پنج شنبه 27 شهریور 1393 | به روز شده: 50 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 20:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

مترو روز اول مهر برای محصلان رایگان است

در آستانه آغاز سال تحصیلی اعلام شد سرویس دهی مترو در روز اول مهرماه رایگان است و به‌منظور خدمات رسانی بیشتر و بهتر به مسافران متروی درون‌شهری، زمان تردد قطارهای خط۳ افزایش می‌یابد.

داور ایرانی، مسابقه‌های هاکی قهرمانی استرالیا را قضاوت می‌کند

همشهری آنلاین: فدراسیون بین‌المللی هاکی حسن اباذری داور ممتاز بین‌المللی هاکی ایران را برای قضاوت در رقابت‌های قهرمانی استرالیا که آذر ماه امسال در شهر کانورا برگزار می‌شود، دعوت کرد.

شکاف در ائتلاف

عبدالله آلبوغبیش: رئیس‌جمهوری که ۲سال پیش پایان جنگ علیه تروریسم را اعلام کرده بود، امروز وزیر خارجه‌اش را به دور دنیا فرستاده تا به‌دنبال هم‌پیمانانی برای آغاز جنگی جدید علیه تروریسم در خاورمیانه باشد؛ ائتلافی که به غیراز یک عکس یادگاری در پاریس، نشانه دیگری از آن دیده نمی‌شود.

موج اسکاتلند، اروپا را فرامی‌گیرد

محمد کرباسی: درباره همه‌پرسی استقلال اسکاتلند و تأثیراتش بر اروپا با دکتر پیروز ایزدی، پژوهشگر ارشد مرکز تحقیقات استراتژیک و کارشناس مسائل اروپا، گفت‌وگو کرده‌ایم.

بازدید۱.۷ میلیون تهرانی از نمایشگاه بازباران

سید محمد فخار: نمایشگاه «باز باران» که هفته گذشته در ۱۰ نقطـه شهر بــرگـزار شد، یک‌میلیون‌و ۷۰۰ هزار بازدیدکننده داشت.

دومین شماره ماهنامه سیاسی فرهنگی دنیای قلم منتشر شد

همشهری‌آنلاین: این ماهنامه با چند بخش نو و جدید کار خود را آغاز کرد. یکی از این بخش‌ها کلمه است؛ دنیای قلم بنا دارد در هر شماره یک کلمه را بکاود.

سومین شماره ماهنامه بازاریاب بازارساز

همشهری‌آنلاین: سومین شماره ماهنامه بازاریاب بازارساز شهریور ماه ۱۳۹۳ منتشر شد.

انجمن متخصصان روابط‌عمومی عضو حقوقی می‌پذیرد

همشهری‌آنلاین: انجمن متخصصان روابط عمومی در دوره جدید فعالیت خود، افراد علاقمند حقوقی که بر مبنای اساسنامه شرایط عضویت در انجمن را دارند، به عضویت می‌پذیرد.

نگاهی به تاریخ و روش‌های هومیوپاتی

همشهری آنلاین: مارک تواین می‌گوید؛ هنگام خواندن کتاب‌های پزشکی دقت کنید، زیرا ممکن است در اثر یک غلط چاپی‌ بمیرید. هیچ یک از حوزه‌های‌ شبه علمی‌ به اندازه آن قسمت که به کار بهداشت و درمان پزشکی‌ می‌پردازد برای سودجویان موفق و سود آور نیست.

دو سلاح جدید نیروی زمینی به زودی رونمایی می‌شود

شهروندان: فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی گفت، بزودی از «نفر بر توپ دار» و «تک تیرانداز ۲۳ میلیمتری» به عنوان دو محصول جدید نیروی زمینی ارتش رونمایی می شود.

۱۷۶ تروریست در ریف دمشق تسلیم نیروهای دولتی شدند

همشهری آنلاین: منابع سوری اعلام کردند ۱۷۶ فرد مسلح در ریف دمشق خود را تسلیم نیروهای دولتی کردند.

کشف ۸ تن انواع مواد مخدر طی ۲ هفته گذشته

همشهری آنلاین: قائم مقام دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر گفت: با انجام عملیات‌های اطلاعاتی و عملیاتی طی دو هفته گذشته، ۸۰۵۴ کیلو و ۹۳۱ گرم انواع مواد مخدر در کل کشور کشف شد.

موافقت وزارت علوم با ایجاد دانشگاه افسری و تربیت پاسداری

شهروندان: شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم با ایجاد دانشگاه افسری و تربیت پاسداری با مأموریت تربیت و آموزش تا مقطع کارشناسی موافقت کرد.

سازمان اسناد دفاع مقدس اسناد یگان‌های رزمی در جنگ را جمع‌آوری می‌کند

همشهری آنلاین: معاون مهندسی و امور یادمان های بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع‌مقدس گفت:این مرکز علاوه بر تبیین نقش‌آفرینی یگان رزم استان، به لحاظ تبیین نقش و حضور روحانیت و زنان در دفاع مقدس، الگوی کشوری است.

۸۰ نمایشگاه دفاع مقدس در تهران برپا می‌شود

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده و رئیس ستاد بزرگداشت هفته دفاع مقدس سپاه حضرت محمد رسول‌الله(ص) تهران بزرگ، برنامه‌های سپاه تهران برای هفته دفاع مقدس را تشریح کرد.

درگیری نظامی ناوهای ارتش با دزدان دریایی برای نجات کشتی چینی

همشهری آنلاین: ناوگروه سی و یکم نیروی دریایی ارتش صبح امروز یک فروند کشتی کانتینربر چینی را از چنگ دزدان دریایی نجات داد.