شنبه 3 تیر 1396 | به روز شده: 22 دقیقه قبل

HAMSHAHRIONLINE

The online version of the Iranian daily Hamshahri
ISSN 1735-6393
جمعه 29 بهمن 1395 - 07:29:00 | کد مطلب: 361058 چاپ

میوه به جای آب‌میوه

کودک و نوجوان > فرهنگی - اجتماعی - معرفی کتاب > فرهاد بهمنشیر:
ادبیات شاخه‌های گوناگونی دارد و هر‌شاخه هم برای خودش شاخه‌هایی دیگر. تازه، گاهی آن زیر شاخه‌ها هم برای خود شاخچه و شاخک‌های کوچکی دارند.

يكي از شاخه‌هاي ادبيات، ادبيات كلاسيك است. شاخه‌اي ديگر از ادبيات، نمايش‌نامه است. حالا اگر نمايش‌نامه‌اي جزء آثار كلاسيك باشد، شاخه‌درشاخه مي‌شود و پديده‌ي متفاوتي خواهد شد.

بعضي‌ها معتقدند هر‌آدم معقولي در طول زندگي‌اش بايد حتماً چند اثر كلاسيك بخواند. كلاسيك‌ها روح عجيبي دارند و به همين دليل بر اعماق روح انسان تأثير مي‌گذارند. آثار كلاسيك شايد براي دوره‌اي رنگ پريده و از مد افتاده شوند اما استحكام و قدرت خود را از دست نمي‌دهند.

واقعيت اين است كه تقريباً هيچ اثر كلاسيكي به قصد و براي نوجوان‌ها خلق نشده‌ است. شايد برخي از كتاب‌ها به دليل سادگي‌شان توسط نوجوان‌هاي دوره‌هاي مختلف خوانده و به نام آن‌ها ثبت شده باشد، اما نويسندگان اين كتاب‌ها همواره نگاهي عمومي به مخاطبان داشته‌اند.

به همين دليل خواندن كلاسيك‌ها براي نوجوان‌هاي امروزي كار آساني نيست. حوصله‌هاي لاغر، شتاب‌هاي برق‌آلود، تكاليف چاق و چله‌ي مدرسه و... دلايلي هستند كه بچه‌ها را از اين گونه‌ي ادبي دور مي‌كند.

اما از آن‌جا كه نمي‌توان كلاسيك‌ها را نخواند و از آن‌جا كه هركاري راهي دارد، مدت‌هاست در حوزه‌ي كودك و نوجوان، آثاري را براي آن‌ها بازنويسي و كوتاه‌نويسي مي‌كنند. البته اين كار موافقان و مخالفاني دارد. مخالفان مي‌گويند دست‌بردن در آثار كلاسيك ابهت آن‌ها را خدشه‌دار و اشتهاي مخاطبان را سير نمي‌كند.

انگار از يك ديزي خوش‌مزه فقط يك لقمه بخوري. بايد مغز و ذهن بشري را به كارهاي سخت هم عادت داد. درست است كه آب‌ميوه خواص ميوه را دارد، اما ميوه چيز ديگري‌ است.

اما موافقان مي‌گويند اگر كم بخوريم بهتر از اين است كه اصلاً نخوريم. اگر نوجوان‌ها در سن خودشان با خلاصه‌ي كلاسيك‌ها آشنا شوند، قول نمي‌دهند ولي احتمال اين كه در بزرگ‌سالي به‌سراغ اصلشان بروند كم نيست.

پس از اين مقدمه‌چيني، از چهار كتاب جديد ياد مي‌كنيم كه به تازگي منتشر شده است.

حيف است كه نوجوان‌ها با اين چهار نمايش‌نامه‌ي معروف آشنا نباشند و لااقل لقمه‌اي از آن نخورند. اگرچه اين كتاب‌ها به تنهايي هم داراي شخصيت، استقلال و هويت هستند.

اين كتاب‌ها از چهار نمايش‌نامه‌ي ويليام شكسپير، نمايش‌نامه‌نويس انگليسي برگرفته شده‌اند. «هملت»، «ريچارد سوم»، «تاجر ونيزي» و «هنري پنجم» از آثاري هستند كه حتماً بايد آن‌ها را چشيد و تجربه كرد؛ چه بسا به ذائقه‌اي خوش بنشيند. حتي اگر شده در حد يك لقمه‌ي بخور و نمير.

بازنويسي اين كتاب‌ها را «اندرو متيوس» انجام داده و «شهناز ايلدرمي» آن‌ها را به فارسي برگردانده. تصويرگر كتاب‌ها «توني راس» تصويرگر مشهور انگليسي است كه كتاب‌هاي زيادي را با تصويرهاي او ديده‌ايم. انتشارات «ماه فيروزه» (88828350) اين كتاب‌ها را منتشر كرده است كه هركدامشان 6500 تومان قيمت دارند.