همشهری آنلاین-رابعه تیموری:میهمان ناخوانده سمجی که هر سال در این فصل و در زمان اوج هیاهوی مدارس به جمع دانش‌آموزان راه پیدا می‌کند، امسال هم رهای‌شان نکرده و تا جایی در میان آنها رخنه کرده که عده‌ای با ادعای مهارت داشتن در بیرون راندن آنها از مدارس و جمع دانش‌آموزان برای خود شغلی عجیب‌وغریب دست‌وپا کرده‌اند. این میهمان تحمیلی پردردسر حشره‌ای به نام شپش است و کسانی که خود را «شپش گیر» می‌نامند با انتشار آگهی در فضای مجازی ادعا می‌کنند می‌توانند با روش‌های خاص خود دست این حشره مزاحم را از سر دانش‌آموزان و اطرافیان‌شان کوتاه کنند. در سایه کمبود مراقبان بهداشت مدارس فعالیت شپش‌گیران حسابی رونق گرفته و بازارشان سکه است.
خدمات تضمینی
آگهی‌های شپش‌گیران جزء آگهی‌های مشاغل در گوگل ثبت شده و با جستجویی ساده در میان این آگهی‌های رنگارنگ، تبلیغات آنها یکی‌یکی رخ نشان می‌دهند. یکی از این صیادان شپش که در آگهی اش درکنار شماره تماس خود تصاویری از داروهای دست‌سازش قرار داده، مهارتش در ریشه‌کنی شپش سر را هم با طول و تفصیل توضیح داده است: «تضمینی در یک جلسه؛ با داروهای صد درصد طبیعی شپش را ریشه‌کن می‌کنیم. »وقتی با او تماس می‌گیریم، این تبلیغات را بیشتر آب‌وتاب می‌دهد: «من ٦ سال سابقه کار دارم و بسیاری از مدیران مدارس هم از من دعوت می‌کنند درمان شپش سر بچه‌ها را در مدارس انجام دهم!» خانم شپش گیر چرخیدن تبلیغاتش در فضای مجازی را هم شاهدی بر پرمشتری بودنش می‌داند: «در گوگل دنبال شپش گیر بگردید، اسم من اولین اسمی است که بالا می‌آید. من توی قرچک کار می‌کنم، ولی از استان‌های دوری مثل سیستان‌وبلوچستان و کرمانشاه هم مشتری دارم.» به قول خودش با آن که ٨٠ درصد شپش‌گیری را با دستگاه انجام می‌دهد، اما محلول دست‌سازش برگ برنده‌اش است که ترکیب آن از رازهای مگوی او به شمار می‌آید:«این محلول صددرصد گیاهی است و برای همیشه شپش را از سر بچه‌ها ریشه‌کن می‌کند!» بخش زیادی از هزینه خدماتش هم به گرانبها بودن همین محلول برمی گردد و درحالی‌که برای هر مورد شپش‌گیری ٨٠٠ هزار تومان دریافت می‌کند، اگر مراجعه کننده بخواهد برای استفاده مجدد در منزل، محلول اضافه دریافت کند باید به ازای هر لیتر محلول ٤٠٠ هزار تومان بیشتر بپردازد.
شپش‌گیری تخصصی
شپش گیرهایی هم که مهارت خود در استفاده از وسایل معمول دفع شپش را به‌عنوان نقطه قوت کارشان معرفی می‌کنند کم‌نیستند. یکی از این شپش‌گیران مدعی، دکان خود را در یکی از استان‌های شمالی کشور باز کرده است. وقتی به‌عنوان مشتری با این آقای سن و سال دار شپش گیر تماس می‌گیریم تهیه شانه ضد شپش اولین تکلیفی است که برای‌مان تعیین می‌کند: «توی بازار شانه ضد شپش زیاد است و می‌توانید یکی از آنها را بخرید و با خود به مطب بیاورید، ولی من برای مشتری‌های خودم بهترین شانه‌ها و کلاه‌ها را از تولیدکننده تهیه کرده‌ام و اگر از مطبم این وسایل را بخرید برای‌تان به صرفه‌تر است.» بیراه هم نمی‌گوید و قیمت شانه‌های دندانه ریز رنگ و وارنگ استیل و پلاستیکی‌ای که او در مطب خانگی اش! به مشتری عرضه می‌کند با قیمت محصولات ضد شپش آنلاین شاپ‌ها تفاوت چندانی ندارد: «شانه داریم از ٩٠ هزار تومان تا ٦٠٠ هزار تومان. ارزان ترها پلاستیکی هستند و حتی من هم نمی‌توانم تخم شپش را با این شانه‌ها در یکی، دو جلسه از موی کسی درآورم، ولی با شانه استیل که ٦٠٠ هزار تومان است در ٢ جلسه حتی تخم‌های ریز شپش را برای‌تان می‌گیرم.» هزینه خرید شانه و کلاه از دستمزد آقای شپش گیر جدا است و او برای هر جلسه شپش‌گیری خود ۵٠٠ هزار تومان دستمزد دریافت می‌کند. دستگاه شپش گیر مجهز به شانه‌های دندانه ریز هم که در آنلاین شاپ‌ها با قیمت ٢ تا ٣ میلیون تومان به فروش می‌رسد، از دیگر تجهیزات دکان این آقای شپش گیر است: «استفاده ازاین‌دستگاه‌ها کار هر کسی نیست و من که متخصص این کارم تشخیص می‌دهم برای موی صاف یا موی فر و موی بچه یا بزرگسال چه برس و شانه‌ای باید روی دستگاه سوار کنم که به خوبی تخم ها و شپش های زنده و مرده را از مو بگیرد.»
