پنج شنبه 10 مهر 1393 | به روز شده: 18 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 6 مهر 1386 - 15:19:16 | کد مطلب: 32359 چاپ

چطور از ناخن خوردن کودکان جلوگیری کنیم؟

کودک و نوجوان > سلامتی - دکتر مهشید چایچی:
آخرین توصیه‌ها برای درمان یک عادت رایج کودکانه.

ناخن جویدن یا به اصطلاح پزشکان، «اونیکوفاژی» یکی از مشکلات شایعی است که هنوزتحقیقات پزشکی دریافتن علت دقیق آن به نظر واحدی نرسیده‌اند. اضطراب، ژنتیک، کسالت، عدم اعتماد به نفس و حتی یادگیری رفتار به عنوان علت‌های احتمالی مطرح شده‌اند ولی درنهایت این رفتارزیر مجموعه حرکات تکرار شونده دراختلال وسواسی- جبری به حساب می‌آید.

مطالعات نشان داده که 30 درصد کودکان 7 تا 10 سال و 45 درصد نوجوانان ناخن‌های خود را می‌جوند. البته با پا نهادن به دوران جوانی کم‌کم این افراد هم یاد می‌گیرند چطور با اضطراب خود کنار بیایند؛ علاوه بر این به دلیل شرمندگی از تغییر شکلی که ناخنشان در اثر جویدن پیدا کرده، سعی می‌کنند این عادت زشت را ترک کرده و به همین علت آمار بزرگسالان ناخن خور(!) تا 20 درصد پایین می‌آید.

با این وجود درمان این افراد و در واقع وادار کردن آنها به ترک این عادت، کار بسیار مشکلی است. به تازگی یکی از فعالان صنعت بهداشتی – آرایشی هلند با ایجاد یک کلینیک مخصوص، ادعا کرده که می‌توان با استفاده از یک محافظ دندان در عرض 4 هفته عادت ناخن جویدن را برای همیشه از بین برد.

 این محافظ که قالب دندان‌های بالا وپایین می‌شود، جویدن ناخن را غیر ممکن می‌کند، البته بدون اینکه دیده شود و زیبایی فرد را به خطر بیندازد. برای خوردن غذا لازم است این محافظ از دهان خارج شود و این یک نقطه ضعف برای این وسیله به حساب می‌آید اما این ایراد هم از پنهان کردن ناخن‌های جویده شده زیر دستکش و دوری از ارتباطات اجتماعی – که برای پنهان کردن ناخنهای جویده شده از انظار عمومی‌به کار می‌رود – بدتر نیست.

اگر چه جویدن ناخن ممکن است تنها یک عادت و تقلیدی از رفتار کودکان دیگرباشد، اما معمولا یک واکنش شایع در برابر استرس است. رونالد برونو متخصص پوست از دانشگاه کالیفرنیا معتقد است این افراد ممکن است از عدم اعتماد به نفس در رنج بوده و خود را به خاطر اضطراب و مشکلاتی عمیق‌تر سرزنش کنند.

 دراصل گاهی این عادت، تظاهر یک مشکل دیگر و جایگزینی برای آن است. در بسیاری از موارد هم به عنوان تسکینی برای فشار و تنش بکار می‌رود. ناسازگاری با دوستان، خانواده، همکاران ومدرسه ممکن است این عادت را تشدید کند.

 اگرچه اغلب این افراد (99 درصد) مشکلات کوچکی دارند اما در موارد نادر ممکن است بیماری جدی‌تری در پس این عادت باشد. در این حالت دیگر جویدن ناخن تنها یک عادت نبوده و علامت یک اختلال طبی است.

 مثلا کودکی که در اثر جنگ و دعوای مداوم والدینش دچار آسیب روانی شده ممکن است ناخن‌های خود را بجود! این رفتار به تدریج مانند یک عادت معمولی آنقدر پیشرفت می‌کند که به صورت یک رفتار وسواسی در آمده و در عملکرد روزانه و روابط اجتماعی او اختلال ایجاد می‌کند.

