دوشنبه 28 مهر 1393 | به روز شده: 12 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
شنبه 26 آذر 1390 - 19:45:06 | کد مطلب: 154070 چاپ

آشنایی با خانه هدایت - تهران

فرهنگ و تاریخ > میراث‌ ایران - همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی:
خانه هدایت در خیابان سعدی‌، خیابان شهید تقوی‌، جنب بیمارستان امیر اعلم تهران قرار دارد و با نام مهدکودک صادقیه قابل شناسایی است

صادق هدایت از ادیبان و نویسندگان پرآوازه معاصر بوده است‌، که در سال۱۲۸۱، در تهران متولد شد و بیشتر عمر خود را در این خانه سپری کرد. پدر او اعتضادالملک‌، از رجال و اشراف دوره قاجار بود و احتمالاً، خانه مورد نظر به دستور وی بنا شده است‌.

تزئینات و وسعت بنا نشان دهنده تمول کسانی است که در آن سکونت داشتند، و فرم و ساختار بنا به سبک اواخر دوران قاجار است‌.

در ازاره بخش جنوبی ساختمان و اطراف حیاط جنوبی، کاشی‌های برجسته لعابدار رنگی با نقوش زیبا و اصیل با ابعاد 20 در20 سانتی‌متر تا ارتفاع 120 سانتی‌متر، زیبایی خاصی با خانه بخشیده است.

در قسمت‌هایی از این کاشی‌کاری‌ها، تصاویر سربازان با پوشش خاص دوران قاجار به چشم می‌خورد. همچنین در پیشانی بنا و در قسمت پیش‌آمدگی پیروانی، کاشی‌کاری و آلات چوبی زیبایی بنا را دوچندان کرده است.

کاربری اولیه این خانه، مسکونی بوده و از آن جا که به یکی از شخصیت‌های معروف تعلق داشته، خصوصی و برای مقاصد فرهنگی خریداری کاربرد داشته است.

ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی آن قرار دارد و با گذشتن از این ورودی و سطحی حدود یک متر پایین‌تر از کف خیابان‌ به حیاط کوچک‌تر جنوبی ختم می‌شود.

اطراف حیاط را ساختمان اصلی احاطه کرده که در دو سطح زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده است‌. دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط امکان‌پذیر است‌. طبقه اول بنا متقارن در دو سوی غربی و شرقی حیاط جنوبی واقع شده است.

فضای کوچکی به ابعاد ۲ در ۳ متر به عنوان فیلتر، امکان ایجاد ارتباط با سایر بخش‌های بنا را فراهم می‌کند. در جنوب این فضا اتاق ۳ در ۵ متر و در شمال آن اتاق دیگری به ابعاد ۶ در ۴ متر وجود دارد.

خانه هدایتدر بخش مرکزی بنا، تالار اصلی به ابعاد ۶ در ۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق دو متر در جلوی آن‌، چشم انداز زیبای این تالار اصلی را به سمت حیاط وسیع شمالی به وجود آورده است‌.

حیاط شمالی بنا نیز از محیط دلنشین و زیبایی برخوردار است و محوطه سازی و باغچه‌ بندی آن‌، با تبعیت از الگوی محوطه سازی ایرانی‌، دارای تقارن و آب نمای مرکزی است‌، و به احتمال زیاد، آب قناتی که از شمال حیاط به آن وارد می‌شده منبع تأمین آب این بنا بوده که اکنون مسدود است‌.

ابعاد حیاط ۳۷ در ۲۵ متر است و از الحاقات آن به آمفی تئاتر رو باز منتهی‌الیه شمال شرق و موتورخانه موجود در این بخش می‌توان اشاره کرد.

اطراف حیاط شمالی دیوارهای محیطی خانه قرار دارند که برای پرهیز از یک‌نواختی‌، در آنها قاب‌های زیبایی ایجاد شده‌ است‌. سازه اصلی بنا براساس دیوارهای ضخیم‌، باربر آجری یک پارچه هستند و در مغز آن نیز آجر به کار رفته است‌.

پوشش بخش‌های مختلف زیرزمینی‌، به صورت طاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی ساخته شده‌ که لمه‌کوبی شکیلی به آن زیبایی بخشیده‌ است . اما پوشش نهایی ساختمان شیروانی است‌.

خانه پدری صادق هدایت، خانه‌ای زیبا با معماری قاجاری است که پیش از انقلاب بنا بود، تبدیل به موزه‌ای شود تا یادگارهای صادق هدایت را در آن به نمایش بگذارند.

این خانه با پیروزی انقلاب اسلامی‌ مصادره شد و در اختیار دانشگاه علوم پزشکی تهران قرار گرفت‌. سپس، به عنوان مهدکودک از آن بهره برداری شد و مدتی کارکنان بیمارستان امیراعلم و سایر قسمت‌های دانشگاه علوم پزشکی از خدمات آن بهره‌مند شدند.

خانه صادق هدایت سرانجام به درخواست‌ دوستداران ادبیات ایران، تخلیه شد و در سال 1378 توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره 2491 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

پیرانه سرم کار جوانی به سر افتاد

مریم انصاری‌سعید: تصویر کلیشه‌ای پیرمردهایی که عصرها در پارک محل با هم‌سن‌و‌سال‌هایشان دور هم جمع می‌شوند‌ و مدام آه و فغان از روزگار جوانی سپری شده سر می‌دهند، مدت‌هاست به پایان رسیده و حالا دیگر بازنشستگی برای خیلی‌ها پایان دوران کاری و آغاز خانه‌نشینی نیست.

