یکشنبه 9 فروردین 1394 | به روز شده: 1 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 20:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

اعلام آمادگی انصارالله یمن برای نبرد طولانی

همشهری آنلاین: سخنگوی رسمی گروه انصار الله یمن از آمادگی این گروه برای آغاز جنگی طولانی مدت علیه ریاض و پیروزی قطعی این گروه خبر داد.

حسنین هیکل و موضوع حمله عربستان به یمن

همشهری آنلاین: محمد حسنین هیکل، پژوهشگر و تاریخدان سرشناس عرب با صدور بیانیه‌ای، حمله ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی به یمن را محکوم کرد و گفت این حمله ناشی از یک تصمیم عربی نبوده است.

خسارت ۳۰ میلیارد سیل تومانی به جاده‌های خوزستان

همشهری آنلاین: معاون راهداری اداره کل راه و شهرسازی خوزستان گفت: بارندگی‌ها، سیل و طوفان‌های چند روز گذشته بیش از۳۰ میلیارد تومان به جاده‌های شهرهای شمالی استان خسارت وارد کرد.

کشورهای عربی با حمله به یمن با آتش بازی می‌کنند

همشهری آنلاین: رئیس مجمع تشخیص با ابراز تاسف از بحران پیش آمده در یمن و محکوم کردن حمله نظامی به آن گفت کشورهای عربی با بمباران‌های کور و بی‌هدف در یمن بازی با آتش را شروع کرده‌اند.

دیدار اعضای پارلمان سوئد با ادوارد اسنودن

همشهری آنلاین: سه تن از اعضای پارلمان سوئد با اسنودن در مکانی مخفیانه در مسکو دیدار کرده و درباره جاسوسی گسترده واشنگتن از متحدانش به گفتگو پرداختند.

ژاوی با قرارداد سالی ۱۰ میلیون یورو به السد قطر پیوست

همشهری آنلاین: هافبک باتجربه بارسلونا از فصل آینده در السد قطر بازی خواهد کرد. او برای هر فصل بازی در این تیم ۱۰ میلیون یورو خواهد گرفت.

تل‌آویو دارایی‌های بلوکه شده تشکیلات خودگردان را آزاد کرد

همشهری آنلاین: نخست وزیر رژیم صهیونیستی سرانجام پس از چند ماه، با آزادی دارایی‌های بلوکه شده تشکیلات خودگردان فلسطین موافقت کرد.

تولید بازی ایرانی؛ سنگ اژدها بزودی به بازار می‌آید

همشهری آنلاین: بازی ایرانی «سنگ اژدها» (Dragon stone) که توسط یک تیم ۱۵ نفره ایرانی ساخته شده است، تا اواخر فروردین ماه ۹۴ برای عرضه سراسری در کشور آماده‌سازی می‌شود.

بازیکنی که به تیم ملی دعوت نشد: کی‌روش بهترین گزینه خارجی است

همشهری آنلاین: کاپیتان تیم پرسپولیس که بارها انتظار داشت به تیم ملی دعوت شود اما این اتفاق نیفتاد معتقد است اگر قرار است از مربی خارجی برای تیم ملی استفاده کنیم، کی‌روش بهترین است.

شناخت منهای انسان در این عالم وجود ندارد؛ دیو یک چشم چه کسی است؟

همشهری آنلاین: چهره ماندگار فلسفه ایران می‌گوید: شناخت‌شناسی جز انسان‌شناسی چیز دیگری نیست، شناخت منهای انسان در این عالم وجود ندارد بنابراین اگر بخواهیم شناختن را بشناسیم، باید انسان را بشناسیم و انسان‌شناسی جز شناخت‌شناسی نیست.

فوتبال ساحلی به فینال نرسید، رقابت برای سهمیه جام جهانی

همشهری آنلاین: تیم ملی فوتبال ساحلی ایران با قبول شکست مقابل پرافتخارترین تیم ساحلی آسیا، نتوانست به فینال مسابقات قهرمانی آسیا برسد.

اعلام آمادگی هلال احمر ایران برای خدمات‌رسانی به مردم یمن

همشهری آنلاین: رییس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر با ابراز همدردی با مردم یمن گفت: آماده ارایه خدمات امدادی و دارویی به مردم یمن هستیم.

گرافیک اطلاع رسان بحران یمن از انقلاب تا تجاوز خارجی

همشهری‌آنلاین: جنگنده‌های عربستان در پی دستور پادشاه عربستان به مواضع جنبش انصار‌الله در فرودگاه‌ صنعا حمله کردند.

تصاویر آخرین شب عزاداری فاطمیه ۱۴۳۶ در حسینیه امام خمینی

همشهری آنلاین: آخرین شب مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها امشب (جمعه) با حضور رهبر انقلاب اسلامی، اقشار مختلف مردم و جمعی از مسئولان نظام در حسینیه ی امام خمینی(ره) برگزار شد.

دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی درباره علم دینی

همشهری آنلاین: آیت‌الله جوادی آملی می‌گوید: با انجام کارهای صوری چون ساخت نمازخانه و مسجد در دانشگاه نمی‌توان علم دینی را احیاء کرد، اسلامی کردن در گروه تغییر اساسی در نگاه به علم و طبیعت و تدوین متون درسی سرآمد و هماهنگ حوزه‌های معرفتی و بازگشت طبیعیات به دامن الهیات است.

اهدای اعضای بدن همسر آیت‌الله خاتمی

همشهری آنلاین: خانواده آیت‌الله سیدروح‌الله خاتمی امام‌جمعه فقید یزد برای اهدای اعضای همسر ایشان که به علت عارضه مغزی در نخستین روزهای سال ۹۴ با شرایط اغما در بیمارستان ضیایی اردکان بستری شده است، اعلام آمادگی کردند.