دوشنبه 1 دی 1393 | به روز شده: 52 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 17 بهمن 1385 - 19:02:08 | کد مطلب: 15106 چاپ

مفاهیم: تولید ناخالص ملی چیست؟

اقتصاد > اقتصاد‌ملی - همشهری آنلاین- دکتر علی صباغیان:
واژه «تولید ناخالص ملی» یکی از پرکاربردترین واژه های عرصه سیاستگذاری عمومی است.

معنای این واژه عبارت است از مجموع ارزش پولی کالاها و خدمات نهایی تولید شده در یک سال مشخص با استفاده از عوامل تولیدی که متعلق به شهروندان یک کشور می باشد.
منظور از کالاها و خدمات نهایی نیز آن دسته از کالاها یا خدماتی است که به مصرف کننده نهایی فروخته می شود یا به هر طریق دیگر به دست او می رسد.

محاسبه کالاها و خدمات نهایی در ارزیابی تولید ناخالص ملی به منظور پرهیز از دوبار محاسبه شدن برخی کالاها یا خدمات در کل تولید ناخالص ملی است. به عنوان مثال ارزش فولادی که به شرکت خودروسازی فروخته می شود به طور جداگانه در مجموع تولید ناخالص ملی محاسبه نمی شود چرا که ارزش آن هنگام فروش خودرو در قیمت نهایی آن محاسبه می گردد.

واژه تولید ناخالص ملی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی با واژه "تولید ناخالص داخلی" ارتباط نزدیک دارد. البته این دو واژه با یکدیگر تفاوت هایی دارند. اختلاف آنها از آنجا ناشی می شود که در هر زمان تعدادی از شرکت هایی که در مالکیت خارجی هاست در داخل یک کشور به تولید کالا و خدمات مشغولند و در طرف مقابل شرکت هایی که در مالکیت اتباع آن کشور هستند و یا شهروندان آن کشور در سایر کشورها به تولید کالا و خدمات می پردازند.

بر این اساس تولید ناخالص ملی عبارت است از ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی تولید شده در داخل یک کشور در یک سال مشخص (تولید ناخالص داخلی) منهای ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده در داخل توسط خارجی ها به اضافه ارزش پولی کالا و خدمات تولید شده توسط شهروندان آن کشور در سایر کشورهای خارجی. بنابراین، اگر شهروندان یک کشور از سرمایه گذاری خود در خارج درآمد بیشتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری های خود در آن کشور به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آنها بیشتر از تولید ناخالص داخلی خواهد بود.

در طرف مقابل اگر شهروندان این کشور از سرمایه گذاری های خارجی خود درآمد کمتری از آنچه خارجی ها از سرمایه گذاری در کشور آنها به دست می آورند، کسب کنند، تولید ناخالص ملی آن کشور از تولید ناخالص داخلی آن کمتر خواهد بود. همچنین از تقسیم رقم تولید ناخالص ملی بر تعداد جمعیت کشور تولید ملی سرانه به دست می آید.

محاسبه تولید ناخالص ملی کشورها که یک کار پر زحمت است از جهات مختلف همچون تسهیل سیاستگذاری اقتصادی توسط دولت، کمک به برنامه ریزی تصمیم گیران بخش خصوصی، آزمون نظریه های اقتصادی و نیز مقایسه بین المللی کشورها از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال اگر سیاستگذاران دولتی افزایش رشد اقتصادی و رفاه مادی را از طریق اعمال سیاست های پولی و مالی جزو اهداف سیاست های اقتصاد ملی قرار دهند آنها به شیوه منطقی برای قیمت گذاری به منظور ارزیابی عملکرد اقتصاد برای تسریع یا کاهش سرعت آن نیازمند هستند که این همان شاخص تولید ناخالص ملی است.

