وقتی پاها نمی‌گذارند بخوابید

به گزارش همشهری آنلاین احساس مورمور شدن، خارش، کشیدگی یا حتی خزیدن چیزی زیر پوست پاها، آن هم درست زمانی که می‌خواهید بخوابید، می‌تواند نشانه یک اختلال نسبتا شایع به نام «سندرم پای بی‌قرار» باشد؛ مشکلی که خواب شبانه را مختل می‌کند و کیفیت زندگی افراد را کاهش می‌دهد.

در این اختلال، فرد هنگام استراحت یا دراز کشیدن با احساسات ناخوشایند در پاها روبه‌رو می‌شود و میل شدیدی به حرکت دادن آنها پیدا می‌کند. راه رفتن، کشش پاها یا حتی تکان دادن آنها معمولا به طور موقت علائم را کاهش می‌دهد، اما ناراحتی اغلب دوباره بازمی‌گردد. این علائم معمولا در ساعات عصر و شب شدت بیشتری دارند و به همین دلیل بسیاری از مبتلایان برای به خواب رفتن یا حفظ خواب خود دچار مشکل می‌شوند.

پزشکان هنوز علت دقیق سندرم پای بی‌قرار را نمی‌دانند، اما شواهد نشان می‌دهد اختلال در عملکرد دوپامین، یکی از پیام‌رسان‌های شیمیایی مغز، در بروز آن نقش دارد. همچنین زمینه‌های ژنتیکی نیز در این بیماری مطرح هستند و مشاهده شده که این مشکل در برخی خانواده‌ها بیشتر دیده می‌شود.

کمبود آهن یکی از مهم‌ترین عواملی است که با بروز این سندرم ارتباط دارد. علاوه بر آن، بارداری، دیابت، ام‌اس، آرتریت روماتوئید، نارسایی کلیه، واریس و آسیب‌های عصبی محیطی نیز می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند. مصرف زیاد کافئین، سیگار و الکل هم ممکن است علائم را تشدید کند.

علائم

علائم بیماری از فردی به فرد دیگر متفاوت است. برخی افراد احساس سوزن‌سوزن شدن یا خارش دارند و برخی دیگر از درد، کشیدگی یا حس خزیدن چیزی در پاها شکایت می‌کنند. در مواردی نیز بازوها درگیر می‌شوند. بسیاری از مبتلایان هنگام خواب دچار حرکات غیرارادی و پرشی پاها می‌شوند که می‌تواند خواب خود فرد یا شریک زندگی او را مختل کند.

تشخیص

اگرچه هیچ راهی برای پیشگیری از سندرم پای بی‌قرار وجود ندارد، اما ممکن است اجتناب از کافئین، الکل و سیگار مفید باشد. تشخیص بیماری هم معمولا بر اساس شرح حال، معاینه پزشکی و گاهی آزمایش خون برای بررسی کمبود آهن یا بیماری‌های زمینه‌ای انجام می‌شود. درمان نیز به شدت علائم بستگی دارد. ورزش منظم، حرکات کششی، ماساژ، حمام آب گرم و کاهش مصرف کافئین می‌توانند به کنترل علائم کمک کنند. در موارد شدیدتر، پزشکان ممکن است داروهایی برای کاهش علائم و بهبود خواب تجویز کنند.

متخصصان توصیه می‌کنند اگر ناراحتی پاها به طور مداوم خواب شما را مختل می‌کند یا باعث خستگی شدید روزانه شده است، برای بررسی و درمان به پزشک مراجعه کنید.