پنج شنبه 1 آبان 1393 | به روز شده: 15 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 19:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

مکزیک؛ معترضان شورای شهر را سوزاندند

همشهری آنلاین: حدود یک ماه پس از ناپدید شدن ده‌ها دانشجو در مکزیک، تظاهرکنندگان شورای شهر در شهر ایگوآلا را به آتش کشیدند.

بهروز بهزادی از خاطرات روزنامه‌نگاری خود می‌گوید

همشهری‌آنلاین: سلسله نشست‌های تاریخ شفاهی مطبوعات ایران توسط ماهنامه مدیریت ارتباطات و با حمایت معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.

برندهای صادراتی را حمایت کنیم

مرتضی سلطانی: تجلی یک اقتصاد پویا و پایدار، بدون تردید در گرو ایجاد اقتصادی درون‌زا و برون‌گراست.

بانک‌ها ۳‌ سال برای ترک بنگاه‌داری مهلت گرفتند

شورای پول و اعتبار ۳سال فرصت در اختیار بانک‌ها قرار داده تا بنگاه‌های غیربانکی خود را واگذار کنند، درحالی‌که غلامرضا تاجگردون، عضو ناظر مجلس در شورای پول و اعتبار در پاسخ به این پرسش که دولت آیا گزارش جدیدی در این زمینه ارائه کرده است؟

کشمکش جامعه جهانی با آمریکا بر سر کنترل اینترنت

محمد کرباسی : نوزدهمین کنفرانس سران مختار که بزرگ‌ترین نشست سازمان ملل با حضور مقام‌های ارشد ارتباطات کشورهای جهان به‌حساب می‌آید امسال در شهر بوسان کره‌جنوبی شاهد کشمکش با آمریکا بر سر یک مسئله جدی و مهم جهان است؛ مدیریت و کنترل اینترنت.

باتری‌ای‌ که در ۲ دقیقه شارژ می‌شود

سنگاپور> پژوهشگر‌های دانشگاه نانیانگ سنگاپور گونه‌ای از باتری‌های تیتانیومی ساخته‌اند که فقط در ۲ دقیقه بیش از ۷۰ درصد شارژ می‌شود.

دستبند یافتن کودک گمشده

سئول> ‌ از این پس والدین می‌توانند با یک دستبند ۵دلاری محل کودک گمشده خود را پیدا کنند.

دستفروشی با پورشه

شائوژینگ> ‌ جوانی اهل چین با یک خودروی پورشه هر روز در یکی از خیابان‌های شهر شائوژینگ این کشور بساط دستفروشی پهن کرده و به کسب و کار می‌پردازد.

نسل جدید کوله‌پشتی

لندن> ‌ مهندس پیشین یک شرکت بریتــــانیــــایی کوله‌پشتی‌ای طراحی کرده است که بدون نیاز به باز کردن آن از پشت، می‌توان به محتویات داخل آن دست پیدا کرد.

عربستان، از گردن‌زدن در خیابان تا سرکوب مخالفان

جلاد شمشیر به‌دست در ردای سفید، با یک حرکت، سر محکوم را می‌برد و بلافاصله از او فاصله می‌گیرد تا مبادا لباسش به خون آغشته شود.

دکتر کنگویی برنده جایزه ساخاروف اتحادیه اروپا شد

همشهری آنلاین: دکتر دنیس موکوگه ( Denis Mukwege) روز سه‌شنبه ۲۱ اکتبر ( ۲۹ مهر) به خاطر کارش در زمینه یاری به قربانیان تجاوز جمعی در جمهوری دموکراتیک کنگو برنده امسال جایزه حقوق بشر ساخاروف پارلمان اروپا شد.

معرفی کتاب: عصر بازاریابی منتشر شد

همشهری‌آنلاین: عصر بازاریابی، تالیف جرمی کوردی، و ترجمه‌ی دکتر احمد روستا، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و فرانک صالحی، و پیشگفتاری از پرویز درگی از سوی انتشارات بازاریابی و با قیمت ۱۵ هزار تومان چاپ و منتشر شد.

انتشار ۱۰ جلد از مجموعه ۲۰ جلدی تاریخ جامع ایران

همشهری‌آنلاین: انتشار ۱۰ جلد از مجموعه ۲۰ جلدی تاریخ جامع ایران تا یک ماه آینده، چاپ حلد سوم دانشنامه تهران تا پایان سال، تدوین مجموعه شش جلدی تاریخ و فرهنگ کرد از جمله طرح‌ها و پروژه‌های مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی است که موسوی بجنوردی از آن خبر داد.

قدرت فروش مثبت؛ تازه ترین کتاب انتشارات بازاریابی

همشهر‌ی‌آنلاین: تازه‌ترین کتاب انتشارات بازاریابی با عنوان قدرت فروش مثبت با تالیف استیفن شیفمن و ترجمه دکتر احمد روستا، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، و جهانبخش رحیمی باغملک و پیشگفتاری از پرویز درگی با قیمت ۱۴ هزار تومان چاپ و منتشر شد.

مراسم تشییع پیکر مطهر مرحوم آیت‌الله مهدوی‌کنی آغاز شد

همشهری آنلاین: مراسم تشییع پیکر مطهر رئیس مجلس خبرگان رهبری با حضور مسئولان کشوری و لشکری و اقشار مختلف مردم در دانشگاه تهران آغاز شد.