 ارثی یا اکتسابی؟

 گروهی از روانپزشکان معتقدند کودکی که ناخنش را می‌جود، از عادت خود، آگاه نیست. او معتقد است این یک رفتار اکتسابی است که کودک به دلیل خوشی و راحتی که از این کار عایدش می‌شود به آن ادامه می‌دهد.

 اما بعضی تحقیقات دیگر نشان داده وجود این رفتار در چند نفر از اعضای یک خانواده حاکی از ژنتیکی بودن عامل آن است. علاوه براین وجود کودکان نوپایی که این عادت را دارند هم شاید بتواند ارثی بودن قضیه را توجیه کند.

 اگرچه پسران و دختران تا 10 سالگی به یک اندازه مستعد ابتلا به این مشکل هستند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که بعد از این سن میزان ابتلا در پسران بیشتر است. جالب‌تر از همه این که دیده شده بروز جویدن ناخن درمیان افراد باهوش شایع‌تر است.

 شاید این قضیه به دلیل مسئولیت‌های بیشتر و درنتیجه اضطراب ناشی از آن در این گروه از افراد باشد. البته عکس این قضیه صحیح نیست. یعنی جویدن انگشتان باعث افزایش هوش شما نخواهد شد، بنابر این کنار گذاشتن این عادت به همه توصیه می‌شود؛ حتی شما دوست باهوش!

منتظرش باش!

 ناخن‌ها در نزدیکی بستر ناخن یعنی همان قسمتی که به شکلU می‌بینید شکل می‌گیرند. اگر جویدن ناخن‌ها آن‌قدر شدید نباشد که به این ناحیه آسیب برساند، ناخن‌ها به رشد خود ادامه می‌دهند.

بدیهی است که جویدن ناخن اگر به مدت طولانی ادامه پیدا کند به کوتیکول ناخن و همچنین به انگشت آسیب می‌رساند. یکی از این عوارض خونریزی از بستر ناخن است. عارضه دیگر ایجاد عفونت‌های قارچی است که در اثر مرطوب بودن طولانی مدت ناخن ایجاد می‌شود. علاوه براین تبخال دهانی می‌تواند به انگشت سرایت کرده و تازه عفونت‌های میکروبی هم ممکن است با به دهان بردن ناخن، وارد دهان شده و مشکلات جدی دهان و دندان مانند ژنژیویت ایجاد کند.

بد نیست بدانید بررسی بزاق 25 نفر از ناخن‌خورها توسط محققان دانشکده دندانپزشکی ترکیه و مقایسه آن با افراد عادی نشان داده که میزان اشرشیاکولی و انتروباکتریاسه به طور واضحی دربزاق این افراد (ناخن جوندگان!) بیشتر است.

درنهایت با جویدن‌های مکررممکن است ناخن دچار تغییر شکل شود. این عوارض شدیدتر معمولا وقتی ایجاد می‌شوند که جویدن ناخن از یک عادت فراتر رفته و به نشانه‌ای از اختلال وسواسی تبدیل شده. بنابر این اگر دیدید این مشکل در فرزندتان وجود دارد بهتر است قبل از این که به مرحله فوق برسد برای درمان او به پزشک مراجعه کنید.

چگونه به کودکمان کمک کنیم؟

پزشکان معتقدند نحوه درمان به علت اصلی ایجاد این عادت وابسته است و به همین علت بر کاهش استرس به روش‌های مختلف تاکید دارند.

 مهمترین اصل این است: اگر کودک شما تحت فشار زیادی است، سعی کنید علت این استرس را شناخته و آن را کم کنید. برای این کار بهتر است لیستی از شرایط استرس زا تهیه کرده (مثلا خستگی و بی حوصلگی، تماشای فیلم‌های پر هیجان، سنگین بودن حجم تکالیف مدرسه و...) سپس راهی برای پیشگیری از این شرایط جستجو کنید.

