سه شنبه 12 اسفند 1393 | به روز شده: 23 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
دوشنبه 22 خرداد 1391 - 17:25:39 | کد مطلب: 173647 چاپ

چشمه و آب گِل‌آلود؛ یادداشت محمد رحمانیان درباره نشرچشمه

کتاب  > ناشران و کتابفروشان - همشهری آنلاین:
محمد رحمانیان، نمایشنامه نویس و کارگردان تئاتر در یادداشتی به سخنان معاون فرهنگی وزیرر ارشاد اسلامی درباره نشر چشمه و کتاب روز حسین واکنش نشان داد.

 به گزارش همشهری آنلاین اواخر هفته گذشته بهمن درّی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد از لغو مجوز نشر چشمه خبر داد و یکی از دلایل آن را عرضه کتابی به نام «روز حسین» ،نمایشنامه ای نوشته محمد رحمانیان، ذکر کرد. این سخن با واکنش مدیر نشرچشمه روبرو شد و اکنون نویسنده آن نمایشنامه هم به این سخنان واکنش نشان داد که متن آن را در زیر می خوانید. همشهری آنلاین آماده انعکاس دیدگاه های دست اندرکاران وزارت ارشاد در این زمینه است.

یکم‌ـ نمایش‌نامه‌ی «روز حسین» در پاییز سال 1388، نوشته و تمرین شد. آخرین سه‌گانه از نمایش‌نامه‌هایی با موضوع قیام کربلا. دو نمایش‌نامه‌ی دیگر، یعنی «پل» و «اسب‌ها؛ سال 59 هجری شمسی»، پیش از این در تالار چهارسو و تالار اصلی مجموعه‌ی تئاترشهر به صحنه رفته بود. نمایش‌نامه‌ی «پل» توسط دفتر نمایش‌نامه‌های مذهبی مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به چاپ رسید و نمایش‌نامه‌ی «اسب‌ها؛ سال 59 هجری شمسی» در نوبت چاپ قرار داشت. قصد داشتم همزمان با اجرای عمومی این نمایش، نمایش‌نامه هم آماده‌ی پخش و توزیع شود، تجربه‌ای که پیش از این با چاپ نمایش‌نامه‌های «مصاحبه» و «خروس» محقّق شده بود و امکان دسترسی مخاطبان نمایش را به متن اصلی فراهم می ساخت.

دوم‌ـ  نمایش «روز حسین» هرگز اجرا نشد.

سوم‌ـ زمانی سپری شد تا به این نتیجه رسیدم چاپ این نمایش‌نامه، در صورت عدم اجرای آن، ضروری به نظر نمی‌رسد. طی تماسی تلفنی از مسئولان محترم نشرچشمه خواستم از چاپ نمایش‌نامه‌ی «روز حسین» صرف‌نظر کنند و آنان نیز به من اعلام کردند طی نامه‌ای به اداره‌ی کتاب، خواستار عودت اثر به ناشر شده‌اند.

چهارم‌ـ «روز حسین»، هفتمین نمایش‌نامه‌ی من با موضوع «مذهب، تاریخ و اسطوره» است. نمایش‌نامه‌های پیشین «امیر»، «پل»، «اسب‌ها، سال 59 هجری شمسی»، «مسافران»، «مجلس شمرکشی» و«عشقه»، همه جز یکی در تئاترشهر و تالار وحدت به صحنه رفته‌اند. تمرین نمایش‌نامه‌ی «امیر»، به دلایل اجرایی نیمه‌تمام ماند.

پنجم‌ـ آقای حسن کیائیان و نشر محترم چشمه، در این واقعه کوچک‌ترین گناهی نداشته و ندارند. با توجه به تجربه‌های نمایشی و ادبی یک نمایش‌نامه‌نویس، این حسن ظن را داشته‌اند که نمایش‌نامه‌ای از او را شایسته‌ی چاپ در انتشارات وزین خویش بدانند. بابت این گرفتاری و لطماتی که از سوی نمایش‌نامه‌ی «روز حسین» به ایشان وارد آمده عمیقاً و از ته دل اندوهگینم. امیدوارم مدیران وزارتفرهنگ و ارشاد اسلامی، به گناه آهنگر بلخی، گردن مسگر شوشتری را نشانه نروند.

