یکشنبه 2 آذر 1393 | به روز شده: 25 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 19:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

اقدامات غرب در اوکراین ناقض دموکراسی است

همشهری‌انلاین: سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه اقدام‌های کشورهای غربی را در بحران اوکراین، ناقض اصول و قوانین دموکراتیک توصیف کرد.

سلامت ببر سیبریایی درهاله‌ای از ابهام

مدیرکل دفتر حیات وحش سازمان محیط‌زیست درباره آخرین وضعیت ببر سیبریایی وارداتی که هم‌اکنون در باغ‌وحش ارم نگهداری می‌شود گفت که از سازمان دامپزشکی خواسته‌ایم تا برای اطمینان از سلامت این ببر، آزمایش‌های لازم را انجام دهد اما هنوز جواب این آزمایش‌ها را دریافت نکرده‌ایم و ابتلای این ببر به بیماری مشمشه یا سلامت آن همچنان در انتظار جواب آزمایش‌های مورد نظر است.

دوم آذر؛ مهم‌ترین خبر روزنامه‌های ورزشی صبح ایران

همشهری‌آنلاین: دربی ۷۹ تیتر یک روزنامه‌های ورزشی صبح ایران به خود اختصاص داده‌است:

دوم آذر؛ خبر اول روزنامه‌های صبح ایران

همشهری‌آنلاین: تیتر یک بیشتر روزنامه‌های صبح ایران به موضوع مذاکرات هسته‌ای در وین و رسیدن به روز نهایی اختصاص دارد،بقیه روزنامه‌ نیز به واکنش مجلس درخصوص معرفی فرهادی برای وزارت علوم، تصمیم دولت برای واگذاری پروژه‌های عمرانی نیمه تمام، عبوربانک‌ها از خط قرمز سود و سود ۶۸ میلیاردی صندوق وام اشتغال و ازدواج پرداخته‌اند:

ساره جوانمردی به عنوان بهترین ورزشکار زن سال ۲۰۱۴ آسیا انتخاب شد

همشهری آنلاین: طبق اعلام کمیته پارالمپیک آسیا، ساره جوانمردی، بانوی ملی‌پوش تیم تیراندازی جانبازان و معلولین مفتخر به دریافت جایزه ورزشی APC در سال ۲۰۱۴ شده است.

برخورد با عرضه‌کنندگان کالباس خوک و گراز

همشهری آنلاین: در حالی که عرضه زیرزمینی کالباس خوک و گراز در سطح شهر تهران مشاهده می‌شود، معاون سازمان دامپزشکی کشور اعلام کرد: هرگونه عرضه کالباس گوشت خوک و گراز ممنوع است و با متخلفان برخورد می‌شود.

شریسا غفاری فاتح مسابقات درساژ جام پیشرفت شد

همشهری آنلاین: شریسا غفاری با اسب دن کارلوس از باشگاه سوارکاری جم تهران قهرمان مسابقات درساژ جام پیشرفت شد.

راوی شیرین‌گفتار زندگی گذشتگان

رویای وجود سرزمینی که آدم‌هایی بسیار بسیار کوچک‌تر از ما در آن زندگی کنند، همیشه در سر انسان بوده و هست؛ داستان‌ها، کارتون‌ها و فیلم‌هایی که در این‌باره ساخته شده از سفرهای گالیور و سرزمین لی‌لی‌پوت گرفته تا افسانه بند انگشتی و... همه و همه حکایت از این دارند که آدمیزاد، چقدر دلش می‌خواهد این رؤیای شیرین به حقیقت بپیوندد.

پایان شیمی درمانی در مطب‌

رئیس سازمان غذا و دارو از ایجاد مراکزی برای انجام شیمی درمانی در کشور خبر داد که با آغاز فعالیت آنها فروش داروهای شیمی‌درمانی در داروخانه‌های خاص متوقف می‌شود و دارو تنها در اختیار این مراکز قرار می‌گیرد. به این ترتیب دیگر نیازی نخواهد بود بیمار برای تهیه دارو به داروخانه‌ها مراجعه کند.

فیلم شگفت‌انگیز ناسا از چرخه گازهای نامرئی زمین

ناسا تصویرسازی تکان‌دهنده‌ای را از نحوه چرخش دی‌اکسیدکربن در گرداگرد زمین منتشر کرده که نشان می‌دهد تولید این گاز گلخانه‌ای عملا در انحصار نیم‌کره‌شمالی زمین است.

مسئولان قدرشناس تلاش خالصانه شوراها باشند

رئیس شورای شهر تهران از همه دستگاه‌ها خواست با همکاری در جهت هم افزایی فرصت‌ها حرکت کنند.

شهرداری اراک قهرمان لیگ برتر هاکی آقایان شد

همشهری آنلاین: هشتمین دوره لیگ برتر هاکی آقایان با قهرمانی شهرداری اراک به پایان رسید.

پای اخلاق در میان است

دانیال ابوالحسن‌معمار: درباره وایبر و دیگر شبکه‌های اجتماعی موبایل چه نظری دارید؟ خیلی‌ها از این شبکه‌ها می‌نالند، درحالی‌که مشتری پروپاقرص آنها هم هستند! خب ماجرا چیست؟ ایراد کار کجاست؟

پوریا درینی قهرمان شطرنج جام بهین بازآفرین البرز شد

همشهری آنلاین: برترین‌های دومین دوره مسابقات بین‌المللی شطرنج جام بهین بازآفرین البرز معرفی شدند.

پونه و خواص درمانی آن

همشهری آنلاین: یک دکترای تخصصی داروسازی با تاکید بر اینکه پونه دارای خواص درمانی متعددی است گفت: با وجود خواص درمانی سودمند این گیاه، اسانس آن که در بازار موجود است باید با احتیاط مصرف شود، زیرا مصرف خوراکی در حد یک قاشق چایخوری اسانس پونه، می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.