به علاوه سیاستگذاران بخش خصوصی نیز برای انجام سرمایه گذاری های جدید در کارخانجات و تجهیزات یا تولید محصولات جدید از اطلاعات کلان ناشی از محاسبه تولید ناخالص داخلی به منظور پیش بینی سطوح تقاضای احتمالی برای محصولاتشان و نیز روندهای آتی در هزینه های مختلف تولید سود می جویند. همچنین ثبت تاریخی آمارهای ملی اطلاعات لازم برای اقتصاد دانان به منظور آزمون و اصلاح نظریاتشان درباره عملکرد واقعی اقتصاد ملی و نیز از این طریق بهبود درک سیاستگذاران از پیامدهای سیاست هایشان فراهم می کند.

اگرچه شاخص های تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی از جامع ترین شیوه ها برای ارزیابی کل تولید در اقتصاد ملی است اما این شاخص ها (به ویژه موقعی که تبدیل به سرانه می شوند) حتی از لحاظ نظری شیوه خوبی برای نشان دادن رفاه کلی اقتصادی نیست. این شاخص ها در بهترین وضعیت تنها ابزاری برای نشان دادن سطوح کنونی نرخ فعالیت های تولیدی است، در حالی که رفاه کلی اجتماعی یک مفهوم گسترده تر از رفاه اقتصادی است که به طور دقیق نمی توان آن را با تولید ناخالص ملی یا تولید ناخالص داخلی ارزیابی کرد.

برای محاسبه تولید ناخالص ملی و تولید ناخالص داخلی یک کشور سه شیوه مختلف وجود دارد. اول محاسبه به روش هزینه است که در آن تولید ناخالص ملی عبارت است از مجموع ارزش پولی هزینه هایی که برای خرید کالاها و خدمات نهایی توسط خانوارها (مصرف)، شرکت ها (سرمایه گذاری)، دولت (خریدهای دولتی) و سایر کشورها (خالص صادرات) می پردازند. دوم محاسبه به روش درآمد است که تولید ناخالص ملی از مجموع ارزش پولی درآمدهای مختلفی- شامل حقوق و دستمزد، سود، اجاره- که مردم از تولید همان کالاها و خدمات نهایی به دست می آورند.

سوم محاسبه به شیوه بازده است که در آن تولید ناخالص ملی ارزش پولی مجموع کالاها و خدمات نهایی است که توسط تولید کنندگان مختلف تولید می شود؛ منهای هزینه پرداختی آنها برای مواد اولیه و نیز کسر کردن استهلاک و انجام تعدیل های لازم. اگرچه در هر سه شیوه رقم تولید ناخالص داخلی باید یکسان باشد اما در عمل ممکن است تفاوت هایی وجود داشته باشد.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها برای اعزام به سربازی فراخوانده شدند

همشهری آنلاین: سازمان وظیفه عمومی ناجا، کلیه مشمولان فارغ التحصیل دانشگاه‌ها را که دارای برگ آماده به خدمت به تاریخ یکم دی ماه ۱۳۹۳ هستند، فراخواند.

جزئیات کمک ۱.۸ میلیارد دلاری آمریکا به رژیم صهیونیستی

همشهری آنلاین: اوباما لایحه‌ای را امضا کرده‌ که کمک‌ نظامی آمریکا به رژیم صهیونیستی به یک میلیارد و هشتصد میلیون دلار رسیده‌ و براساس آن واشنگتن میزان جنگ‌افزارهای خود در سرزمین های اشغالی را به ۲۰۰ میلیون دلار می رساند.

وزیرنفت عربستان: اطمینان داریم که بازارنفت بهبود می‌یابد

همشهری آنلاین: تهران - ایرنا - 'علی النعیمی' وزیرنفت عربستان گفت: سقوط بهای نفت ازنتایج اقدامات تولیدکنندگان خارج از اوپک است و اطمینان داریم بازارنفت بهبود می‌یابد.

رهبر طالبان پاکستان کشته شد

همشهری آنلاین: ملا فضل الله رهبر طالبان پاکستان که کشتار ۱۴۸ نفر را شامل دانش آموزان طراحی کرده بود، در حمله هوایی روز شنبه در افغانستان کشته شد.

فرودگاه نظامی تلعفر عراق از اشغال داعش آزاد شد

همشهری آنلاین: نیروهای ارتش عراق و پیشمرگ‌های اقلیم کردستان این کشور توانستند کنترل فرودگاه نظامی «تلعفر» در غرب موصل را به دست گرفته و ۲۰ روستا را در این منطقه آزاد کنند.