علاوه بر این برای درمان اضطراب و استرس کودک بد نیست از روانپزشک و مشاور هم کمک بگیرید تا با آموزش روش‌های کنترل استرس، روان درمانی و...علت اصلی از بین برود. یادتان باشد دعواکردن و سرکوفت زدن به کودکی که دچار این مشکل است کمکی به درمان او نمی‌کند.

 اگر این عادت در نوجوان شما ادامه پیداکرد ممکن است استفاده از دستکش‌های مخصوص برای نجات انگشتان از شر دندان‌های مزاحم، کارگر بیفتد. در این حالت وقتی کودک ناخود آگاه انگشت خود را به دهان می‌برد با دستکش مواجه شده و به یاد می‌آورد که نباید این کار را انجام دهد.

روش دیگر مالیدن ماده‌ای تلخ به انگشتان است به طوری که تا آن را به دهان ببرد مزه تلخ او را از این کار باز دارد. جدیدترین روشی که به کار می‌رود استفاده از محافظ دندان است که جویدن ناخن را غیر ممکن می‌کند.

 اگرچه روش‌های مختلفی برای ترک این عادت پیشنهاد می‌شود اما ممکن است با توجه به وضعیت بیماری فرزندتان تنها بعضی از آنها استفاده شود. بنابر این لازم است برای انتخاب روش درمان هم با روانپزشک مشورت کنید. شاید خوشحالتان کند اگر بدانید 75 درصد از کودکان تا سن 35 سالگی، بالاخره این عادت خود را ترک می‌کنند!

 اگرچه درمان در سنین پایین ساده‌تر است اما «فان آبه» که به تازگی کلینیکی برای ترک دادن بیماران ناخن خور در هلند تأسیس کرده موفق شده بیمار 40 ساله خود را که ناخن پایش را هم می‌جوید، درمان کند. ماهی را هروقت از آب بگیری، تازه است!

در همین زمینه:
انتخاب سردبیر

خاطره بازی با مجسمه‌های میکل آنژ شرق

حمیدرضا محمدی: «دنیا بداند، من خالق مجسمه فردوسی، [ابوالحسن صدیقی] را «میکل آنژِ شرق» شناختم. میکل آنژ بار دیگر در مشرق زمین متولد شده‌است.»

روخوانی خاطرات ابوالحسن خان صدیقی که ۱۰۱ سال در پاییز زندگی کرد

مسعود میر: از مهرماهی که به دنیا آمد تا آذری که قید دنیا را زد شهر تولد و وفاتش بدون او گمشده بسیار داشت. اگر تصور می‌کنید که می‌شود در تهران بدون فردوسی گم نشد این کلمات را پلک بزنید ولی اگر چنان تهرانی را متصور نیستید این خاطره بازی را پی بگیرید...

عاقبت سوشی‌ خوردن

نیویورک>مردی که سوشی (غذای سنتی ژاپنی‌ها که ماده اصلی آن ماهی خام است) خورده بود پس از مراجعه به پزشک متوجه شد، چند صد کرم کوچک در تمام بدنش منتشر شده‌اند.

بازار پاییزی میوه، همچنان نابسامان وگران

بازار میوه با ورود میوه‌های پاییزی و خروج تدریجی میوه‌های تابستانی همچنان نابسامان و گران است.

فانوس‌های سنگی در میان آسمانخراش‌ها

فاطمه عسگری آزاد: توکیو پایتخت ژاپن و یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای جهان است؛ شهری که ترکیبی شگفت انگیز از زندگی مدرن و سنت‌های کهن است.

دور تازه هزار صدای پاپ در فرهنگسرای نیاوران

همشهری‌آنلاین: بعد از وقفه‌ای چندماهه دور جدید برنامه مسابقه موسیقی هزارصدا پاپ روز شنبه ۱۲ مهرماه از سوی بنیاد آفرینش‌های هنری نیاوران آغاز می‌شود. قرار است هزار صدای سنتی نیز چهارمین شنبه هر ماه در همین مکان برگزار شود.