عبدلی‌پور نشان نقره دوی ۱۵۰۰ متر و الفت لاوی نشان برنز پرش طول را کسب کردند

همشهری آنلاین: در ادامه رقابت‌های دو و میدانی، امین عبدلی‌پور موفق به کسب نشانی دیگر برای دو و میدانی شد. علی الفت لاوی هم در مسابقات پرش طول به مدال برنز رسید.

کریمی در ۱۰۰ متر کرال پشت برنز گرفت و سه مداله شد

همشهری آنلاین: محمدحسین کریمی در ادامه رقابت‌های شنا مدال برنز ۱۰۰ متر کرال پشت کلاس اس ۱۳ را از آن خود کرد.

تیم پیشگامان نایب قهرمان تور دوچرخه سواری ایجن اندونزی شد

همشهری آنلاین: در پایان ۴ روز رقابت رکابزنان مطرح دنیا در تور بین المللی ایجن، تیم پیشگامان با کسب عنوان نایب قهرمانی این تورنمنت معتبر به کار خود در این مسابقات پایان داد.

متقیان مدال نقره، ملکی و میرشکاری مدال برنز پرتاب نیزه را کسب کردند

همشهری آنلاین: در مسابقات دو و میدانی هاشمیه متقیان مدال نقره به دست آورد، لیلا ملکی و عبدالرسول میرشکاری هم به مدال برنز پرتاب نیزه دست یافتند.

حسینی نقره‌ دوی ۲۰۰ متر و حیدری نقره پرتاب وزنه را کسب کردند

همشهری آنلاین: در مسابقات نابینایان و کم‌بینایان سیدحبیب حسینی مدال نقره دوی ۲۰۰ متر مردان را به خود اختصاص داد و مسعود حیدری در پرتاب وزنه نقره گرفت.

اولین طلای وزنه برداری به جعفری رسید/ محمدی نقره گرفت

همشهری آنلاین: در دومین روز از رقابت‌های وزنه برداری دو نماینده کشورمان به روی تخته رفتند و دو نشان طلا و نقره به دست آوردند.

حمید اسلامی در ۱۵۰۰ متر هم نقره‌ای شد

همشهری آنلاین: ملی‌پوش دونده کشورمان در بخش دوی ۱۵۰۰ متر نشان نقره بازی‌های پاراآسیایی را از آن خود کرد.

دومین کنگره بین‌المللی نمک‌زدایی آغاز شد

همشهری آنلاین: دومین کنگره بین‌المللی نمک‌زدایی روز دوشنبه (۲۸ مهر ماه) با حضور متخصصان داخلی و خارجی این رشته در سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران آغاز شد.

رحمتی به مدال برنز جودو دست پیدا کرد/ بنی طباء چهارم شد

همشهری آنلاین: سعید رحمتی، ملی‌پوش جودوی نابینایان کشورمان از راه‌یابی به فینال باز ماند و به مدال برنز قناعت کرد.

خدمتی در بین ۱۰ تیرانداز رکورددار جهان

همشهری آنلاین: بر اساس اعلام رسمی فدراسیون جهانی تیراندازی، نجمه خدمتی ضمن کسب مدال طلای بازی‌های آسیایی اینچئون، رکورد فینال تفنگ بادی ۱۰ متر جوانان جهان را به نام خود ثبت کرد.

آشنایی با روش تهیه کشک و بادمجان رژیمى

همشهری آنلاین: برای سلامت هر چه بیشتر بدن،‌بهتر است غذاها، سالم‌تر و رژیمی‌تر تهیه شوند.

بیسکویت؛ میان وعده‌ای مناسب

همشهری آنلاین: بیسکویت یک مکمل غذایی کامل است که پزشکان به تازه مادران توصیه می‌کنند حتما به فرزندانشان بدهند.

شکار دومین طلا توسط ساره جوانمردی/ عالیه محمودی برنز گرفت

همشهری آنلاین: در دومین روز از رقابت‌های تیراندازی، ساره جوانمردی، بانوی ملی‌پوش تیم تیراندازی برای دومین بار نشان طلا را بر گردن آویخت.

کاروان غدیر در اولین روز مسابقات ۱۹ نشان رنگارنگ کسب کرد

همشهری آنلاین: در پایان اولین روز از رقابت‌های پاراآسیایی اینچئون، کاروان ایران با کسب ۵ نشان طلا، ۱۱ نقره و ۳ برنز در جایگاه چهارم ایستاد.

اعظم خدایاری نقره گرفت/ فاطمه منتظری به برنز دست یافت

همشهری آنلاین: دو بانوی ملی‌پوش تیم دو و میدانی کشورمان به نشان نقره و برنز دست یافتند.

حسن دهقانی و محسن کائیدی به نشان نقره پرتاب وزنه و پرتاب نیزه دست یافتند

همشهری آنلاین: در ادامه رقابت‌های دو و میدانی، سه نماینده دیگر کشورمان به میدان رفتند که حاصل آن دو مدال نقره و یک مقام پنجمی بود.

شاهین ایزدیار نشان نقره شنای ۵۰ متر آزاد را کسب کرد

همشهری آنلاین: در اولین روز از رقابت‌های شنا، شاهین ایزدیار در کلاس S۱۰، ماده ۵۰ متر آزاد به مصاف حریفان رفت.