نمسیس، جاستیس و نارسیس

همشهری آنلاین - دکتر سید رضا نقبائی لنگرودی*: معنای نمسیس (Nemesis) با تلفظ صحیح nem-uh-sis در فارسی به الهه انتقام، کینه‌جوئی یا قصاص است. این اصطلاح برگرفته از لاتین و یونانی némein به معنای تحت‌اللفظی "توزیع هر آنچه که درست است" (to distribute what is due)، "توزیع عدالت" (to dispense justice)، "تجسم‌گرایی خشم الهی" (personification of divine wrath) یا "خشم منصف" (just indignation, righteous wrath/anger) و در کل به معنای "الههٔ انتقام در اساطیر یونان" است.

با ساخت مرتفع‌ترین آسمانخراش آفریقا به آسمان می‌رسد

همشهری آنلاین: کار ساخت بلندترین آسمانخراش قاره آفریقا از سال آینده میلادی آغاز می‌شود.

از خرس جشنواره برلین خبری نیست

همشهری آنلاین: پوستر شصت‌وپنجمین جشنواره فیلم برلین بدون وجود خرس آشنای سینمادوستان، منتشر شد.

ارتباط توانایی روی یک پا ایستادن با خطر سکته مغزی

همشهری آنلاین: پزشکان ژاپنی اظهار داشتند: در صورتی که فرد نتواند مدت زمان حداقل ۲۰ ثانیه تعادلش را روی یک پا حفظ کند در معرض ابتلا به سکته مغزی قرار دارد.

کره جنوبی احزاب سیاسی متمایل به کره شمالی را منحل می‌کند

همشهری آنلاین: بر اساس تصمیم دادگاه عالی کره جنوبی، از این پس احزاب متمایل به کره شمالی حق فعالیت در این کشور را نداشته و منحل می‌شوند.

آشنایی با روش تهیه آش آذری یا آش انار (غذای شب یلدا)

همشهری آنلاین: آش در میان انواع غذاهای ایرانی از خوراکی‌هایی است که در روزهای سرد سال بیش از هر زمان دیگری پخته می‌شود و به مصرف می‌رسد.

چطور سرعت متابولیسم‌ بر وزن شما تاثیر می‌گذارد؟

همشهری آنلاین: برخی از افراد گناه اضافه وزنشان را به گردن سرعت کند سوخت و ساز یا متابولیسم‌شان می‌اندازند؛ اما آیا واقعا متابولیسم شما دلیل واقعی سخت بودن کاهش وزن شما است؟

آشنایی با روش تهیه مرغ شکم پر با دانه انار ( ویژه شب یلدا)

همشهری آنلاین: شب یلدایتان را با تهیه این غذای خوش‌مزه پر نشاط‌تر کنید.

همسفر با نقاشی‌های علی‌اکبر صادقی

همشهری آنلاین: یک هنرمند نقاش و تصویرگر مجموعه‌ای از آثار نقاشی‌ خود را که در سفر کشیده به‌نمایش می‌گذارد.

اولین شماره نشریه چهل کلید روابط عمومی منتشر شد

همشهری‌انلاین: اولین شماره نشریه تخصصی چهل کلید روابط عمومی به مدیر مسئولی سید مجتبی علوی و سردبیری سعید شهبازی منتشر شد.

پیکرهای سه شهید گمنام در رودسر تشییع و خاکسپاری شد

همشهری آنلاین: همزمان با سالروز رحلت نبی مکرم اسلام (ص) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) ، پیکرهای پاک و مطهر سه شهید گمنام دوران دفاع مقدس در شهرستان رودسر در شرق استان گیلان، تشییع و خاکسپاری شد.

بازخوانی خاطرات آیت‌الله غیوری در کتاب «آئینه‌دار مهر»

همشهری آنلاین: مؤسسه فرهنگی هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، کتاب خاطرات عالم مجاهد آیت الله غیوری را بازخوانی کرد.