سمپوزیومی که به پایتخت مجسمه هدیه مى‌کند

مریم آموسا: اگر دوست دارید از نزدیک شاهد فرایند خلق یک اثر هنرى باشید که به زودى آن را در گوشه‌اى از شهر نصب خواهند کرد، مى‌توانید سرى به برج میلاد بزنید.

تاب‌های نورانی

بوســــتون> گروهــــــی از معمار‌های مبتکر برای پارک لاون در بوستون تاب‌هایی طراحی کرده‌اند که در حالت معمولی چراغ هستند و پس از سوار شدن کودکان به رنگ‌های گوناگون در می‌آیند.

رسوایی نظامی در آلمان

هفته گذشته، اورسلا وندرلین، وزیردفاع آلمان اعلام کرد که کشورش ۲ هواپیمای ترابری نظامی از نوع ترنسال‌پر از تجهیزات نظامی ازجمله سیستم دفاع موشکی به امان پایتخت اردن و به اربیل در شمال عراق می‌فرستد.

کار‌آفرینی؛ اصلاح بنیان‌ها به‌جای آموزش

امیر شفیعی: تشدید سیاست‌های خصوصی‌سازی در چند سال گذشته، موضوع کارآفرینی را بیش از پیش داغ کرده است.

کمانچه راه می‌رود، کوچه آواز است

فریدون صدیقی: صدا، کمانچه می‌شود در کوچه‌ای که از بی‌مهری روزگار دنبال خیابان می‌گردد. صدا حزن غریبی دارد در شب ملول از دریغ باران.

پیاده‌های پاییزی

رحیم صلواتیان: باد خنک پاییزی که به‌صورت تهرانی‌ها می‌خورد- البته اگر این مگس‌های سفید و عسلک‌های پنبه اجازه دهند- تا بیایند از چنگ آفتاب تیز تموز نجات پیدا کنند، می‌افتند در تله ترافیک‌های مرگباری که از مهره اول گردن تا برجستگی زیر شست پا را نوازش می‌کنند و دردش خواب شب را از چشم می‌گیرد.

انتشار ۱۸۰۰ عنوان کتاب دفاع مقدس در سال‌های ۹۱ و ۹۲

همشهری آنلاین: رئیس ستاد پنجمین نمایشگاه کتاب دفاع مقدس از انتشار ۱۸۰۰ عنوان کتاب دفاع مقدس در سال‌های ۹۱ و ۹۲ خبر داد و گفت: برگزاری این نمایشگاه در راستای اطاعت از فرمایشات رهبر انقلاب است.

لشکر ۲۳ تکاور نیرویی ویژه در قلب نزاجاست

همشهری آنلاین: جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش لشکر ۲۳ نیروهای مخصوص نزاجا را یک نیروی ویژه در قلب نیروی زمینی عنوان کرد و گفت: این لشکر تکاور ضربات بی‌شماری به ارتش عراق وارد کرد.

صلاحیت بیست وهفت نامزد انتخابات ریاست جمهوری تونس تأیید شد

همشهری‌انلاین: کمیته انتخابات تونس صلاحیت ۲۷ کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری این کشور را تأیید کرد.

صعود چهار سنگ‌نورد ایران به نیمه نهایی

همشهری آنلاین: الناز رکابی در بولدرینگ و علی برات‌زاده، داوود رکابی و امیرحمزه پورشفیع در سرطناب راهی نیمه نهایی شدند.

ممنوعیت استفاده از کیسه‌های پلاستیکی در فروشگاه‌های کالیفرنیا

همشهری آنلاین: کالیفرنیا به عنوان اولین ایالت آمریکا با تصویب یک قانون جدید، استفاده از کیسه‌های پلاستیکی یک‌بار مصرف را به کلی ممنوع اعلام کرد.