شنبه 2 خرداد 1394 | به روز شده: 8 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 20:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

تاریخچه نشست‌های وسیس در گفتگو با دکتر شکرخواه

همشهری آنلاین: رئیس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی سیر نشست‌های سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی (WSIS) را تا فروم ۲۰۱۵ تشریح کرد. فروم از ۲۵ تا ۲۹ مه تحت عنوان "نوآوری با یکدیگر، قادرسازی تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاع‌رسان برای توسعه پایدار" در ژنو برگزار می‌شود.

کار اندیشان

موژان اردانی: بین دانشکده‌های مختلف دانشگاه تهران در امیرآباد شمالی، دانشکده‌ای هست که شاید کمتر چشم‌مان به آن افتاده باشد یا حتی از وجودش در ایران و تهران بی‌خبر باشیم؛ دانشکده کارآفرینی در میانه خیابان شانزدهم قرار دارد؛ ساختمانی نسبتا کوچک و ساکت که پر است از خبرهای بزرگ و پر سر و صدا.

بیمه رازی قهرمان کشتی آزاد و فرنگی لیگ برتر باشگاه‌های کشور شد

همشهری آنلاین: تیم بیمه رازی در لیگ برتر کشتی باشگاه‌های کشور قهرمانی هردو رشته آزاد و فرنگی را به دست آورد.

پینگ پنگ‌بازان برتر ورزشکاران پیوند اعضای کشور معرفی شدند

همشهری آنلاین: نفرات برتر مسابقات انتخابی تیم ملی تنیس روی میز پیوند اعضای مردان مشخص شدند.

شکست بانوان ایران برابر چین و صعود به دور دوم

همشهری آنلاین: تیم ملی والیبال بانوان ایران در دیدار پایانی خود در مرحله مقدماتی مسابقات قهرمانی آسیا برابر چین با نتیجه ۳ بر ۰ مغلوب شد.

پیروزی شهرداری تبریز در خانه

همشهری آنلاین: هفته نهم دور برگشت لیگ برتر با انجام پنج دیدار به پایان رسید.

خاکپور و میرزایی قهرمان شطرنج پیشکسوتان ایران شدند

همشهری آنلاین: در پایان مسابقات قهرمانی پیشکسوتان ایران عباس خاکپور و محسن میرزایی قهرمان شدند.

۵۳ هزار کشاورز حوضه ارومیه به دریاچه تشنه آب اهدا کردند

همشهری آنلاین: ۵۳ هزار کشاورز در حوضه آبریز دریاچه ارومیه با صرفه‌جویی، ۵۰ درصد از سهمیه آب خود را در یک‌سال گذشته به این دریاچه هدیه کردند تا این پهنه آبی از شور احوالی بیرون آید.

آشنایی با ۵ نوشیدنی برای کاهش کلسترول بد

همشهری آنلاین: اگر شما با مشکل افزایش کلسترول خون مواجه باشید بدون شک دنبال خوردنی‌ها و نوشیدنی‌هایی می‌گردید که برای مقابله با چربی خونتان مناسب باشد. در این مطلب ۵ نوشیدنی را معرفی می‌کنیم. لطفاً با ما همراه باشید.

روغن پالم در کدام صنعت بیشترین مصرف را دارد؟

همشهری آنلاین: دبیر انجمن صنایع غذایی در خصوص استفاده از روغن پالم در صنایع غذایی گفت: از نظر وزارت بهداشت تمام فرآورده‌هایی که نیاز به سرخ‌کردن دارند باید از روغن سرخ‌کردنی که دارای روغن پالم است استفاده کنند.

معرفی قهرمانان مسابقات انتخابی تنیس روی میز بانوان پیوند اعضا

همشهری آنلاین: نفرات برتر مسابقات انتخابی تیم ملی تنیس روی میز پیوند اعضای بانوان مشخص شدند.

رزمایش موشکی ارتش برگزار شد

همشهری آنلاین: رزمایش موشکی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در منطقه مرنجاب کاشان با موفقیت برگزار شد و موشک ها به اهداف از پیش تعیین شده اصابت کردند.

سرمقاله روزنامه‌های ۲ خرداد

همشهری آنلاین: ساختار غیرقانونی در جامعه، سقوط شهر تاریخی تدمر در سوریه و ... از جمله موضوعاتی بودند که برخی از روزنامه‌های صبح شنبه-۲ خرداد- در ستون سرمقاله خود به آن پرداختند.

محمدرضا کاظمی فاتح تنیس مناطق ۵گانه کشور شد

همشهری آنلاین: رقابت‌های تنیس آزاد مردان مناطق ۵گانه کشور با برگزاری دیدار فینال به کار خود پایان داد.

پتروشیمی بندرامام تیم سوم لیگ حرفه‌ای بسکتبال شد

همشهری آنلاین: دیدار رده‌بندی مسابقات لیگ حرفه‌ای بسکتبال با کسب مقام سومی پتروشیمی بندر امام به پایان رسید.

برترین‌های مسابقات قهرمانی کشور قایقرانی جانبازان و معلولین مشخص شدند

همشهری آنلاین: رقابت‌های یک روزه قهرمانی کشور قایقرانی جانبازان و معلولین روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ماه در محل دریاچه آزادی تهران برگزار شد.

سرتراشیده‌ها در شهر بازی

همشهری آنلاین: هشت کودک سرتراشیده روز ۲۱ مه (۳۱ اردییهشت) ۲۰۱۵ در ضمن دیدارشان از پارک سرگرمی اورلند در شهر یونگین در کره جنوبی سوار بر رولر کاستر هستند.