دوشنبه 11 اسفند 1393 | به روز شده: 5 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 19:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

واحد مرکزی خبر تبدیل به خبرگزاری صداوسیما شد

همشهری آنلاین: «واحد مرکزی خبر» با توجه به تغییرات ساختاری و مأموریت‌های جدید، به عنوان «خبرگزاری صداوسیما» فعالیت خواهد کرد.

توقف رئال مقابل ویارئال

همشهری آنلاین: رئال مساوی کرد تا بارسلونا با کسب پیروزی فاصله‌اش با صدر کمتر شود.

شیرینی شکلاتی با میوه و آجیل

همشهری آنلاین: می‌خواهید چیزی درست کنید که بعد از میهمانی اثری ازش باقی نمانده باشد؟ پس این شیرینی مطلوب شماست.

بخشش، راز آرامش

یکتا فراهانی: برای همه ما پیش آمده که گاهی از کسی رنجیده‌ایم یا کسی‌ ما را رنجانده است. شما معمولا در این هنگام چه احساسی دارید؟وقتی بیش از حد از کسی عصبانی هستید در ذهن‌تان چه می‌گذرد؟

فرار آقاسید از زندان صدام

سلمان زند: با گوش‌های شکسته و هیکل ورزشکاری روبه‌رویم نشست. حرف هم اگر نمی‌زد می‌شد ناگفته‌های زیادی را در چهره‌اش دید.

نقاشی‌های سوزن خورده

مریم سعیدنژاد: دامنه هنر آنقدر وسیع است که می‌تواند همه جا حتی بین نقش و نگارهای دوخته‌شده روی یک لحاف هم نفوذ کند و اثری زیبا و ماندگار پدید آورد که داستانی جالب در پس‌زمینه آن نهفته است؛داستانی که روایتگر زندگی دوزنده آن است و به یک قصه مصور می‌ماند.

انتقاد مسئولان‌ دولتی از کم توجهی به جوانان

‌برگزاری نخستین جشنواره ملی ازدواج بیشتر از آنکه شباهتی به یک جشنواره داشته باشد، با اعلام آمار و اظهارنظر‌های قابل تاملی در حوزه ازدواج، جوانان و خانواده همراه بود.

پیروزی گرگ‌ها در جشنواره گل در برمن

همشهری آنلاین: در دیداری که هشت گل داشت، ولفسبورگ با نتیجه پنج بر سه میزبان خود، وردربرمن را مغلوب کرد.

۱۱ اسفند؛ خبر اول روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران عبارت است از:

۱۱ اسفند؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک روزنامه‌های صبح ایران به شرح زیر است:

خراسان رضوی قهرمان المپیاد وزرشی دو و میدانی کارگران شد

همشهری آنلاین: اولین المپیاد ورزشی کارگران کشور به میزبانی استان مازندران در بخش آقایان با قهرمانی تیم خراسان رضوی به پایان رسید.

نبرد شدید بر سر قوانین «اینترنت آزاد» در ایالات متحده امریکا

همشهری آنلاین: نبرد شدید در خصوص «اینترنت آزاد» ایالات متحده امریکا، قواعد «بی طرفی شبکه» که جوایی برای تضمین دسترسی برابر میان همه خدمات آنلاین است احتمالا به چالش های جدیدی در دادگاه منجر شود و کنگره سعی کند تا این برنامه را به نوعی لغو یا تغییر دهد.

چلسی قهرمان جام اتحادیه انگلیس شد

همشهری آنلاین: چلسی با غلبه بر تاتنهام برای پنجمین مرتبه به عنوان قهرمانی جام اتحادیه فوتبال انگیس دست یافت. این اولین جام این فصل فوتبال انگلیس بود که به شاگردان مورینیو تعلق گرفت.

داروی جدید شرکت سانوفی برای دیابت در اروپا چراغ سبز گرفت

همشهری آنلاین: داروی جدید ضددیابت شرکت داروسازی فرانسوی سانوفی با نام توجئو پس از آنکه دو روز پیش مجوز فروش در آمریکا را به دست آورد، روز جمعه ۲۷ فوریه ۲۰۱۵ در اروپا بوسیله یک کمیته مشورتی در اروپا نیز برای تایید توصیه شد.

گزارش پزشکان درباره مورد نادری از وسواس «فصلی»

همشهری آنلاین: پژوهشگران می‌گویند یک مورد نادر اختلال وسواسی- اجباری (OCD) «فصلی» را در یک زن، بیانگر پیچیدیگی این عارضه روانی است.

شیرینی پرتقالی با تکه‌های میوه

همشهری آنلاین: اگر مغز آجیل دوست دارید، گردوی خرد شده چاشنی خوبی برای این شیرینی نوروزی است.

پایان رقابت‌های انتخابی جودو با شناخت نفرات برتر

همشهری آنلاین: مرحله دوم رقابت‌های انتخابی تیم ملی جودو با شناخت نفرات برتر به کار خود پایان داد.

شین‌آبادی‌ها شکایت وزیر را نزد معاون رئیس‌جمهور‌ بردند

‌وکیل دانش‌آموزان شین‌آبادی گفت: برای مطرح کردن اعتراض خانواده‌های دانش‌آموزان شین‌آبادی در قبال بی‌اعتنایی و ضعف مدیریت وزیر آموزش و پرورش به دفتر معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور رفتیم.