعوت شد

همشهری آنلاین: پس از زهرا نعمتی، بانوی طلایی پارالمپیک لندن و بازی‌های پاراآسیایی اینچئون، ابراهیم رنجبر، ملی‌پوش تیم ملی تیرو کمان جانبازان و معلولین هم به اردوی تیم ملی افراد غیر معلول دعوت شد.

یخ عصر یخبندان آب شد

ابراهیم جلالیان: فرقی نمی‌کند آدم مدرن باشی یا سنتی. فرقی نمی‌کند، کارگر باشی یا کارمند، رئیس باشی یا مرئوس. فرقی نمی‌کند زن باشی یا مرد، جوان باشی یا پیر. اصلا هیچ فرقی نمی‌کند که جنگ را دیده‌باشی یا ندیده باشی. مهم این است که یونس فیلم« شیار ۱۴۳»غوغا می‌کند.

چند دلیل خوب برای خوردن مرغ

همشهری آنلاین: مرغ، کم چرب و کم کالری و در عین حال سرشار از پروتئین است که به کنترل وزن نیز کمک زیادی می‌کند.

برای استمرار امنیت و مصالح نظام، ملاحظه هیچ شخص و گروهی را نمی‌کنیم

همشهری آنلاین: علوی با بیان اینکه وزارت اطلاعات تلاش می‌کند تا امنیت پایدار در کشور حاصل شود، تصریح کرد که برای استمرار امنیت پایدار توام با نشاط و سرور و حفظ مصالح نظام و کشور ، ملاحظه هیچ شخص و گروهی را نمی‌کنیم.

نتایج انتخابات ریاست جمهوری تونس ۴۸ ساعت پس از پایان رای گیری اعلام می‌شود

همشهری آنلاین: هیات برگزاری انتخابات ریاست جمهوری تونس روز یکشنبه اعلام کرد که نتایج انتخابات ریاست جمهوری این کشور ۴۸ ساعت پس از پایان رای گیری اعلام می‌شود.

پلیس آمریکا پسر ۱۲ ساله‌ کشت

همشهری آنلاین: پلیس آمریکا یک پسر دوازده ساله‌ای را به ضرب گلوله کشت. این پسر دوازده ساله تفنگی در دست داشت که واقعی نبود اما پلیس به اشتباه تصور کرد که این تفنگ واقعی است.

معرفی کتاب : دائره‌المعارف واژگانی ارتباطات

همشهری آنلاین: دائره‌المعارف دو جلدی واژگان ارتباطات، مشتمل بر ۲۰ هزار واژه به عنوان مدخل، توسط دکتر سید رضا نقبائی لنگرودی عضو هیأت علمی دانشگاه صدا و سیما تألیف شده است.

نماهایی از دیدار دو تیم بسکتبال دانشگاه آزاد و پمینا

همشهری آنلاین: در سومین هفته از لیگ برتر بسکتبال مردان ایران تیم دانشگاه آزاد در تهران میزبان پمینای اصفهان بود که این دیدار با نتیجه ۷۱ بر ۵۷ به سود دانشگاه به اتمام رسید.