داروی ضد شپش موجود است
بسیاری از خانواده‌هایی که به راه‌حل‌های این شپش‌گیران سنتی آموزش ندیده، نمی‌توانند اعتماد کنند، از داروخانه‌ها سردر می‌آورند و با نسخه پزشک و حتی بدون مراجعه به متخصص پوست و مو داروهایی را خریداری می‌کنند که از سال‌ها پیش در طب نوین به‌عنوان راه علاج ابتلا به شپش شناخته شده‌اند. دکتر بابک مهری‌زاده که پزشک داروساز داروخانه‌ای در مرکز شهر است، درباره این داروها می‌گوید: «تجویز داروهای حاوی پرمترین که به دو صورت محلول و شامپو قابل استفاده هستند، رایج‌ترین روش درمان ابتلا به شپش سر محسوب می‌شود و قیمت‌شان حدود ٣٦٠ هزار تا ۵٠٠ هزار تومان است، اما اگر داروهای سنتی یا شیمیایی بدون نظارت و تجویز پزشک استفاده شوند، می‌توانند به پوست سر افراد و به‌ویژه کودکان آسیب جدی بزنند.» در فصول مختلف داروهای ضد شپش مراجعان و متقاضیانی دارد، اما در فصل فعالیت مدارس این مراجعات بیشتر است: «در همه ایام سال عده‌ای برای تهیه داروهای ضدشپش مراجعه می‌کنند، اما در پاییز و زمستان که مدارس دایر هستند این مراجعات بیشتر است. »
چالشی به نام انگ اجتماعی
«مریم قاسمی»؛ مراقب سلامت دبستان حضرت فاطمه (س)، نگرانی از انگ زنی به دانش‌آموز را مهمترین دلیل متوسل شدن خانواده‌ها به روش‌های درمانی نامناسب ابتلا به شپش سر می‌داند. او می‌گوید: «یکی از مهمترین جوانب ابتلا به شپش سر جنبه روانشناختی آن است که خانواده‌ها را ترغیب می‌کند برای گریز از انگ اجتماعی و مواجهه با قضاوت همسالان در مدرسه، از خدمات خصوصی و محرمانه افراد غیرمتخصص استفاده کنند.» این مربی بهداشت کمبود مراقب سلامت در مدارس را از دیگر دلایل شیوع شپش سر در مدارس و مراجعه خانواده‌ها به افراد غیرمتخصص عنوان می‌کند و توضیح می‌دهد: «به دلیل کمبود مربیان بهداشت در مدارس، تشخیص این عارضه با تاخیر و زمانی انجام می‌شود که به اپیدمی تبدیل شده است.»
تاخیر در شناسایی دردسرساز می شود
قاسمی شلوغی و پرجمعیت بودن کلاس‌های درس و نزدیک بودن دانش‌آموزان در فعالیت‌های گروهی را از عوامل شیوع شپش در مدارس عنوان می‌کند و درباره نشانه‌های ابتلا به شپش سر توضیح می‌دهد: «برخلاف تصور عمومی، شپش‌ها نمی‌پرند و پرواز نمی‌کنند، اما در تماس فرد آلوده با سایرین و از طریق وسایل مشترک مانند کلاه و شانه، با سرعتی غیرمنتظره منتقل می‌شوند.»
قاسمی تاخیر در شناسایی اولیه را بزرگترین چالش در پیشگیری از شیوع شپش سر می‌داند و می‌گوید: «خارش سر که اولین نشانه ابتلا به شپش است، اغلب زمانی ظاهر می‌شود که تخم‌های شپش (رشک‌ها) به تار موها چسبیده‌اند و چرخه‌زندگی خود را آغاز کرده‌اند. این تاخیر در تشخیص، باعث می‌شود یک مورد کوچک، به یک اپیدمی در سطح یک کلاس یا حتی کل مدرسه و خانواده دانش‌آموزان تبدیل شود.»
بیشتر بخوانید:جولان شپش در مدارس تهران | ابتلای ۳۵۵ هزار و ۵۳۷ نفر در کشور
.
نظر شما