دوشنبه 23 مهر 1397 | به روز شده: 51 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 27 مهر 1395 - 23:29:00 | کد مطلب: 282319 چاپ

مجله نمک و مخاطرات آن

دانش > پزشکی - همشهری آنلاین:
نمک خوراکی حاصل ترکیب دو عنصر سدیم و کلر می‌باشد. اثرات نمک بر فشار خود به علت وجود عنصر سدیم (ماده موثر بر نمک) در این ترکیب است.

نمك اصطلاحي است عام كه معمولا به كلريد سديم اطلاق مي شود، نمك طعام محصولي است متبلور، شورمزه و بدون بو كه عمدتا از كلريد سديم تشكيل شده است. كلريد سديم به صورت بلورهاي سفيد رنگ مكعبي شكل با دانه هاي بسيار ريز در طبيعت وجود دارد. نمك حدودا به ميزان 5-3 گرم در روز (نصف قاشق مرباخوري) مورد نياز است.

در افرادی که سطح سدیم خون بالا و سطح پتاسیم خون پایین است خطر افزایش فشار خون که خود مسبب بیماریهای قلبی و سکته است، افزایش می یابد.

سدیم به طور طبیعی در انواع غذاها یافت می شود. به طور مثال در شیر و خامه تقریباً معادل 50 میلیگرم سدیم در هر 100 گرم ماده و در تخم مرغ تقریباً معادل 80 میلیگرم سدیم در هر 100 گرم ماده وجود دارد.

سدیم در غذاهای فرآوری شده به میزان بیشتری وجود دارد: در نان (تقریباً معادل 250 میلیگرم سدیم در هر 100 گرم ماده)، در گوشت های فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس (تقریباً معادل 1500 میلی گرم سدیم در هر 100 گرم ماده)، در اسنک هایی مانند چیپس، فرآوردههای غلات حجیم شده و ذرت بوداده (تقریباً معادل 1500 میلی گرم سدیم در هر 100 گرم ماده) و در چاشنی‌ها و سس ها مانند سس سویا (تقریباً معادل 7 میلیگرم سدیم در هر 100 گرم ماده) است.

افزایش دریافت پتاسیم در حد توصیه شده، فشار خون را کاهش میدهد. کاهش مصرف سدیم نیز فشارخون را کاهش داده و از مرگ ناشی از بیماری های قلب و عروق جلوگیری می کند. در حال حاضر در کشور ما نوعی از نمک های خوراکی تولید می شود که از پتاسیم به جای سدیم در ترکیب آن استفاده شده است. این نوع نمک (نمک پتاسیم) فقط در داروخانه های کشور جهت مصرف برخی گروههای خاص از جمله افراد مبتلا به فشار خون بالا قابل عرضه می باشد.

نمک پتاسیم برای درمان و جلوگیری از کاهش سطح پتاسیم در افرادی است که به سبب مصرف داروهای مُدر یا برخی داروهای دیگر، یا برخی بیماری های خاص ممکن است دچار افت پتاسیم خون شوند. این نوع نمک با تجویز پزشک مورد استفاده قرار می گیرد.

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که میزان دریافت سدیم در بالغین باید کمتر از 2300 میلی گرم در روز (حدود 5 گرم نمک) باشد. در سنین پایین تر (15-2 سال) حداکثر میزان توصیه شده برای مصرف نمک باید کمتر از 3 گرم در روز باشد.

  • دفتر بهبود تغذیه جامعه - معاونت بهداشت