ششم‌ـ یک سالی است که مشغول تحقیق و پژوهش برای نوشتن نمایش‌نامه‌ی «صدّام» هستم و گمان می‌کنم، برای تکمیل تحقیقاتم به زمانی بیش از این نیاز دارم. در طول پژوهش‌هایم به دورنمایی دست یافته‌ام از خون‌ریزترین حاکم مستبد همه‌ی دوران‌ها. امّا در طی نگارش نمایش‌نامه با خود عهد بسته‌ام کوچک‌ترین توهینی به این شخصیت و همفکرانش روا ندارم و بی‌هیچ داوری به نوشتن یافته‌هایم بنشینم. در مورد پرسوناژی صحبت می‌کنم که نیم‌میلیون از مردان و زنان سرزمینم را به خاک‌وخون کشاند، و به همین اندازه مجروح و معلول و اسیر و مفقودالاثر، ارمغان هشت سال جنگی بود که بر ما تحمیل کرد. از تعداد آوارگان عدد صحیحی در دست نیست، همین‌طور میزان فجایع نسل‌کشی و استفاده از سلاح‌های شیمیایی. ارقامی که از خسارات اقتصادی حکایت می‌کنند بهت‌آور و حیرت‌انگیزند. و خسارات اجتماعی در حساب نمی‌گنجند. با همه‌ی این‌ها، نمایش‌نامه‌ی طولانی «صدّام» را می‌نویسم ــ با زمان تقریبی چهار ساعت ــ بی‌هیچ پرخاش و توهین و اسائه‌ی ادبی. اساساً من نمایش‌نامه‌نویس شدم تا به کسی توهین نکنم. پس چگونه ممکن است... بگذریم.
در همه‌ی آن‌چه که درباره‌ی قیام کربلا نوشته‌ام، مردی را ستوده‌ام که به همراه خانواده و یارانش، زندگی را دوست داشتند، امّا آن را به هر قیمتی نمی‌خواستند. پس ایستادگی کردند تا آیندگان روزگار بهتری داشته باشند.

هفتم‌ـ با این‌همه، اگر «روز حسین» و دیگر نمایش‌نامه‌های من، کس یا کسانی را آزرده، خاطری را مکدّر کرده و دلی را پریشان، رنجشی را فراهم آورده و سوء‌تفاهمی را سبب شده بسیار متاًسفم. به پادافره این گناه، از طریق این روزنامه‌ی محترم سوگند یاد می‌کنم دیگر هرگز، هرگز، هرگز نمایش‌نامه‌هایی با موضوع «مذهب، تاریخ و اسطوره»ننویسم. تا دیگر هرگز، هرگز، هرگز آب این چشمه گل‌آلود نشود.

هشتم‌ـ آرزو می‌کنم مشکل آقای حسن کیائیان عزیز ــ که هرگز این افتخار را نداشتم ایشان را از نزدیک ملاقات کنم ــ و نشر محترم چشمه به‌زودی حل شود. من در گوشه‌ی دیگری از این جهان نشسته‌ام و ماستم را می‌خورم.حیف است گروه عظیمی از مردم ما که کتاب‌خوانی را با نشرچشمه آغاز کرده‌اند از این نعمت بی‌نصیب بمانند. امیدوارم نشرچشمه بماند...برای همیشه. امیدوارم.

محمد رحمانیان-خیابان ملویل- خرداد 1391

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

نکاتی درباره‌ی برگزاری مراسم اسکار که نمی‌دانید!

همشهری آنلاین: هیچ اهداکننده‌ای نباید بیش از دو مجسمه در دست بگیرد. اگر تعداد برنده‌ها بیشتر باشد، از تعداد بیشتری اهداکننده استفاده می‌شود.

