یکشنبه 14 تیر 1394 | به روز شده: 26 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 20:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

بیمارستان تایلندی تنها مورد مرس در این کشور را مرخص می‌کند

همشهری آنلاین: مقامات بهداشتی تایلند اعلام کردند دیک مرد ۷۵ ساله عمانی که نخستین مورد نشانگان تنفسی خاورمیانه یا مرس در این کشور بود، روز جمعه ۳ ژوئیه (۱۲ تیر)‌پس از اینکه عاری از ویروس اعلام شد، از بیمارستان مرخص شده است.

برپایی دومین فن بازار فناوری‌های شهری از ۱۲ مرداد

دومین فن بازار تخصصی فناوری‌های نوین شهری از ۱۲تا ۱۴مرداد در بوستان گفتگو برگزار می‌شود.

تجربه‌ای نو از زندگی شبانه در بازار

الهام مصدقی راد: یک شاخه گل دست هرکدام است، هر ۴ زن بـا هـم ســوار خـــودروی پارک‌شده‌شان در خیابان ناصرخسرو می‌شوند.

مشتریان ناراضی خودرو به سازمان حمایت شکایت کنند

علی ابراهیمی: درباره نارضایتی مشتریان از نحوه فروش و خدمات پس از فروش خودرو با محمود نوابی، معاون وزیر صنعت و رئیس سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان گفت‌وگو کرده‌ایم.

۳ شرط بانک مرکزی برای آزادسازی سپرده بانک‌ها

ترس از خیز دوباره تورم و امید به رونق در بخش تولید ۲روی سکه اختلاف بین وزرای اقتصادی دولت و مقامات ارشد بانک مرکزی است و پیشنهاد آزادسازی بخشی از سپرده قانونی بانک‌ها با این بیم و امید روی میز شورای پول و اعتبار در ۱۰روز آینده قرار می‌گیرد.

آب و برق در مرز بحران

میزان برداشت آب از چاه‌ها را کنترل می‌کنیم و قوانین سختی در بحث سدها حاکم می‌شود.

خطرناک‌ترین صحرای خاورمیانه

محمد امین خرمی: درپی اتفاقات روزهای اخیر در منطقه صحرای سینا در شمال غرب مصر، زنگ خطر گسترش فعالیت‌های نیروهای وابسته به داعش در این منطقه بلندتر از قبل به صدا در آمده است.

ضد قهرمانی که مردم دوستش دارند

فهیمه پناه‌آذر: دانش‌آموخته رشته بازیگری تئاتر نخستین بار با «بعد از ظهر سگی سگی» سینما را تجربه کرد و از آن زمان به بعد در دیگر فیلم‌های برادرش مصطفی هم حضوری ثابت و پررنگ داشت.

مخابرات مشتری پیدا کرد، مالکان جواب ندادند

مدیرعامل شرکت شاتل اعلام کرد قصد خرید سهام شرکت توسعه اعتماد مبین را دارد.

برژینسکی خواهان توافق اتمی با ایران شد

همشهری آنلاین: زبیگنیو برژینسکی مشاور امنیت ملی سابق دولت آمریکا در پیامی در شبکه توئیتر خواهان توافق اتمی با ایران شد.

صعود ۱.۶ درصدی بورس و ۲.۸ درصدی فرا‌بورس

شاخص کل بورس تهران و فرابورس تحت‌تأثیر اخبار خوش هسته‌ای با رشد زیادی مواجه شدند.

مورد تازه‌ای از مرس در یک پزشک در بیمارستان سامسونگ در سئول

همشهری آنلاین: وزارت بهداشت وزارت بهداشت کره جنوبی روز یکشنبه ۴ ژوئیه اعلام کرد یک پزشک زن ۲۵ ساله در مرکز پزشکی سامسونگ در سئول به صدوهشتادوپنجمین شخص آلوده به ویروس مرس در این کشور بدل شده است.

نخستین نشست هم اندیشی با عکاسان آرت فوتوگرافی برگزار شد

همشهری‌‌آنلاین: نخستین گردهمایی عکاسان آرت فوتوگرافی و چیدمان هنری، صبح روز چهارشنبه ۱۰ تیر ماه با حضور معاون فرهنگی و هنرهای شهری سازمان زیباسازی شهر تهران و جمعی از عکاسان این رشته با هدف استفاده از ظرفیت عکاسی آرت در فضاهای شهری در محل سالن کنفرانس سازمان زیباسازی شهر تهران برگزار شد.

تیغ دو لبه آژانس

حسن بهشتی پور: بعضی به اشتباه بین موضوع «ابعاد احتمالی نظامی» که به‌صورت خلاصه PMD خوانده می‌شود با مسئله پروتکل الحاقی که پیوست تکمیلی پیمان NPT محسوب می‌شود، پیوند برقرار می‌سازند و هر دو مسئله را از عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای علیه ایران تحلیل ‌کرده و به همین دلیل ایران را از پذیرش پروتکل الحاقی منع می‌کنند.

ژن‌درمانی برای نخستین بار بیماران فیبروز کیستیک را بهبود می‌بخشد

همشهری آنلاین: دانشمندانی که در حال انجام یک کارآزمایی عمده بالینی هستند که ژن‌های مسئول ایجاد بیماری فیبروز کیستیک را با ژن‌های سالم جایگزین می‌کند، می‌گویند این درمان برای نخستین بار سودمندی قابل‌توجه در کارکرد ریه این بیماران ایجاد کرد.

قتل مرد میانجی با ضربه شمشیر

مرد جوان زمانی که قصد آرام کردن شرور مست را داشت با ضربه شمشیر او، جانش را از دست داد.

معمای قتل مادر و دختر

با گذشت ۱۷‌ ماه از قتل مادر و دختر ۳ ساله‌اش، بازپرس جنایی دستور احضار شوهر این زن را به‌عنوان مظنون پرونده صادر کرده است.

انتقاد ساندرا بولاک از رفتار رسانه‌ها و سینما با زنان

همشهری آنلاین: ساندرا بولاک با انتقاد از تبعیض جنسیتی و تصویری که از زنان در هالیوود و رسانه های مختلف ایجاد شده، خواستار متوقف شدن این جریان شد.