سه شنبه 6 تیر 1396 | به روز شده: 26 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
سه شنبه 30 آذر 1395 - 13:14:01 | کد مطلب: 356060 چاپ

زنان کدام فضاهای شهری را دوست دارند؟

شهر > شهری - الهام مصدقی راد:
فضای عمومی فضایی است که در آن با غریبه‌ها سهیم هستیم. فضایی برای زندگی جمعی، فرهنگ شهری و مباحث روزمره. مکان‌هایی مثل خیابان‌ها، میدان‌ها و پارک‌ها در این تقسیم‌بندی قرار می‌گیرند.

 چنين فضايي بايد به‌گونه‌اي امن و راحت قابليت اجتماعي شدن داشته و براي مردم جذاب و خاطره‌انگيز باشد. فضاهاي شهري كوچك نيز معمولا بايد اين خصوصيات را داشته باشند درواقع بايد چنين فضاهايي در محله‌ها ايجاد شود. مراكز محله، كنج‌ها و گوشه‌ها، ميادين كوچك شهري و... ازجمله اين فضاهاي كوچك شهري هستند كه به اعتقاد برخي صاحب‌نظران حوزه شهرسازي در زمره فضاهاي شهري فعال محسوب مي‌‌شوند. اين فضاها براي زندگي شهري مي‌تواند ضروري باشد. طراحان شهري اين چنين فضاها را از ويژگي‌هاي محله‌هاي قديمي و شهرسازي گذشته مي‌دانند كه در ايران و تهران هم رايج بوده كه فضا و بستر مناسبي براي ارتباط‌گيري بيشتر افراد با هم ايجاد مي‌كرده است. بيشتر شدن ارتباط با ارتقاي امنيت رابطه نزديكي دارد.

  • فضايي كه زنان انتخاب مي‌كنند

شكست يا موفقيت يك فضاي شهري به ميزان تناسب حضور زنان و مردان در يك فضا ارتباط دارد. هر چقدر اين حضور به تساوي نزديك باشد، آن فضاي شهري با تمام خصيصه‌هايش موفق عمل كرده و درست طراحي شده است. علي مدني‌پور، استاد طراحي شهري دانشگاه نيوكاسل معتقد است زنان براساس شلوغي و خلوتي، مسير حركت خود را انتخاب مي‌كنند و گزينه آنها عمدتا مسيرهاي نسبتا شلوغ است چراكه در شلوغي اجتماعي احساس راحتي بيشتري دارند. همچنين مسير روشن و خيابان‌هايي كه بدنه فعالي دارند در زمره انتخاب‌هاي زنان براي تردد قرار مي‌گيرند. همچنين زنان علاقه بيشتري به استفاده از وسايل حمل‌ونقل عمومي دارند. تمامي اينها همان برآورده شدن احساس امنيت است كه براي هر جنس و سني اهميت دارد اما براي زنان كمي متفاوت‌تر است. اين ويژگي‌ها عمدتا در ميان زنان تمامي كشورها و قوميت‌ها يكسان است و فقط شايد تفاوت‌هاي جزئي در توجه به نياز زن‌ها در شهر وجود داشته باشد كه ريشه در فرهنگ و عقايد يك جامعه دارد.

در ميان فضاهاي شهري تهران با همان تعريفي كه ارائه شد مي‌توان چرخي‌زد و فضاهاي مناسب و نامناسب براي زنان را يافت. سال گذشته تحقيقي دانشگاهي در يكي از مناطق مركزي تهران و در مورد علاقه و دلايل حضور زنان در ميدان اصلي يك محله و مقايسه آن با مركز اصلي محله‌اي ديگر در همان نزديكي انجام شد.

اين بررسي نشان داد در ساعات خلوت و تاريك مركز محله بيشتر از ميدان موجب ترس زنان مي‌شود و شايد حضور بيشتر مردم و تداوم زماني بيشتر فعاليت‌ها در ميدان، احساس امنيت بيشتري ايجاد مي‌كند. فعال بودن بدنه كه همان وجود مغازه‌ها و اصناف متعدد با كاربري‌هاي مختلف مانند شيريني‌فروشي، فروشگاه كتاب و محصولات فرهنگي، بانك و... در حاشيه ميدان است احساس امنيت را در زنان بيشتر كرده است.

اين زنان همچنين اعلام كرده‌اند روشنايي نامناسب، پياده‌روهاي نامناسب و شلوغي بسيار زياد ازجمله عواملي هستند كه مانع حضور آنها در خيابان اصلي محله شده است، هرچند همين زنان گفته‌اند احساس گم‌شدن در اين محدوده نداشته و پوشش گياهي خيابان نيز آنقدر انبوه نبوده و به‌گونه‌اي نيست كه احساس ترس در آنها ايجاد كند.در مورد حضور در ميدان نيز با وجود فاكتورهايي براي احساس امنيت كه تردد بيشتر را نيز به‌دنبال داشته موانعي براي حضور اعلام شد كه به‌ترتيب همانند موانع و مشكلات اعلام شده در مورد خيابان اصلي است.

  • ايجاد تنوع كاربري در طراحي محله‌ها

معاون پژوهشي دانشگاه هنر معتقد است: «ايجاد تنوع كاربري و عملكردهاي شهري يكي از راهكارهاي ارتقاي امنيت در فضاهاي عمومي شهري براي اقشار مختلف به‌ويژه زنان است.» پروين پرتوي به همشهري مي‌گويد: بايد تلاش كرد فضا متنوع و چندعملكردي بوده و در ساعات بيشتري مورد استفاده قرار گيرد با اين كار هم فضا سرزنده‌تر خواهد شد و هم امنيت بيشتر تأمين مي‌شود. به‌گفته وي اين خصوصيات و همچنين دسترس‌پذيركردن و توسعه و افزايش فعاليت حمل‌ونقل عمومي بايد در طراحي مكان‌ها در مقياس محله بسيار مورد توجه قرار گيرد.