فاطمیه‌ای دلگیرتر از گذشته، اما زنده‌تر از همیشه

همشهری آنلاین - دکتر حسن بشیر*: امسال ایام فاطمیه دلگیرتر از هر سال آغاز می‌شود. این دلگیری و غم و سوز نه تنها در مصیبت شهادت دُردانه خلقت، ام ابیها و فاطمه زهرای بتول (علیها السلام) ریشه دارد که هر سال دل‌ها را آتشین‌تر می‌کند، بلکه علاوه بر آن، فقدان عالم نستوه، فقیه بصیر و استاد اخلاق حضرت آیت‌الله مهدوی کنی (قدس سره الشریف) این درد و غم را افزون‌تر کرده است.

سایه سنگین بیماری‌های روانی بر سر مردم تهران

همشهری آنلاین - زهرا رفیعی: بیماری‌های روانی در میان مردم هنوز جزو بدنام‌ترین بیماری‌ها است. هر چند ریشه عصبی برخی دردهای جسمی کم کم جای خود را در میان مردم باز می‌کند باز مراجعه به روانپزشک جزو نگفتنی‌ترین کارهاست.

نظامیان آمریکایی فیلیپین را ترک می‌کنند

همشهری آنلاین: نیروهای عملیات ویژه آمریکا که ۱۳ سال پیش به بهانه مبارزه با شبه نظامیان ابوسیاف وارد فیلیپین شده بودند، روز سه شنبه بی آنکه به هدف خود دست یابند، مراسم پایان ماموریت اجرا کردند.

اختصاص۶۰ میلیارد تومان برای مقابله با ریزگردها و احیای تالاب‌ها

همشهری آنلاین: مجلس با اختصاص ۶۰ میلیارد تومان برای پیشگیری و مقابله با پدیده گرد و غبار و ریزگردها و احیای تالاب‌ها و دریاچه‌های کشور موافقت کرد.

اسکواش‌بازان جوان ایران به جمع ۴ بازیکن برتر مسابقات قطر راه یافتند

همشهری آنلاین: ایرانیان جوان توانستند با پیروزی بر حریفان سرسخت خود در همان روز اول به جمع ۴ بازیکن برتر مسابقات قطر راه یابند.

معرفی برگزیدگان چهارمین جشنواره وبلاگ‌ها و سایت‌های موسیقی

همشهری‌آنلاین: مراسم اختتامیه چهارمین جشنواره وبلاگ‌ها و سایت‌های موسیقی با حضور داوران و مسئولین برگزاری جشنواره، هنرمندان و مدیران و نویسنده‌های وبلاگ‌ها و سایت‌های، شب شنبه ۹ اسفند در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.

پایان هفته پنجم لیگ حرفه‌ای بسکتبال بدون تغییر در بالای جدول

همشهری آنلاین: هفته پنجم لیگ حرفه‌ای بسکتبال بدون تغییر در ترتیب تیم‌های بالای جدول خاتمه یافت.

شیرینی کره بادام زمینی با مغز ژله‌ای

همشهری آنلاین: برای تهیه این شیرینی می‌توانید از قالب شیرینی به اشکال دیگر مانند مربع یا ستاره هم استفاده کنید.

ثبت اولین تصویر دوگانه از نور در جهان

همشهری آنلاین: آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ درباره تاثیر فتوالکتریک توضیحاتی ارائه کرد و گفت فلزات مختلف در زمان دریافت امواج نور از خود الکترون آزاد می‌کنند و اعلام کرد نور تنها امواجی از تشعشعات الکترومغناطیسی نیست،‌ بلکه از ذراتی پرانرژی به نام فوتون نیز ساخته شده‌است.

پرندگان راحت‌طلب هوش کم‌تری دارند

همشهری آنلاین: محققان دریافته‌اند برخی از پرندگان که در محیط‌های سخت آب و هوایی زندگی می‌کنند نسبت به همتایان راحت‌طلب خود هوشمندانه‌تر زندگی می‌کنند.

نماهایی از جام جهانی کشتی فرنگی در تهران

همشهری آنلاین: طی روزهای ۳۰ بهمن و ۱ اسفند، مسابقات جام جهانی کشتی فرنگی در تهران برگزار شد که در پایان جمهوری آذربایجان، روسیه و ایران به ترتیب عناوین اول تا سوم را از آن خود کردند.